«الحاج موری سالیخان» شاعر، نویسنده و فعال حقوق بشر آمریکایی و مؤسس “ائتلاف ضد حبس سیاسی” همچنین “انجمن ملی پاسخگویی پلیس” و مدیر اجرایی “بنیاد صلح از طریق عدالت آمریکا”در واشنگتن، به بررسی زمینه و علل تظاهرات و واکنش شدید آمریکایی‌ها به قتل مایکل براون، نوجوان سیاه‌پوست غیرمسلح به دست یک افسر سفیدپوست پلیس آمریکا پرداخت. در ادامه متن این گفتگو ارائه شده است:
تسنیم: کشته شدن مایکل براون و تظاهرات پس از آن به یک ماجرای بین‌المللی تبدیل شده است. آیا این تظاهرات تنها به مرگ یک جوان سیاه پوست به دست پلیس مربوط است یا دلایل دیگری در شعله‌ور کردن خشم عمومی نیز نقش داشته است؟
سالیخان: تظاهرات سراسری مرتبط با کشته شدن مایکل‌براون نشأت گرفته از خشم تجمیع شده بین جامعه آمریکاییهای آفریقایی‌تبار (سیاهپوستان) در مورد الگوی طولانی‌مدت رفتار و برخورد پلیس با مردان جوان سیاه‌پوست، پرونده‌سازی و قتل آن‌ها همچنین دیگر اشکال آزار و اذیت نهادینه شده علیه این جمعیت است.
تسنیم: بسیاری از تحلیلگران اظهار داشته‌اند که در شهر فرگوسن یک عدم تعادل قدرت بین جمعیت آن وجود دارد، جایی که اکثریت آفریقایی‌تبار این شهر قدرت و نقش کمی برای اظهار نظر درباره امور و برنامه‌های جاری در این منطقه را دارد. آیا شما فکر می‌کنید که این تحلیل یک بازنمایی درست از وضعیت این شهر است؟ اگر چنین است، آیا بازگردان و معکوس شدن وضعیت (برای مثال اکثریت شهروندان سفیدپوست باشند) می‌تواند یک محیط عادلانه‌تری ایجاد کند که بتواند مانع از بروز این وضعیت شود؟
سالیخان: عدم تعادل قدرت، احترام و پاسخگویی نهادی در فرگوسن یک عامل عمده در ناآرامی‌های کنونی است.
تسنیم: از زمانی آغاز ناآرامی‌ها و آشوب‌ها در عراق، (دستگاه) سیاست خارجی آمریکا اعلام کرد که تنها راه ممکن برای خروج نظامیان آمریکایی از این کشور، ایجاد یک دولت چندحزبی و چند گروهی است که نمایانگر مشارکت کامل تمامی جریان‌ها و گروه‌ها در عراق باشد. با این حال، ما در فرگوسن شاهد این هستیم که پنج تن از شش عضو شورای شهر، شش تن از هفت عضو شورای آموزش، و ۵۰ تن از ۵۳ افسر پلیس این شهر سفید پوست هستند. در اینجا یک تضاد آشکار بین آنچه آمریکا از اجرای عدالت در کشورهای خارجی و آنچه درون ایالت‌های این کشور پذیرفته شده است وجود دارد. علل احتمالی این تناقض چیست؟
سالیخان: من موافق دعوی مطرح شده در مورد عراق نیستم. سیاست داخی و خارجی آمریکا به نظر من همخوان هستند. مشارکت برابر قبایل مختلف (یا دیگر گروه‌های ذی‌نفع) در هیچ یک از سرزمین‌هایی که دولت آمریکا تصرف کرد، هیچگاه یک اولویت اصلی این دولت نبوده است. دغدغه اصلی دولت آمریکا همواره منافع متصور آن بوده است و در اغلب اوقات این آمریکا (و دیگر قدرت‌های اشغالگر) بوده‌اند که یک آشوب کنترل شده را در سرزمین‌های تحت تصرف خود ترجیح داده‌اند.
