به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ سیب برای آذربایجانغربی تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی و تولیدی این استان به شمار میرود؛ محصولی که از مرحله کاشت و داشت تا برداشت، حملونقل، نگهداری، فرآوری و صادرات، زنجیرهای گسترده از فعالیتهای اقتصادی را شکل میدهد و معیشت هزاران خانوار را به خود گره زده است.
گستردگی باغهای سیب در نقاط مختلف استان، شرایط اقلیمی مناسب و تجربه چندینساله باغداران موجب شده آذربایجانغربی در نقشه تولید این محصول در کشور جایگاهی ویژه داشته باشد جایگاهی که البته حفظ آن بیش از افزایش صرف میزان تولید، به مدیریت صحیح محصول پس از برداشت وابسته است.
در سالهایی که تولید کشاورزی با چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، نوسان قیمت نهادهها، محدودیت منابع آبی، هزینههای بالای تولید و بیثباتی بازار مواجه است، افزایش تولید بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده سودآوری بخش کشاورزی باشد در چنین شرایطی، آنچه اهمیت بیشتری پیدا میکند، توانایی تبدیل محصول تولیدشده به ارزش اقتصادی پایدار است.
سیب نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ محصولی که اگر بهموقع برداشت، تفکیک، بستهبندی و در شرایط استاندارد نگهداری نشود، بخشی از ارزش اقتصادی خود را پیش از رسیدن به بازار از دست خواهد داد.
از همین منظر، ظرفیت سردخانهای و صنایع مرتبط با نگهداری محصولات کشاورزی، یکی از حلقههای تعیینکننده در اقتصاد سیب آذربایجانغربی محسوب میشود.
وجود چنین زیرساختهایی به باغدار اجازه میدهد محصول را صرفاً در زمان اوج عرضه روانه بازار نکند و امکان مدیریت زمان فروش را در اختیار داشته باشد.
این موضوع میتواند در کاهش فشار ناشی از عرضه همزمان محصول، جلوگیری از افت کیفیت و ایجاد فرصت مناسبتر برای دسترسی به بازارهای هدف نقش داشته باشد. در واقع، سردخانه دیگر صرفاً محلی برای نگهداری محصول نیست، بلکه بخشی از سازوکار تنظیم بازار و مدیریت اقتصادی تولید به شمار میرود.
سیب آذربایجانغربی؛ مزیت رقابتی در بازارهای منطقهای
با این حال، مسیر موفقیت سیب استان در بازارهای داخلی و خارجی تنها از ظرفیت انبارش عبور نمیکند کیفیت محصول، نحوه برداشت، تفکیک بر اساس اندازه و کیفیت، بستهبندی متناسب با مقصد، رعایت الزامات بهداشتی و استانداردهای مورد انتظار خریداران، همگی عواملی هستند که میتوانند سرنوشت محصول را در بازار تعیین کنند.
در بازارهای صادراتی، رقابت تنها بر سر میزان تولید نیست؛ بلکه محصولی موفقتر است که کیفیت آن قابل تضمین، ظاهر و بستهبندی آن استاندارد و زنجیره تأمین آن منظم و قابل اعتماد باشد.
آذربایجانغربی از این نظر با یک فرصت مهم و در عین حال یک مسئولیت جدی روبهرو است. حجم بالای تولید سیب میتواند زمینهساز رونق صنایع تبدیلی، توسعه مشاغل وابسته، افزایش درآمد باغداران و تقویت حضور استان در تجارت منطقهای شود، اما تحقق این ظرفیت نیازمند نگاه زنجیرهای به تولید است. فاصله گرفتن از خامفروشی و حرکت به سمت فرآوری، بستهبندی حرفهای و بازاریابی هدفمند میتواند ارزش افزوده بیشتری برای محصول ایجاد کند و سهم تولیدکننده را از ارزش نهایی سیب افزایش دهد.
اکنون با نزدیک شدن به فصل برداشت، میزان آمادگی زیرساختهای پس از تولید اهمیت بیشتری پیدا میکند مدیریت این مرحله میتواند تعیینکننده آن باشد که محصول یک سال تلاش باغداران با چه کیفیتی وارد بازار شود و چه میزان از ظرفیت اقتصادی آن بالفعل شود.
اگر تولید، نگهداری، فرآوری، بستهبندی، حملونقل و صادرات در قالب یک زنجیره هماهنگ دیده شوند، سیب آذربایجانغربی میتواند از یک محصول کشاورزی فراتر رفته و به موتور محرک بخشی از اقتصاد روستایی و تجارت کشاورزی استان تبدیل شود؛ ظرفیتی که بهرهگیری کامل از آن، نیازمند برنامهریزی مستمر و نگاه بلندمدت به بازار است.
