به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ توسعه راه‌های روستایی، فراتر از ایجاد مسیرهای ارتباطی، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای رونق اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی و تثبیت جمعیت در مناطق روستایی است؛ زیرساختی که نبود آن می‌تواند دسترسی روستاییان به بازارهای مصرف، مراکز درمانی، خدمات آموزشی و فرصت‌های شغلی را با دشواری مواجه کند و زمینه مهاجرت به شهرها و گسترش حاشیه‌نشینی را فراهم آورد.
از همین رو، توسعه شبکه راه‌های روستایی در سال‌های پس از انقلاب اسلامی به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های عمرانی کشور تبدیل شده و امروزه به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی سطح توسعه‌یافتگی مناطق روستایی مورد توجه قرار می‌گیرد.
شهرستان بوکان در جنوب آذربایجان‌غربی، با ۱۸۰ روستای دارای سکنه در بخش‌های مرکزی و سیمینه، از جمله مناطقی است که بخش قابل توجهی از معیشت ساکنان آن به کشاورزی، دامداری و صنایع مرتبط با فرآورده‌های دامی وابسته است؛ از این‌رو، کیفیت و دسترسی‌پذیری راه‌های روستایی در این شهرستان، نقشی تعیین‌کننده در رونق تولید و استمرار فعالیت‌های اقتصادی دارد.
در چنین شرایطی، برخورداری از راه‌های استاندارد و قابل تردد در تمام فصول سال، صرفاً یک مطالبه عمرانی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ جمعیت، تقویت معیشت خانوارها و جلوگیری از تخلیه تدریجی روستاها به شمار می‌رود. تجربه زندگی روستایی نشان می‌دهد که دسترسی مناسب به شبکه راه‌های ارتباطی می‌تواند هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل را کاهش دهد، ارائه خدمات عمومی را تسهیل کند و زمینه بازگشت برخی خانوارهای مهاجر را فراهم سازد.
در همین راستا، عملیات توسعه، بهسازی و آسفالت راه‌های روستایی بوکان در سال جاری با اجرای طرح‌های متعدد عمرانی دنبال می‌شود؛ پروژه‌هایی که به گفته مسئولان، علاوه بر ارتقای ایمنی و تسهیل تردد، می‌توانند زمینه‌ساز اشتغال، رونق تولید و تقویت ماندگاری جمعیت در روستاهای شهرستان باشند.
نظارت فنی، ضامن ماندگاری سرمایه‌گذاری‌های عمرانی
خشایار صنعتی، فرماندار بوکان، در حاشیه بازدید میدانی از روند اجرای طرح‌های عمرانی روستایی به خبرنگار اروم‌نیوز گفت: ارتقای شاخص‌های رفاهی و توسعه شبکه معابر روستایی از اولویت‌های اصلی مدیریت اجرایی شهرستان است و اجرای طرح‌های عمرانی در این حوزه با جدیت و همکاری دستگاه‌های مسئول ادامه خواهد یافت.
وی با تأکید بر ضرورت نظارت مستمر بر روند اجرای پروژه‌ها اظهار کرد: رعایت استانداردهای فنی و کنترل کیفیت در تمامی مراحل اجرا، نقش مهمی در افزایش دوام زیرساخت‌ها، ماندگاری خدمات و بهره‌برداری بهینه از اعتبارات عمرانی دارد و دستگاه‌های اجرایی باید این موضوع را با جدیت دنبال کنند.
فرماندار بوکان همچنین با اشاره به شکل‌گیری روند گسترده آسفالت راه‌ها و معابر روستایی در بخش‌های مرکزی و سیمینه، حمایت نماینده مردم شهرستان در مجلس شورای اسلامی و پشتیبانی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان را از عوامل مؤثر در شتاب‌گرفتن اقدامات عمرانی دانست و بر ضرورت تداوم پیگیری‌ها از سوی دستگاه‌های متولی تأکید کرد.
صنعتی در ادامه از اجرای طرح بهسازی معابر روستای کلتپه قرمیش به‌عنوان نوزدهمین پروژه آسفالت روستایی امسال خبر داد و گفت: این طرح در سطح ۱۱ هزار مترمربع و با استفاده از سهمیه قیر یارانه‌ای اجرا شده است. همچنین برای عملیات زیرسازی و جدول‌گذاری این پروژه، ۱۱۲ میلیون تومان از محل اعتبارات بنیاد مسکن و دهیاری هزینه شده است.
وی در پایان با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای توسعه راه‌های فرعی شهرستان خاطرنشان کرد: حوزه فنی و عمرانی فرمانداری روند پیشرفت پروژه‌های راه‌سازی را رصد می‌کند و در همین راستا، مکاتبات مستقیمی با معاونت فنی راه روستایی سازمان راهداری کشور و اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان برای تأمین و تخصیص اعتبارات مربوط به بوکان انجام شده است.
