به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ درگذشت عزیزان، به‌اندازه کافی برای خانواده‌ها تلخ و دشوار است؛ اما در بوکان، کمبود فضای دفن در آرامستان فعلی به یکی دیگر از نگرانی‌های خانواده‌های داغدار تبدیل شده است.
موضوعی که فراتر از یک مشکل عمرانی، به مسئله‌ای اجتماعی، بهداشتی و مدیریتی تبدیل شده و ضرورت تعیین‌تکلیف آرامستان جدید این شهر را بیش از گذشته نمایان می‌کند.
آرامستان قدیمی بوکان که سال‌ها پیش در محدوده‌ای خارج از بافت متراکم شهری قرار داشت، با گسترش شهرنشینی اکنون در میان مناطق مسکونی محصور شده است.
از سوی دیگر، کاهش فضای قابل استفاده برای دفن اموات، دشواری دسترسی و نگرانی‌های مرتبط با وضعیت بهداشتی و زیست‌محیطی، ادامه فعالیت این مجموعه را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.
در چنین شرایطی، آماده‌سازی زمین جدید برای احداث آرامستان به یکی از مطالبات مهم شهروندان تبدیل شده است؛ مطالبه‌ای که با وجود معرفی زمین‌های پیشنهادی و پیگیری‌های انجام‌شده، همچنان با پرسش‌هایی درباره روند اجرا، تأمین زیرساخت‌ها و زمان بهره‌برداری همراه است.
آرامستان قدیمی در تنگنای کمبود فضا و توسعه شهری
آرامستان فعلی بوکان که به گفته شهردار این شهر حدود ۳۰ سال محل دفن اموات بوده و مساحتی نزدیک به ۱۰ هکتار دارد، اکنون با محدودیت جدی فضای قابل استفاده مواجه است.
گسترش محدوده شهری در سال‌های گذشته نیز موجب شده این آرامستان در مجاورت بافت مسکونی قرار گیرد و ضرورت بازنگری در وضعیت آن بیش از گذشته احساس شود.
کمبود فضای مناسب برای دفن اموات، دشواری تردد در مسیرهای میان قبور و محدودیت دسترسی در بخش‌های مختلف آرامستان، از جمله مشکلاتی است که می‌تواند روند خدمات‌رسانی به خانواده‌های داغدار را دشوار کند در چنین شرایطی، مدیریت فضای موجود و جلوگیری از بروز مشکلات بیشتر، در کنار تسریع در آماده‌سازی آرامستان جدید، اهمیت ویژه‌ای دارد.
از سوی دیگر، قرارگیری آرامستان در محدوده مسکونی، ضرورت بررسی دقیق ملاحظات شهرسازی، بهداشت محیط، وضعیت منابع آب زیرزمینی و مدیریت تردد را افزایش می‌دهد.
تعیین‌تکلیف آینده این مجموعه باید با توجه به ضوابط تخصصی و ارزیابی دستگاه‌های مسئول انجام شود تا ضمن رعایت حرمت متوفیان، سلامت و آسایش ساکنان مناطق پیرامونی نیز مورد توجه قرار گیرد.
روایت شهروندان؛ دشواری دفن عزیزان در فضای محدود
برای درک ابعاد اجتماعی کمبود فضای دفن در بوکان، توجه به تجربه خانواده‌هایی که در ماه‌های اخیر با این مشکل مواجه شده‌اند، ضروری است درگذشت یک عضو خانواده، شرایط روحی دشواری برای بازماندگان ایجاد می‌کند و مواجهه با محدودیت فضای آرامستان می‌تواند این شرایط را پیچیده‌تر کند.
محمد امینی، یکی از شهروندان بوکانی که به گفته خود ماه گذشته مادرش را از دست داده است، درباره تجربه خاکسپاری او به خبرنگار اروم نیوز گفت: هنگامی که برای دفن مادرم به آرامستان رفتیم، به ما اعلام کردند که فضای خالی مناسبی وجود ندارد ساعت‌ها در میان قبور به دنبال محل مناسب بودیم و در نهایت ناچار شدیم از فضای بسیار محدودی میان دو قبر قدیمی استفاده کنیم.
وی با ابراز ناراحتی از شرایط پیش‌آمده افزود: در آن وضعیت روحی، انتظار داشتیم دست‌کم روند خاکسپاری با آرامش و رعایت حرمت متوفی انجام شود اما کمبود فضا شرایط دشواری برای خانواده ما ایجاد کرد انتظار داریم مسئولان برای حل این مشکل اقدام جدی‌تری انجام دهند.
سهیلا حسینی، دیگر شهروند بوکانی، نیز با اشاره به دشواری‌هایی که خانواده‌اش هنگام خاکسپاری پدر خود با آن مواجه شده‌اند، گفت: پس از فوت پدرم، به ما اعلام شد که فضای مناسبی برای دفن وجود ندارد. در نهایت، با کمک آشنایان توانستیم محل محدودی برای خاکسپاری پیدا کنیم.