سیب آذربایجانغربی بازار مطمئن میخواهد
اکبر سیفینژاد یکی از کشاورزان ارومیهای، در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز با اشاره به هزینههای بالای تولید سیب اظهار کرد: برای به ثمر رسیدن محصول، باغدار ماهها هزینه و زحمت متحمل میشود و در زمان برداشت، مهمترین دغدغه ما فروش محصول با قیمت مناسب و تأمین هزینههای انجامشده است.
وی افزود: اگر بازار فروش مدیریت شود و دسترسی به سردخانه و مراکز سورتینگ برای باغداران آسان باشد، امکان نگهداری محصول و عرضه آن در زمان مناسب بیشتر میشود و کشاورز مجبور نیست محصول خود را با قیمت پایین و بهصورت فوری به فروش برساند.
این کشاورز ارومیهای عنوان کرد: سیب تولیدشده در ارومیه از کیفیت خوبی برخوردار است و اگر بستهبندی و فرآوری آن متناسب با بازارهای هدف انجام شود، میتوان امیدوار بود سهم بیشتری از بازارهای خارج از استان و کشورهای همسایه به این محصول اختصاص پیدا کند.
سیفینژاد با تأکید بر ضرورت حمایت از باغداران گفت: تولیدکننده زمانی میتواند به توسعه باغداری ادامه دهد که بین هزینههای تولید و درآمد حاصل از فروش محصول تناسب وجود داشته باشد و زنجیرهای از باغ تا بازار، منافع کشاورز را هم در نظر بگیرد.
آذربایجانغربی قطب تولید سیب است
محمدرضا اصغری رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی با اشاره به ظرفیت گسترده باغداری در آذربایجانغربی اظهار کرد: حدود ۷۴ هزار هکتار از باغات استان به تولید سیب درختی اختصاص دارد و همین سطح قابل توجه، آذربایجانغربی را به یکی از مهمترین قطبهای تولید این محصول در کشور تبدیل کرده است.
وی افزود: برخورداری از زیرساختهای مناسب موجب شده استان از نظر نگهداری و ذخیرهسازی محصول سیب با مشکل خاصی مواجه نباشد و امکان مدیریت محصول پس از برداشت فراهم باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی با بیان اینکه آذربایجانغربی از ظرفیت مناسبی در حوزه صنایع تبدیلی و مراکز نگهداری محصولات کشاورزی برخوردار است، گفت: ظرفیتهای موجود در استان بر اساس نیاز فصل برداشت مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و مجموعه مراکز ذخیرهسازی آمادگی لازم برای پذیرش محصول سیب تولیدشده در فصل جاری را دارند این ظرفیت میتواند از عرضه شتابزده محصول در زمان برداشت جلوگیری کرده و زمینه مدیریت بهتر زمان ورود سیب به بازار را فراهم کند.
وی با تأکید بر اینکه کیفیت محصول نقش مهمی در تعیین جایگاه آن در بازار دارد، تصریح کرد: رعایت اصول فنی در زمان برداشت و پس از آن، تفکیک و درجهبندی دقیق محصول و استفاده از بستهبندی استاندارد، از عوامل مؤثر در حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری سیب به شمار میرود توجه به این مراحل علاوه بر کاهش ضایعات، میتواند شرایط حضور محصول استان در بازارهای رقابتی داخلی و خارجی را نیز تقویت کند.
اصغری بیان کرد: آذربایجانغربی به دلیل سهم قابل توجه در تولید سیب کشور، ظرفیت تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی و بازار کشورهای منطقه را دارد و توسعه صادرات این محصول میتواند نقش مؤثری در افزایش ارزش افزوده بخش کشاورزی استان داشته باشد.
وی افزود: هرچه فرآیندهای سورتینگ، بستهبندی، نگهداری و بازاریابی با استانداردهای روز هماهنگتر شود، امکان دستیابی به بازارهای پایدار و افزایش قدرت رقابت سیب استان نیز بیشتر خواهد شد.
اصغری بر ضرورت توجه همزمان به منافع تولیدکنندگان و نیاز بازار تأکید کرد و گفت: مدیریت صحیح زنجیره تولید تا عرضه، یکی از الزامات اساسی برای جلوگیری از کاهش ارزش محصول و حمایت از باغداران است برنامهریزی برای عرضه متناسب با ظرفیت بازار، تقویت صنایع فرآوری و ایجاد مسیرهای مطمئن صادراتی میتواند به افزایش درآمد باغداران و پایداری تولید سیب در استان کمک کند.
گزارش از: نجیبه معصومی سرای
انتهای خبر/
