رامین رستمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ با اشاره به مشکلات شبکه‌های آبرسانی شهری و روستایی اظهار کرد: فرسودگی لوله‌ها، وجود نشتی‌های پنهان، ضعف سامانه‌های پایش و تشخیص نشت و تأخیر در شناسایی و تعمیر شکستگی‌ها از جمله عواملی هستند که موجب هدررفت آب می‌شوند در بخش کشاورزی نیز استفاده از روش‌های سنتی و غرقابی، انتقال غیربهینه آب، زمان‌بندی نامناسب آبیاری و پایین بودن راندمان مصرف باعث شده است که بهره‌وری آب در بسیاری از مناطق متناسب با ظرفیت منابع موجود نباشد.
وی با تأکید بر ضرورت نوسازی هدفمند زیرساخت‌ها افزود: راهکار صرفاً توسعه تجهیزات و فناوری‌های جدید نیست، بلکه باید بر اساس مطالعات علمی و نیازهای واقعی هر منطقه تصمیم‌گیری شود در برخی مناطق اصلاح شبکه‌های انتقال و توزیع اولویت دارد و در مناطق دیگر، تغییر روش‌های آبیاری و اصلاح مدیریت بهره‌برداری می‌تواند نتایج مؤثرتری به همراه داشته باشد.
افزایش راندمان آبیاری به معنای صرفه‌جویی نیست
این کارشناس مسائل آب خاطرنشان کرد: باید به این نکته نیز توجه کنیم که افزایش راندمان آبیاری الزاماً به معنای صرفه‌جویی واقعی در منابع آب نیست؛ چراکه اگر آب صرفه‌جویی‌شده دوباره به توسعه سطح زیرکشت یا افزایش برداشت اختصاص پیدا کند، فشار بر منابع همچنان ادامه خواهد داشت بنابراین، ارتقای بهره‌وری باید همزمان با کنترل برداشت و مدیریت تقاضا دنبال شود فرهنگ‌سازی نیز زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار اصلاح رفتار مصرفی مردم، زیرساخت‌های لازم برای مدیریت صحیح منابع آب فراهم شده باشد.
رستمی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه مدیریت منابع آب اظهار کرد: ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول نباید صرفاً بر اساس میزان اعتبارات هزینه‌شده، تعداد پروژه‌های اجراشده یا وعده‌های مطرح‌شده از سوی مدیران انجام شود، بلکه باید مشخص شود اقدامات و برنامه‌های اجرایی تا چه اندازه بر وضعیت واقعی منابع آب کشور تأثیرگذار بوده‌اند.
مدیران آب با نتایج واقعی ارزیابی شوند
وی افزود: در ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی باید شاخص‌هایی نظیر تغییرات سطح آب‌های زیرزمینی، میزان برداشت از آبخوان‌ها، وضعیت ذخایر سدها، تغییرات جریان رودخانه‌ها، میزان کاهش هدررفت آب، ارتقای بهره‌وری آب در بخش کشاورزی، حفاظت از محیط زیست و میزان تحقق اهداف طرح‌ها و برنامه‌های اجرایی مورد توجه قرار گیرد همچنین میزان مشارکت مردم و ذی‌نفعان و سطح پاسخگویی عمومی دستگاه‌های مسئول از دیگر شاخص‌های مهمی است که نباید در این ارزیابی‌ها نادیده گرفته شود.
این کارشناس مسائل آب با بیان اینکه شاخص‌های ارزیابی باید از چارچوب مشخص و قابل اندازه‌گیری برخوردار باشند، تصریح کرد: لازم است برای هر یک از این شاخص‌ها اهداف کمی، زمان‌بندی مشخص و روش اندازه‌گیری یکسان تعریف شود و اطلاعات مربوط به آن‌ها به‌صورت منظم در اختیار افکار عمومی قرار بگیرد چنین رویکردی این امکان را فراهم می‌کند که عملکرد دستگاه‌های مختلف در بازه‌های زمانی مشخص مورد مقایسه قرار گیرد و میزان موفقیت یا ناکامی برنامه‌ها به‌درستی مشخص شود.
بحران آب و ضرورت عبور از آمارسازی به نتیجه‌گرایی
وی بیان کرد: در حوزه مدیریت منابع آب، صرف اجرای یک پروژه یا هزینه‌کرد اعتبارات نمی‌تواند به معنای موفقیت تلقی شود؛ بلکه باید بررسی کنیم که آن پروژه چه میزان در حفاظت از منابع آب، کاهش فشار بر آبخوان‌ها و بهبود شرایط محیط زیستی مؤثر بوده است در واقع، معیار اصلی باید نتایج واقعی و قابل سنجش باشد، نه صرفاً تعداد پروژه‌ها و میزان اعتبارات تخصیص‌یافته است از این رو، شفافیت اطلاعات، پاسخگویی مدیران و فراهم کردن امکان راستی‌آزمایی مستقل توسط نهادهای کارشناسی و نظارتی، سه رکن اساسی ارزیابی مؤثر مدیریت منابع آب محسوب می‌شوند.
رستمی در ادامه و در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود تأکید فراوان بر صرفه‌جویی، همچنان شاهد هدررفت قابل توجه آب هستیم، گفت: به اعتقاد من، یکی از دلایل اصلی این مسئله آن است که فرهنگ‌سازی برای صرفه‌جویی، اگر با اصلاح زیرساخت‌ها و تغییر روش‌های مدیریت آب همراه نباشد، به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل را برطرف کند نمی‌توان تمام مسئولیت مدیریت مصرف را متوجه مردم دانست، در حالی که بخش قابل توجهی از مشکلات به فرسودگی شبکه‌های انتقال و توزیع و ضعف زیرساخت‌های موجود بازمی‌گردد.
انتهای خبر/ م
