به گزارش اروم نیوز، آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی، از فقها و مراجع تقلید شیعه در تاریخ نوین بود، شخصیتی که در ۶۰ سال اخیر بیشترین تأثیر علمی را بر حوزه‌های فقهی شیعه داشته است و صدها مجتهد و فقیه و مفتی از محضر او استفاده کرده است.
سید ابوالقاسم خویی فرزند سید علیاکبر بن میرهاشم موسوی خویی در سال ۱۲۷۱ در خانواده علم و تقوا در شهر خوی به دنیا آمد و هشتم صفر ۱۴۱۳ مصادف با ششم مرداد ۱۳۷۱ دار فانی را وداع گفت و جهان علم و دیانت در سوگ یکی از بزرگترین فقها، اصولیین و رجالیین معاصر نشست. او از مفاخر بزرگ جهان تشیع و از مشاهیر فقه و اصول و از مدرسان پرآوازه حوزه علمیه نجف اشرف و از مفسران و قرآن پژوهان عالیقدر اسلام است به همین مناسبت به مختصری از زندگی نامه این عالم وارسته می‌پردازیم:
پدرش آیت‌الله حاج سیدعلی اکبر فرزند سیدهاشم موسوی خویی، از شخصیتهای برجسته خوی بود که بدنبال اختلاف علما در جریان نهضت مشروطیت به نجف اشرف مهاجرت کرد و در آنجا رحل اقامت گزید.
سیدابوالقاسم، دوران کودکی و نوجوانی را زیر نظر پدر گذراند و مقدمات علوم عربی و صرف و نحو و قرآن را از وی آموخت در سال ۱۳۳۰ قمری به همراه برادرش سیدعبدالله خویی، رهسپار نجف اشرف شد و به پدرش پیوست. او جوانی باهوش بود و استعدادش مایه شگفتی و اعجاب استادان حوزه علمیه نجف شد.
وی پس از ۲۰ سال تحصیل در نجف اشرف، به درجه اجتهاد رسید و جمعی از علمای بزرگ به اجتهادش شهادت دادند، حوزه درسش تا پایان عمر ادامه داشت و چنان شهره یافت که در دو دهه آخر عمرش، در حوزه‌های علمیه عراق، بلکه جهان اسلام بی نظیر بود و صدها نفر از جویندگان علوم و معارف اسلامی در درسش حضور مییافتند و بسیاری از فقها و فضلای امروز، خوشهچین دانش بیکران این استاد والامقام میباشند. برخی از شاگردانش عبارتند از: آیت‌الله میرزا جواد تبریزی، آیت‌الله سیدابوالحسن شیرازی، آیت‌الله سید جمالالدین خویی، آیت‌الله باقرشریف قرشی، آیت‌الله باقر ایروانی، سید محمدباقر حکیم.
برخی از آثار سید ابوالقاسم آیت‌الله خویی و بناهای به جا مانده از ایشان:
«معجم رجال حدیث»؛ در ۲۲ جلد که فرهنگ بزرگی در زمینه شناخت بیش از ۱۵۶۷۰ نفر از رجال و راویان احادیث است؛ «فقه الشیعه»، در ۵ جلد، در فقه؛«مصباح الاصول»، در ۲ جلد، در اصول استدلالی؛ «اجود التقریرات»، در تقریرات دروس مرحوم میرزای نائینی، در ۲ جلد؛ قصیده در مدح امیرالمومنین (ع) در ۹۰۰ بیت؛ اضاء القلوب (خطی) است و در زمینه علوم قرآن و تفسیر، سه اثر ارزشمند، تألیف کردهاند که عبارتند از: نفحات الاعجاز فی رد حُسن الایجاز، البیان فی تفسیر القرآن، فقه القرآن علی المذاهب الخمس.
آیت‌الله خویی آثار ارزشمند و کمنظیری به جهان اسلام ارائه داده که در زمینه تأسیس مراکز فرهنگی و تبلیغی و خدمات اجتماعی، موارد زیر قابل ذکر است:
مدرسه و کتابخانه حضرت آیت‌الله خویی در مشهد؛ مدینه العلم آیت‌الله خویی در قم؛ مدرسه دارالعلم آیت‌الله خویی در نجف اشرف.
همچنین در بمبئی، بانکوک، داکا، پاکستان، مالزی، بیروت، نیویورک، لندن، اندونزی، فرانسه، لوس آنجلس و دیگر نقاط جهان، مراکز فرهنگی و پژوهشی مشابهی تأسیس کرده که در تبلیغ مذهب تشیع در جهان بسیار موثر و کارآمد بودهاند.
