به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ پاییز برای باغداران آذربایجان‌غربی، برخلاف رنگ و بوی دل‌انگیز باغ‌های سیب، همیشه فصل آسودگی و برداشت محصول نیست برای بسیاری از کشاورزان، پایان فصل برداشت تازه آغاز نگرانی‌هایی است که گاه حاصل یک سال تلاش، هزینه و انتظار را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.
محصولی که با صرف هزینه‌های سنگین برای تأمین نهاده‌ها، آبیاری، کود، سم، دستمزد کارگران و نگهداری باغ به ثمر نشسته، در نهایت باید راهی برای فروش پیدا کند؛ اما همه سیب‌های تولیدی از کیفیت و شرایط لازم برای عرضه به‌عنوان محصول تازه‌خوری برخوردار نیستند.
بخشی از محصول، به دلایل مختلف از جمله اندازه، ظاهر، کیفیت ظاهری یا آسیب‌های ناشی از شرایط تولید و برداشت، در گروه سیب صنعتی قرار می‌گیرد؛ محصولی که ارزش اقتصادی آن به وجود بازار مناسب و دسترسی به صنایع تبدیلی وابسته است.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی باغدار صرفاً برداشت محصول نیست، بلکه فروش آن با قیمتی است که دست‌کم بخشی از هزینه‌های تولید را جبران کند وقتی بازار مصرف سیب صنعتی با رکود مواجه می‌شود یا ظرفیت کارخانه‌های فرآوری پاسخگوی حجم تولید نیست، باغدار در موقعیتی دشوار قرار می‌گیرد؛ از یک سو امکان نگهداری طولانی‌مدت محصول را ندارد و از سوی دیگر، عرضه گسترده و هم‌زمان محصول می‌تواند قدرت چانه‌زنی او را در برابر خریداران کاهش دهد نتیجه چنین وضعیتی، شکل‌گیری فاصله میان هزینه واقعی تولید و درآمد حاصل از فروش است؛ فاصله‌ای که فشار آن مستقیماً بر معیشت خانوارهای کشاورز و توان ادامه فعالیت باغداری اثر می‌گذارد.
این مسئله در آذربایجان‌غربی اهمیت دوچندانی دارد؛ استانی که بخش قابل‌توجهی از اقتصاد کشاورزی آن با باغداری و تولید محصولات باغی، به‌ویژه سیب، گره خورده است در این استان، سیب تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از زنجیره اشتغال، درآمد خانوارهای روستایی، فعالیت واحدهای بسته‌بندی، حمل‌ونقل و صنایع تبدیلی را تشکیل می‌دهد بنابراین، هرگونه اختلال در بازار فروش این محصول، محدود به یک گروه از تولیدکنندگان نمی‌ماند و می‌تواند بخش‌های مختلف اقتصاد محلی را تحت‌تأثیر قرار دهد.
در هفته‌های گذشته، مشکلات مربوط به فروش سیب صنعتی و مطالبات باغداران، بار دیگر ضرورت مداخله مؤثر دستگاه‌های مسئول برای ساماندهی بازار را برجسته کرد در چنین فضایی، خبر آغاز خرید حمایتی سیب صنعتی از دهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ با نرخ هر کیلوگرم ۱۷ هزار تومان، از سوی تعاون روستایی آذربایجان‌غربی، می‌تواند نقطه عطفی در مواجهه با بخشی از مشکلات بازار این محصول باشد؛ اقدامی که با هدف ورود مستقیم شبکه تعاون روستایی به فرآیند خرید و کاهش فشار ناشی از نبود مشتری، برای باغداران شهرستان ارومیه اعلام شده است.
با این حال، اهمیت این تصمیم تنها در اعلام یک نرخ خرید خلاصه نمی‌شود. پرسش اساسی این است که آیا خرید حمایتی می‌تواند به راهکاری پایدار برای عبور باغداران از بحران فروش تبدیل شود یا صرفاً مسکنی مقطعی برای شرایط دشوار امسال خواهد بود؟
میزان پوشش این طرح، ظرفیت واقعی مراکز خرید، سرعت پرداخت مطالبات و امکان اتصال منظم محصول به صنایع تبدیلی، عواملی هستند که میزان موفقیت این اقدام را مشخص خواهند کرد.