تسنیم: طی رقابت‌های ابتدایی انتخاباتی باراک اوباما برای ریاست جمهوری ایالات متحده، بسیاری از فعالان حقوق بشر عضو جامعه آمریکاییهای آفریقایی‌تبار، به علت سابقه ضعیف اوباما در موضوعات مرتبط با عدالت، با وی مخالفت کردند، و بر این باور بودند که وی نفع کمی را برای این جمعیت به ارمغان خواهد آورد. آیا شما باور دارید که اوباما به عنوان اولین رئیس جمهوری سیاه‌پوست آمریکایی نقشی در افزایش تنش‌های نژادی داشته باشد؟
سالیخان: بار دیگر من با مفروض این سئوال موافق نیستم. طی دوران اولیه رقابت‌های انتخاباتی اوباما، اکثر فعالان آمریکایی آفریقایی‌تباری که من با آن‌ها در نقاط مختلف کشور در تماس بوده‌اند، با شدت و علاقه از کاندیداتوری وی حمایت کردند. من خودم در دور اول به وی رأی دادم و دیگرانی را (که خواستار نظر من بوده‌اند) تشویق کردم تا چنین رأیی دهند. اما با همه اینها من در دور دوم و زمان انتخاب دوباره وی، به او رأی ندادم. و من مانند بسیاری از دیگران، از ریاست جمهوری وی بسیار ناامید شده بودم. شکست وی در کاربرد منصب قدرتمند خود در اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید برای رسیدگی به برخی از موضوعات حیاتی و حمایت از تغییرات نهادی دیگر در برخی حوزه‌های سیاست داخلی و خارجی ایالات متحده، یک عامل و فرصتی مهمی (که از دست رفت، آن‌هم) در جایی بود که ما همچنان در قالب نژاد، طبقه و .. به عنوان یک ملت به حساب می‌آییم.
تسنیم: به نظر شما چند درصد از اعتراضات مردمی مبتنی بر مسائل و وضعیت اقتصادی بود؟
سالیخان: درصد عمده‌ای از نارضایتی و خشم عمومی مشروع درباره این سیستم جهانی رباخوارانه و اقتصاد تحت کنترل شرکت‌های بزرگ است.
تسنیم: اگر مایکل براون یک سیاه‌پوست نبود، بلکه یک سفید پوست می‌بود، وضعیت از چه جنبه‌ها و تا چه میزانی متفاوت می‌شد؟
سالیخان: اگر مایکل براون یک مرد سفیدپوست بود آمریکا شاهد این سطح از خشم و ناآرامی نمی‌شد.
تسنیم: در آمریکا، سیاهپوستان، خاصه مردان سیاه‌پوست بیشتر در معرض رفتار تبعیض آمیز پلیس و مقامات انتظامی این کشور قرار دارند – به گونه‌ای که سیاهپوستان بیشتر در معرض بازجویی قرار گرفته و تا زمانی که بیگناهی آن‌ها ثابت نشود اغلب گناه‌کار شناخته می‌شوند (برخلاف قانون اساسی و بیانیه حقوق بشر که همه بی‌گناه هستند تا زمانی که گناه‌کاری‌شان ثابت شود)، همچنین سیاهپوستان بیشتر به زندان افتاده و احکام سنگین‌تری علیه آن‌ها صادر می‌شود. نظر شما در مورد علت ریشه‌ای این وضعیت چیست؟ آیا از نظر شما، مردم سیاست‌ها را تعیین می‌کنند یا دولت‌ها؟
سالیخان: علت ریشه‌ای در نژادپرستی نهادینه شده‌ای است که در دکترین برتری سفیدپوستان ریشه دارد. در دموکراسی امروزه ما، دولت به نام مردم سیاستگذاری می‌کند، اما منافع (گرو‌ها و افراد) خاص اغلب دست ناپیدایی هستند که این سیاست‌ها را راهبری می‌کنند
تسنیم
