زبان بدن نقش اساسی در انتقال پیام دارد و در ارتباطات بیش از هفتاد درصد پیام بوسیله رفتار غیر کلامی یا زبان بدن منتقل می شود
اروم نیوز به نقل از پایگاه خبری تحلیلی شیز ؛ یادداشت زیر بدون هیچ پیش فرض ؛ قضاوت و مقایسه ای تلاش می کند با نگاهی جامعه شناختی اهمیت زبان بدن و رفتار غیر کلامی در ارتباطات را به صورت ساده و خلاصه تبیین کند؛ بنابراین شما هم بدون هیچ پیش فرض و قضاوتی آن را بخوانید.
در ارتباطات میان فردی و هر نوع کنش متقابلی ؛ زبان بدن نقش اساسی در انتقال پیام دارد و در ارتباطات بیش از هفتاد درصد پیام بوسیله رفتار غیر کلامی یا زبان بدن منتقل می شود
این رفتار غیر کلامی در ارتباطات بین الملل و دیپلماتیک بیشترین اهمیت را دارد و معمولا مشاوران در این مورد به سیاستمداران تذکرات جدی می دهند
در محافل دیپلماتیک و نیز در دیدارهای دوجانبه و چندجانبه میان دیپلماتها و سران کشورها، نوع نشستن، سخن گفتن و رفتار کردن هر طرف، حاکی از نوع موضع آنان در برابر هم و نیز فرستادن پیام به طرف مقابل به صورت غیرمستقیم است.
بدین ترتیب از نوع نگاه مثل لبخند زدن و اخم کردن ؛ نشستن؛ دست دادن ؛ حرکات دست ها و هر نوع رفتار غیر کلامی می توان نشانه هایی مثل : تبختر ؛ تحقیر ؛ مشتاق بودن ؛ بی علاقه بودن ؛ توهین و… را دریافت کرد
به این تصاویر نگاه کنید پیام های آشکاری دارد
۱- دیدار دکتر روحانی رئیس جمهور کشورمان با دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس:
رئیس جمهور کشورمان هنگام دست دادن دستش را بیشتر دراز کرده است ( اشتیاق بیشتر) و رو به دوربین لبخند می زند بر عکس نخست وزیر انگلیس دست هایش بسته و نزدیک خود نگه داشته است و در ضمن اخم هم می کند
۲- دیدار دکتر روحانی رئیس جمهور با فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه
در هنگام دست دادن رئیس جمهور فرانسه دستش را بیشتر دراز کرده ( اشتیاق بیشتر) اما لبخند نمی زند و رئیس جمهور کشورمان دستانش را بسته و نزدیک خود نگه داشته است اما لبخند می زند
۳- دیدار دکتر محمد جواد ظریف وزیرخارجه کشورمان با ولیام هیگ وزیر خارجه انگلیس
وزیر خارجه کشورمان دستش را بیشتر دراز کرده است ( اشتیاق) و لبخند می زند و در مقابل وزیر خارجه انگلیس دستش را نزدیک بدن خود نگه داشته است.