اکنون نگاه باغداران به اجرای عملی این وعده دوخته شده است؛ وعده‌ای که باید در میدان عمل، خود را در قالب خرید واقعی محصول و بازگشت بخشی از آرامش اقتصادی به باغ‌های آذربایجان‌غربی نشان دهد.
یک سال زحمت برای محصولی که مشتری ندارد
حسن سیفی در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز عنوان کرد: تمام سال چشم‌انتظار فصل برداشت هستیم، اما وقتی محصول به بار می‌نشیند، تازه نگرانی‌های ما شروع می‌شود برای نگهداری باغ از ابتدای سال هزینه‌های زیادی پرداخت کرده‌ایم؛ از کود و سم گرفته تا آبیاری، کارگر و هزینه‌های برداشت امروز که محصول آماده فروش است، با مشکل جدی در بازار سیب صنعتی مواجه شده‌ایم.
وی افزود: بخشی از سیب‌های باغ ما قابلیت عرضه در بازار تازه‌خوری را ندارند و باید به کارخانه‌های فرآوری فروخته شوند، اما وقتی خریدار به اندازه کافی وجود ندارد، محصول روی دست باغدار می‌ماند ما نه امکان نگهداری طولانی‌مدت این محصول را داریم و نه می‌توانیم آن را بدون مشتری رها کنیم؛ چون هر روز تأخیر، احتمال افت کیفیت و از بین رفتن سرمایه‌مان را بیشتر می‌کند.
این باغدار در ادامه عنوان کرد: مشکل اینجاست که هزینه تولید هر سال افزایش پیدا می‌کند، اما درآمد ما متناسب با این افزایش نیست باغدار در چنین شرایطی عملاً میان فروش با قیمت پایین و ضرر ناشی از فروش‌نرفتن محصول گرفتار می‌شود.
سیفی افزود: اعلام خرید حمایتی با نرخ هر کیلوگرم ۱۷ هزار تومان خبر امیدوارکننده‌ای است، اما انتظار داریم این طرح فقط در حد اعلام خبر باقی نماند و در عمل اجرا شود ما باغداران به حمایت واقعی نیاز داریم؛ حمایتی که بتواند حاصل یک سال زحمت و سرمایه‌گذاری‌مان را حفظ کند.
وعده خرید حمایتی باید به خرید واقعی تبدیل شود
اکبر برقی یکی دیگر از باغداران ارومیه‌ای در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز بیان کرد: مشکل اصلی ما باغداران فقط قیمت سیب نیست؛ مسئله این است که برای محصول صنعتی بازار مطمئن و مشخصی وجود ندارد وقتی فصل برداشت می‌رسد، همه باغداران به‌طور هم‌زمان به دنبال فروش محصول هستند، اما ظرفیت خرید کارخانه‌ها و تقاضای بازار همیشه با حجم تولید هماهنگ نیست.
وی گفت: در این میان، باغدار قدرت چندانی برای تعیین قیمت ندارد محصول برداشت‌شده را نمی‌توان برای مدت طولانی نگه داشت و همین موضوع باعث می‌شود برخی کشاورزان برای جلوگیری از فاسد شدن محصول، مجبور شوند آن را با قیمت پایین‌تر عرضه کنند. این وضعیت در نهایت به ضرر تولیدکننده تمام می‌شود.
این باغدار ارومیه‌ای افزود: ما از مسئولان انتظار داریم پیش از آغاز فصل برداشت، برای بازار سیب صنعتی برنامه‌ریزی مشخصی داشته باشند خرید حمایتی اگر به‌موقع انجام شود، می‌تواند تا حدودی از فشار بازار بکاهد و مانع از ضرر بیشتر باغداران شود.