ارزش قراردادهای راه روستاها به ۲۰۰ میلیارد تومان رسید
خسروی رئیس اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای بوکان نیز از اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های راه روستایی با مجموع قراردادهای بالغ بر ۲۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵ خبر داد.
وی تصریح کرد: این طرح‌ها با هدف بهبود دسترسی روستاها، افزایش ایمنی تردد و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای در نقاط مختلف شهرستان در حال اجراست.
خسروی با تشریح آخرین وضعیت برخی پروژه‌ها افزود: راه روستایی باغچه‌بهی به طول ۴.۷ کیلومتر و با اعتبار ۳۰ میلیارد تومان، پس از تکمیل عملیات زیرسازی، آسفالت شده است. همچنین عملیات آسفالت راه سیف‌الدین علیا به طول ۱/۳ کیلومتر و با اعتبار ۹ میلیارد تومان نیز به مرحله اجرا رسیده است.
رئیس اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای بوکان بیان کرد: عملیات زیرسازی راه دارگردله به طول ۳/۵ کیلومتر با اعتبار ۱۲ میلیارد تومان و راه آغوتمان به طول ۹ کیلومتر با اعتبار ۳۸ میلیارد تومان به پایان رسیده است. این دو پروژه پس از تأمین اعتبار مورد نیاز، آماده اجرای لایه نهایی آسفالت هستند.
خسروی درباره وضعیت محور غوث‌آباد، ده‌وه‌شهری و منوچهری گفت: این پروژه به طول ۷/۴ کیلومتر و با اعتبار ۲۸ میلیارد تومان در دست اجراست. تاکنون ۳/۴ کیلومتر از مسیر در سال‌های گذشته آسفالت شده و عملیات زیرسازی چهار کیلومتر باقی‌مانده نیز به پایان رسیده است پیمانکار پروژه اعلام کرده که آسفالت بخش باقی‌مانده در روزهای آینده اجرا خواهد شد.
وی در ادامه با اشاره به پروژه‌های واقع در محور بوکان ـ سردشت اظهار کرد: دو قطعه راه روستایی «زاواکوه به گندمان» و «ابراهیم‌خسار و گندمان به گوله» در مجموع به طول ۹ کیلومتر و با اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان در دست اجراست و پیمانکار در حال انجام عملیات مربوط به ابنیه فنی این مسیرهاست.
رئیس اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای بوکان همچنین از انجام عملیات زیرسازی راه روستایی قشلاق به طول ۳.۵ کیلومتر خبر داد و گفت: این پروژه در قالب طرح‌های امانی اجرا شده و برای طی مراحل قانونی و پیگیری‌های بعدی به اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان معرفی شده است.
خسروی با تأکید بر اهمیت کیفیت اجرای پروژه‌ها تصریح کرد: نظارت بر کیفیت مصالح مصرفی و رعایت استانداردهای فنی در دستور کار قرار دارد و انتظار می‌رود با تکمیل و بهره‌برداری از این طرح‌ها، ایمنی تردد افزایش یابد و خطرات ناشی از تردد در مسیرهای نامناسب برای روستاییان کاهش پیدا کند.
از کاهش خسارت محصولات دامی تا تسهیل دسترسی به خدمات درمانی
در کنار آمار و ارقام اعلام‌شده از سوی مسئولان، روایت ساکنان روستاها تصویری ملموس‌تر از تأثیر راه‌های ارتباطی بر زندگی روزمره ارائه می‌دهد؛ تأثیری که از کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و تسهیل فروش محصولات کشاورزی و دامی آغاز می‌شود و تا دسترسی سریع‌تر به خدمات درمانی و آموزشی ادامه می‌یابد.
کاک جعفر، یکی از اهالی روستای غوث‌آباد، در گفتگو با خبرنگار اروم‌نیوز با اشاره به مشکلات گذشته تردد در این مسیر گفت: تا سال گذشته، رفت‌وآمد در فصل‌های بارندگی با دشواری زیادی همراه بود و انتقال شیر تولیدی دامداران به شهر، به دلیل تأخیر در حمل‌ونقل، خسارت‌هایی به همراه داشت.
وی افزود: با بهبود وضعیت راه، خودروهای حمل شیر اکنون به‌صورت روزانه و بدون معطلی به روستا مراجعه می‌کنند و میزان خسارت ناشی از تأخیر در انتقال محصولات کاهش یافته است.