وی بیان کرد: این شرایط برای خانواده‌هایی که در سوگ عزیزانشان هستند، بسیار دشوار است انتظار داریم مسئولان شهری با توجه به اهمیت موضوع، هرچه سریع‌تر برای ایجاد آرامستان جدید اقدام کنند تا خانواده‌ها در چنین شرایطی با مشکلات مضاعف روبه‌رو نشوند.
سالار کریمی، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری و آمایش سرزمین، در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز در خصوص ضرورت انتقال آرامستان‌ها به خارج از بافت متراکم مسکونی اظهار کرد: آرامستان‌ها از کاربری‌های خاص شهری هستند که مدیریت آن‌ها به برنامه‌ریزی دقیق و توجه هم‌زمان به ملاحظات محیطی، بهداشتی و ترافیکی نیاز دارد.
وی افزود: در انتخاب محل آرامستان باید عواملی مانند شرایط زمین‌شناسی، وضعیت آب‌های زیرزمینی، جهت باد غالب، فاصله از منابع آب و مناطق مسکونی و همچنین امکان ایجاد راه‌های دسترسی مناسب بررسی شود و رعایت ضوابط تخصصی در این زمینه می‌تواند از بروز مشکلات زیست‌محیطی و اختلال در زندگی روزمره شهروندان جلوگیری کند.
این کارشناس برنامه‌ریزی شهری با اشاره به پیامدهای احتمالی استقرار آرامستان در مجاورت مناطق مسکونی بیان کرد: در صورت نامناسب بودن شرایط زمین و نبود تمهیدات بهداشتی کافی، احتمال بروز مخاطرات زیست‌محیطی از جمله آلودگی خاک و منابع آب وجود دارد همچنین افزایش تردد خودروها در مناسبت‌های خاص و هنگام برگزاری مراسم خاکسپاری می‌تواند بر وضعیت ترافیکی محدوده تأثیر بگذارد.
کریمی عنوان کرد: نزدیکی آرامستان به مناطق مسکونی، علاوه بر مسائل فنی و زیست‌محیطی، می‌تواند از نظر کیفیت زندگی و آرامش روانی برخی ساکنان نیز اهمیت داشته باشد از این رو، مدیریت صحیح کاربری‌های شهری و انتخاب محل مناسب برای آرامستان باید بر پایه مطالعات کارشناسی و ضوابط قانونی صورت گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت تعیین‌تکلیف وضعیت آرامستان فعلی بوکان خاطرنشان کرد: با توجه به محدودیت فضای دفن و توسعه بافت شهری در اطراف این مجموعه، لازم است مسئولان با بررسی همه ابعاد موضوع، برای تأمین فضای جایگزین و ایجاد زیرساخت‌های لازم برنامه‌ای روشن و قابل اجرا تدوین کنند.
زمین اهدایی خیر؛ راهکاری برای تأمین ظرفیت کوتاه‌مدت
در سوی دیگر ماجرا، شهرداری بوکان از اقدام برای آماده‌سازی زمینی خبر می‌دهد که از سوی یکی از خیران برای ایجاد آرامستان در اختیار این مجموعه قرار گرفته است؛ زمینی که بنا بر اعلام شهردار، می‌تواند بخشی از نیاز شهر را در سال‌های آینده تأمین کند.
امیر احمدی، شهردار بوکان، در گفتگو با اروم نیوز اظهار کرد: در حال حاضر، عملیات احداث و آماده‌سازی حدود ۲ هکتار از زمین‌هایی که از سوی یکی از خیران در شمال‌شرق شهر واگذار شده، در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به وضعیت آرامستان فعلی افزود: آرامستان موجود با مساحتی حدود ۱۰ هکتار، نزدیک به ۳۰ سال برای دفن اموات شهروندان مورد استفاده قرار گرفته است بر اساس برآوردهای انجام‌شده، زمین دو هکتاری اهدایی می‌تواند با توجه به میزان استفاده و شرایط اجرایی، حدود ۱۰ سال پاسخگوی نیاز شهر باشد.
شهردار بوکان همچنین با اشاره به سابقه واگذاری این زمین گفت: زمین اهدایی خیران از موضوعات جدید نیست و حدود ۱۵ سال از واگذاری آن به شهرداری می‌گذرد. در این مدت نیز بخشی از دفن اموات در این محدوده انجام شده است.
اراضی ۳۰ هکتاری؛ اختلاف بر سر زمان آماده‌سازی
وی درباره اراضی واگذارشده از سوی راه و شهرسازی اظهار کرد: در خصوص این زمین‌ها مباحث مختلفی مطرح شده است، اما آماده‌سازی آن‌ها برای دفن اموات به انجام عملیات عمرانی و فراهم‌کردن شرایط لازم نیاز دارد.