مهمترین اقدامات و تألیفات این مرجع عالیقدر
آیت‌الله خوئی از موفق‌ترین مراجع عصر اخیر از نظر تالیف، تصنیف و تقریر به شمار می‌آمدند و عـلاوه بـر تـالیفات گران‌سنگ و پرمحتوایی که خودشان انجام داده‌اند، به همان میزان یا بیشتر از آن شاگردان و فارغ التحصیلان مکتب فقهی، اصولی و تفسیری‌شان تقریراتی نگاشته و نشر داده‌اند که از آن میان می‌توان آثار زیر را نام برد؛
۱ ـ البیان فی تفسیر القرآن
۲ ـ نفحات الاعجاز در دفاع از کرامت و عظمت قرآن
۳ ـ اجود التقریرات
۴ ـ تکمله منهاج الصالحین
۵ ـ مبانی تکمله منهاج الصالحین
۶ ـ تهذیب و تتمیم منهاج الصالحین
۷ ـ المسائل المنتخبه
۸ ـ مستحدثات المسائل
۹ ـ تعلیقه علی العروه الوثقی
۱۰ ـ رساله فی اللباس المشکوک
۱۱ ـ منتخب الرسائل
۱۲ ـ تعلیقه علی المسائل الفقهیه
۱۳ ـ منتخب توضیح المسائل
۱۴ ـ تعلیقه علی توضیح المسائل
۱۵ ـ تلخیص المنتخب
۱۶ ـ مناسک الحج (عربی)
۱۷ ـ مناسک حج (فارسی، فقه)
۱۸ ـ تعلیقه المنهج لاحکام الحج
۱۹ ـ معجم رجال الحدیث جلد ۲۳ (رجال)
کتاب‌هایی که در سال‌های اخیر درباره این شخصیت مذهبی و آرای ایشان منتشر شده‌است
ـ المسائل المیسره، العبادات و المعاملات، وفق فتاوی سماحه المغفور له آیه الله العظمی السید ابوالقاسم الموسوی الخوئی/ سیدمحمدتقی حکیم/ موسسه احیاء آثار امام خویی/ ۱۳۸۲
ـ البیان فی تفسیر قرآن/ ابوالقاسم موسوی الخویی/ /موسسه احیاء آثار امام خویی / ۱۳۸۲
ـ محاضرات سماحه آیه الله العظمی السید ابوالقاسم الخوئی فی المواریث/ محمداسحاق فیاض، سیدابوالقاسم خوئی (مترجم)/ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی / ۱۳۸۲
ـ توضیح المسائل مطابق فتوای مرجع المسلمین زعیم حوزه های علمیه آیه ا …حاج سید ابوالقاسم موسوی خویی/ ابوالقاسم خویی / رستگار / ۱۳۸۳
ـ المستند فی شرح العروه الوثقی: تقریرا لابحاث الاستاذ الاعظم سماحه ایه الله العظمی السید ابوالقاسم الموسوی الخویی: الصلاه/ مرتضی بروجردی/ موسسه احیاء آثار امام خویی / ۱۳۸۴
ـ المستند فی شرح العروه الوثقی؛ تقریرا لابحاث الاستاذ الاعظم سماحه آیه الله العظمی السید ابوالقاسم الموسوی الخویی؛ الصلاه / مرتضی بروجردی/ موسسه احیاء آثار امام خویی/ ۱۳۸۴
ـ فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه دارالعلم آیت الله العظمی خوئی (نجف اشرف – عراق) / سیدجعفر حسینی اشکوری/ مجمع ذخائر اسلامی/ ۱۳۸۶
رحلت این عالم وارسته
آیت‌الله العظمی خویی که عمر ارزشمند خویش را در راه نشر معارف اسلام و قرآن گذراندند، سرانجام در پی یک بیماری قلبی، در روز شنبه ۱۷ مرداد ۱۳۷۱ (مطابق با ۸ صفر ۱۴۱۳ قمری) در کوفه دارفانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت و مزار مرجع بزرگ شیعیان جهان مرحوم آیت‌الله العظمی سید ابوالقاسم خویی در یکی از حجره‌های صحن شریف علوی در نجف اشرف قرار دارد.
این بزرگوار، یکی از نخستین کسانی بود که پس از شروع نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی (رض) حوزه علمیه نجف را به اهمیت حوادث ایران متوجه ساخت و سعی و کوششی ارجمند در همراهی با حرکت عظیم روحانیت و مردم در ایران، مبذ‌ول داشت.
آیـت اللّه الـعـظـمی حاج سید ابوالقاسم خوئی، در شب نیمه رجب ١٣١٧هـ.ق (١٢٧٨هـ.ش) درشهرستان خوی از تـوابـع آذربـایـجان غربی، در یک خانواده علمی و مذهبی دیده به جهان گشود والد بزرگوار او، مـرحوم آیه اللّه سید علی اکبر خوئی، از شاگردان مبرزآیه اللّه شیخ عبداللّه مامقانی بود که پس از فـراغت از تحصیل به زادگاه خود مراجعت نموده و به وظایف روحانی خود اشتغال می ورزید . او در سـال ١٣٢٨هـ.ق (١٢٨٩هـ.ش) شـهـرسـتان خوی را به قصد سکونت در نجف اشرف ترک گفت سید ابوالقاسم جوان نیز در سن ١٣ سالگی، همراه برادرش سید عبداللّه خوئی در سال ١٣٣٠هـ.ق (١٢٩١هـ.ش) به پدر خود پیوستند و در نـجف شروع به فراگرفتن ادبیات عرب، منطق و سطوح عالیه نمودند درحدود ٢١ سالگی بود که شایستگی آن را پیدا نمود تا در درس خارج بزرگترین مدرس حوزه علمیه نجف، یعنی مرحوم آیـه اللّه العظمی شیخ الشریعه اصفهانی حاضر شود و خوشه چین علوم و معارف او گردد البته جز آن استاد بزرگ، اساتیددیگری هم در رشته های مختلف و در مقاطع تحصیلی متفاوت داشته است که خودآن مرحوم در کتاب معجم رجال الحدیث به اسامی برخی از آن اعاظم تصریح دارد.
انتهای پیام/