این روستایی همچنین به تأثیر بهسازی راه بر تصمیم برخی خانوارها برای بازگشت به روستا اشاره کرد و گفت: فراهم‌شدن امکان رفت‌وآمد آسان‌تر باعث شده برخی خانواده‌هایی که پیش‌تر به شهر مهاجرت کرده بودند، بار دیگر به روستا بازگردند و برای احیای زمین‌های کشاورزی و باغ‌های خود اقدام کنند.
حوریه، معلم و از ساکنان یکی از روستاهای بخش گورکایتی، نیز دسترسی سریع‌تر به خدمات درمانی را از مهم‌ترین نتایج بهبود راه‌های روستایی دانست و اظهار کرد: پیش از آسفالت مسیر، انتقال بیماران، به‌ویژه مادران باردار و سالمندان، در شب‌های زمستان با خطرات و دشواری‌های جدی همراه بود؛ اما اکنون آمبولانس‌ها و خودروهای شخصی با سهولت بیشتری در مسیر تردد می‌کنند.
وی افزود: بهبود وضعیت راه موجب شده زمان رسیدن به بوکان، بنا بر تجربه ساکنان، به حدود نصف گذشته کاهش یابد؛ موضوعی که در شرایط اضطراری می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
این معلم با اشاره به تأثیر راه‌های مناسب بر دسترسی به خدمات عمومی ادامه داد: وقتی مسیر ارتباطی یک روستا آسفالت و قابل تردد باشد، زمینه برای حضور منظم‌تر معلمان و پزشکان فراهم می‌شود و دانش‌آموزان نیز می‌توانند با دشواری کمتری برای ادامه تحصیل به شهر رفت‌وآمد کنند.
رونق گردشگری و ایجاد فرصت‌های تازه برای اقتصاد روستا
توسعه راه‌های روستایی علاوه بر تسهیل فعالیت‌های سنتی مانند کشاورزی و دامداری، می‌تواند زمینه استفاده از ظرفیت‌های تازه اقتصادی، به‌ویژه گردشگری روستایی، را نیز فراهم کند.
رحیم، دامدار جوان روستای دارگردله، با اشاره به موقعیت این روستا در مسیر تفرجگاه‌های اطراف گفت: پس از آسفالت راه، در روزهای تعطیل خانواده‌های بیشتری از شهر بوکان برای گردش به روستا مراجعه می‌کنند و این موضوع بر بازار فروش محصولات محلی تأثیر مثبتی گذاشته است.
وی افزود: افزایش حضور گردشگران، فرصت بهتری برای عرضه لبنیات محلی، عسل و صنایع‌دستی فراهم کرده و به اهالی امکان داده است بخشی از درآمد خود را از فعالیت‌هایی فراتر از دامداری و زراعت تأمین کنند.
این تجربه نشان می‌دهد که راه مناسب، علاوه بر نقش مستقیم در کاهش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، می‌تواند زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی مکمل را نیز فراهم کند؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی مناسب، به تنوع‌بخشی درآمد خانوارهای روستایی و کاهش وابستگی معیشت آنان به یک یا دو فعالیت محدود منجر خواهد شد.
با وجود پیشرفت گزارش‌شده در اجرای طرح‌های راه روستایی بوکان، تکمیل برخی پروژه‌ها همچنان به تأمین اعتبار برای اجرای لایه نهایی آسفالت وابسته است. محورهای آغوتمان و دارگردله از جمله مسیرهایی هستند که به گفته مسئولان راهداری، عملیات زیرسازی آن‌ها به پایان رسیده، اما اجرای آسفالت نهایی به تأمین منابع مالی نیاز دارد.
این موضوع در مناطق سردسیر از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ چراکه قرار گرفتن زیرسازی‌های تکمیل‌شده در معرض بارندگی، یخبندان و تغییرات دمایی می‌تواند به فرسایش و آسیب‌دیدگی آن‌ها منجر شود و هزینه‌های بیشتری را برای ترمیم و تکمیل پروژه‌ها به دنبال داشته باشد.
از این منظر، تأمین به‌موقع اعتبار و تکمیل مرحله آسفالت، صرفاً اقدامی برای سرعت‌بخشیدن به روند اجرای پروژه‌ها نیست، بلکه راهکاری برای صیانت از منابع مالی هزینه‌شده و جلوگیری از فرسودگی زودهنگام زیرساخت‌های عمرانی به شمار می‌رود.
به همین دلیل، موفقیت طرح‌های راه‌سازی در بوکان را نمی‌توان تنها با تعداد پروژه‌های آغازشده یا میزان زیرسازی انجام‌شده سنجید؛ بلکه تکمیل مسیرها، رعایت استانداردهای فنی و امکان تردد ایمن در تمام فصول سال، معیارهای تعیین‌کننده در ارزیابی اثربخشی این سرمایه‌گذاری‌ها خواهند بود.
انتهای خبر/