۴- دیدار دکتر روحانی رئیس جمهور کشورمان با دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس
دیوید کامرون بر خلاف عرف دیپلماتیک پاهایش را روی هم انداخته است و این خود نشانه ای است حاکی از بی احترامی و نگاه از بالای اوست اوست
در این تصویر دکتر ظریف با هوشمندی پاسخ مقابل را با حرکت مشابه می دهد و چون از نظر مقام وزیر خارجه پایین تر است این پاسخ درخور توجهی است
۵- دیدار وزرای خارجه انگلیس ؛ فرانسه و آلمان با رئیس جمهور وقت ایران در جریان توافق سعد آباد در این تصویر دکتر روحانی دبیر شورای عالی امنیت ملی وقت و دکتر خرازی وزیر خارجه وقت ایران نیز حضور دارند
وزیران خارجه انگلیس؛ آلمان و فرانسه به صورت هماهنگ بر خلاف عرف و شئون دیپلماتیک پاهایشان را در مقابل سه مقام عالیرنبه ایرانی روی هم انداخته اند و این نیز نشانه ی بی احترامی و نگاه از بالاست است
۶- دیدار امیر قطر با دکتر احمدی نژاد رئیس جمهور سابق کشورمان
امیر قطر برخلاف عرف دیپلماتیک پاهایش را روی هم انداخته است و با دمپایی برهنگی پاهایش تا زانو دیده می شود و نشانه ی بی احترامی است
۷- تقدیم استوارنامه سفیر جدید انگلیس در ایران به دکتر احمدی نژاد رئیس جمهور سابق کشورمان
در عرف دیپلماتیک وقتی کسی برای دیدار مقامی می رود باید طرف مقابل هم چند قدم پیش برود اما در این تصویر دکتر احمدی نژاد در جای خود ایستاده است و سایمون گس به طرف او می آید و رئیس جمهور می خواهد نگاه از بالا و بی علاقه گی خود را برای این دیدار نشان می دهد
رئیس جمهور سابق کشورمان با اخم به سفیر جدید انگلیس نگاه می کند بدون ذره ای لبخند ؛ خوب است بدانید که این دیدار بعد از دخالت های بی شمار انگلیس در جریان دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری کشورمان است
۸- دیدار تقدیم استوار نامه سفیر سوئد با دکتر احمدی نژاد رئیس جمهور سابق کشورمان
سفیر سوئد بعد از نشستن روی صندلی بر خلاف عرف دیپلماتیک و با بی ادبی پاهایش را روی همدیگر می اندازد با توجه به تفاوت فاحش بین دو مقام یعنی پایین بودن مقام سفیر این بی احترامی بیشتر است
دکتر احمدی نژاد بعد از مشاهده این حرکت در حرکتی مشابه و متقابل پاهای خود را روی هم می اندازد و مذاکره به صورت غیر متعارفی ادامه پیدا می کند.
این تصاویر نشان دهنده زبان بدن و حرکات غیر کلامی و نقاط ضعف و قوت مسئولین کشورمان در دیدارهای بین المللی است. و نشان از آن است که کنترل زبان بدن و حرکات غیر کلامی چقدر دارای اهمیت است.
همانگونه که ذکر شد در ارتباطات بویژه از نوع دیپلماتیک هر حرکتی معنا دار است و از این حرکات پیام های آشکاری مخابره می شود و اینها مبنای تصمیم گیری و موضع گیری های بعد از آن را نشان می دهد و نیز نوع پوشش این دیدار در رسانه ها هم این پیام ها را تکمیل می کند.
دیدار دکتر روحانی رئیس جمهور محترم کشورمان با کامرون نخست وزیر انگلیس در حاشیه اجلاس سازمان ملل در نیویورک صورت گرفت، تصاویر این دیدار و حرکات غیر کلامی دو طرف ؛ اشتیاق بیشتر طرف ایرانی برای برقراری ارتباط را نشان می دهد و در مقابل تبختر طرف انگلیسی را!
در روزنامه های مدعی حمایت از دولت ؛ هم این دیدار با ذوق زدگی بیش از حدی تیتر یک شد و با عناوینی مثل دیدار تاریخی، پایان رابطه سرد بازنمایی شد ؛ به چند نمونه از آنها نگاه کنید:
و شاید به خاطر مخابره همین پالس ها و اشتیاق بیش از حد بود که دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل بعد از این دیدار با گستاخی؛ کشورمان را متهم به حمایت از تروریسم کرد، برای برنامه ی هسته ای تعیین تکلیف کرد و به صورت آشکاری در امور داخلی ایران مداخله کرد
گرچه وزارت خارجه پاسخ گستاخی روباه را داد اما چه خوب می شد به صورت متقابل و در همان سطح و در همان جایگاه سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل پاسخ گستاخی او را داد.
بنابراین در هر کدام از انواع ارتباطات و کنش متقابل باید زبان بدن و ارتباط غیر کلامی را جدی گرفت و برای کنترل آن برنامه داشت زیرا این زبان به صورت ناخودآگاه پیام های آشکاری را به طرف مقابل ارسال می کند و این پیام ها تاثیر زیادی در تصمیم گیری های بعدی طرفین دارد. و این در روابط دیپلماتیک که نوعی رویارویی و عرصه امتیاز گیری است بیشترین اهمیت را دارد.
سعدی چه زیبا گفته است که :
” سخن عشق تو بی آن که برآید به زبانم رنگ رخساره خبر می دهد از سر نهانم
گاه گویم که بنالم ز پریشانی حالم بازگویم که عیانست چه حاجت به بیانم “