برقی افزود: انتظار داریم مراکز خرید به‌صورت شفاف اطلاع‌رسانی کنند و روند تحویل محصول و پرداخت وجه بدون پیچیدگی و تأخیر انجام شود. حمایت از باغدار زمانی معنا پیدا می‌کند که کشاورز بتواند نتیجه آن را در زندگی و اقتصاد خانواده‌اش احساس کند.
سیب صنعتی روی ریل حمایت و ساماندهی بازار
در پی مطالبات و دغدغه‌های باغداران آذربایجان‌غربی درباره فروش سیب صنعتی و مشکلات ناشی از نبود بازار مناسب برای عرضه این محصول، شبکه تعاون روستایی استان از ورود به فرآیند خرید حمایتی خبر داد؛ طرحی که قرار است از دهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ با نرخ هر کیلوگرم ۱۷ هزار تومان در شهرستان ارومیه اجرایی شود.
سجاد حسامی، مدیر تعاون روستایی آذربایجان‌غربی در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته برای رفع مشکلات باغداران اظهار کرد: مجموعه‌ای از پیگیری‌ها در سطح استانی و ملی، زمینه ورود شبکه تعاون روستایی به موضوع خرید سیب صنعتی را فراهم کرده است. در این مسیر، پیگیری‌های حجت‌الاسلام ذاکر و دکتر ممکان، نمایندگان مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی ستوده، نماینده مردم مهاباد، همچنین دستورات وزیر جهاد کشاورزی، مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران و استاندار آذربایجان‌غربی نقش مؤثری داشته است.
وی با تشریح جزئیات اجرای این برنامه افزود: بر اساس تصمیم اتخاذشده، فرآیند خرید حمایتی سیب صنعتی از روز دهم آبان‌ماه آغاز می‌شود و باغداران می‌توانند محصول خود را از طریق مراکز تعیین‌شده تحویل دهند در این طرح، خرید مستقیم سیب صنعتی با قیمت مصوب هر کیلوگرم ۱۷ هزار تومان از سوی شبکه تعاون روستایی انجام خواهد شد.
مدیر تعاون روستایی آذربایجان‌غربی همچنین مراکز مشارکت‌کننده در اجرای این طرح را معرفی کرد و گفت: اتحادیه شرکت‌های تعاونی روستایی ارومیه و تعاونی کشاورزی باغداران ارومیه به‌عنوان مراکز منتخب، مسئولیت دریافت محصول باغداران را بر عهده خواهند داشت. این سازوکار با هدف تسهیل فرآیند فروش و فراهم کردن امکان عرضه مستقیم محصول پیش‌بینی شده است.
حسامی با تأکید بر ضرورت حمایت از فعالان بخش کشاورزی عنوان کرد: ورود شبکه تعاون روستایی به بازار محصولات باغی، با هدف کاهش دغدغه تولیدکنندگان و کمک به مدیریت عرضه محصولات انجام می‌شود در کنار خرید حمایتی، فراهم کردن مسیر انتقال سیب صنعتی به واحدهای فرآوری و صنایع تبدیلی نیز از جمله اهداف این برنامه است؛ اقدامی که می‌تواند به استفاده بهتر از ظرفیت تولید استان و جلوگیری از هدررفت محصولات باغی کمک کند.
وی در ادامه با اشاره به عملکرد شبکه تعاون روستایی در زمینه خرید و هدایت محصولات باغی به صنایع فرآوری اظهار کرد: تاکنون ۲۶ هزار تن سیب و ۳ هزار تن انگور از تولیدکنندگان استان خریداری شده و برای انجام فرآیندهای فرآوری در اختیار صنایع تبدیلی و تکمیلی قرار گرفته است.
مدیر تعاون روستایی آذربایجان‌غربی در پایان با اشاره به ظرفیت تشکل‌های کشاورزی و تعاونی‌های روستایی خاطرنشان کرد: استفاده از توان اتحادیه‌ها و مجموعه‌های تعاونی برای پشتیبانی از تولیدکنندگان، توسعه خرید محصولات و ایجاد نظم بیشتر در بازار محصولات باغی استان با جدیت دنبال خواهد شد.
انتهای خبر/ م