احمدی افزود: با تلاش اعضای شورای اسلامی شهر، موضوع تسطیح و آماده‌سازی این اراضی در بودجه سال آینده شهرداری پیش‌بینی خواهد شد. با توجه به سنگی بودن مسیر، اجرای عملیات به ماشین‌آلات سنگین نیاز دارد و پس از فراهم‌شدن مقدمات لازم، اقدامات اجرایی آغاز خواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که فرماندار بوکان از واگذاری ۳۰ هکتار از اراضی ملی برای احداث آرامستان جدید خبر داده و تأکید کرده است که روند آماده‌سازی زمین با کندی مواجه شده است.
تفاوت در زمان‌بندی اعلام‌شده از سوی شهرداری و فرمانداری، ضرورت شفاف‌سازی وضعیت حقوقی زمین، میزان پیشرفت کار، اعتبارات مورد نیاز و زمان آغاز عملیات اجرایی را دوچندان می‌کند. مشخص‌شدن این موارد می‌تواند به رفع ابهام‌های موجود و افزایش اعتماد عمومی نسبت به روند اجرای پروژه کمک کند.
هشدار فرماندار درباره تأخیر در اجرای پروژه
خشایار صنعتی، فرماندار بوکان، در اظهاراتی درباره روند احداث آرامستان جدید، از تخصیص ۳۰ هکتار از اراضی ملی برای اجرای این طرح خبر داده و نسبت به تأخیر در آغاز عملیات اجرایی آن انتقاد کرده است.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین زمین مورد نیاز اظهار کرد: برای حل مشکل آرامستان بوکان، اقدامات و پیگیری‌هایی در سطح دستگاه‌های مسئول انجام شده و از جمله، ۳۰ هکتار از اراضی ملی از طریق تفاهم‌نامه با اداره‌کل راه و شهرسازی برای احداث آرامستان جدید اختصاص یافته است.
فرماندار بوکان با انتقاد از روند اجرای پروژه افزود: با وجود اختصاص زمین، طی یک سال گذشته در آغاز عملیات اجرایی، خاک‌برداری و ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز، کندی و تأخیر مشاهده شده است؛ موضوعی که با توجه به شرایط فعلی آرامستان شهر، نیازمند رسیدگی فوری است.
صنعتی با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول تصریح کرد: احداث آرامستان جدید، با توجه به نیاز فوری شهروندان، نباید در حد یک طرح اداری باقی بماند لازم است دستگاه‌های متولی با برنامه‌ریزی مشخص، موانع اجرایی را برطرف کنند و روند اجرای پروژه را به‌صورت مستمر پیش ببرند.
وی همچنین با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در قبال طرح‌های عمومی خاطرنشان کرد: در صورت احراز قصور یا ترک فعل از سوی مسئولان، موضوع می‌تواند از مسیرهای قانونی و نظارتی پیگیری شود و فرمانداری نیز روند اجرای تعهدات دستگاه‌های مربوط را دنبال خواهد کرد.
آرامستان جدید؛ از وعده تا اجرای عملیاتی
آنچه از مجموع اظهارات شهردار و فرماندار بوکان برمی‌آید، این است که برای تأمین زمین مورد نیاز آرامستان جدید اقداماتی انجام شده و دو مسیر اصلی، شامل استفاده از زمین اهدایی خیر و آماده‌سازی اراضی واگذارشده از سوی راه و شهرسازی، مطرح است.
با این حال، تفاوت در زمان‌بندی اعلام‌شده و ابهام درباره میزان پیشرفت عملیات عمرانی نشان می‌دهد که هنوز به توضیحی جامع و مستند درباره وضعیت اجرایی پروژه نیاز است شهروندان باید بدانند کدام زمین در اولویت بهره‌برداری قرار دارد، عملیات آماده‌سازی هر یک در چه مرحله‌ای است، چه میزان اعتبار برای آن پیش‌بینی شده و چه زمانی امکان استفاده از ظرفیت جدید فراهم خواهد شد.
در چنین شرایطی، انتشار گزارش رسمی از وضعیت حقوقی اراضی، جزئیات مطالعات فنی، اعتبارات مصوب، میزان پیشرفت فیزیکی و برنامه زمان‌بندی اجرای پروژه می‌تواند به روشن‌شدن ابعاد مسئله کمک کند. همچنین مشخص‌شدن مسئولیت هر یک از دستگاه‌های مرتبط، امکان ارزیابی دقیق‌تر روند پیشرفت کار را فراهم خواهد کرد.
موضوع آرامستان بوکان صرفاً به تأمین چند هکتار زمین محدود نمی‌شود؛ ایجاد یک مجموعه مناسب، نیازمند رعایت ضوابط بهداشتی و زیست‌محیطی، طراحی اصولی، تأمین دسترسی مناسب و پیش‌بینی ظرفیت کافی برای سال‌های آینده است. از این رو، سرعت‌بخشیدن به پروژه باید با دقت فنی و رعایت الزامات قانونی همراه باشد.
گزارش از: خالد حسین‌زاده
انتهای خبر/
