به گزارش اروم نیوز به نقل از آذرنــگاه،
آرامگاه منور حضرت آخوند نوائی در جنوب غربی شهر خوی با دو مناره کاشیکاری شده و طاق و گنبدی طلایی رنگ و نمای منظری کاشیکاری در ابتدای بلوار شیخ نوائی قرار دارد.
این بقعه با یک ضریح بسیار زیبا و قلم کاری شده با نقش آیات الهی و گل و بوته که در اطراف این تربت مقدس قبور متبرکه علماء و برزگان شهرستان خوی آرام گرفته اند و این بنا با مساحتی ۲۰۰۰ متر و مربع با امکاناتی شامل مسجد، حسینه، زائرسرا، آشپزخانه، وضوخانه و سرویس بهداشتی زنانه و مردانه و سایر امکانات رفاهی را دارا می باشد و تقریباً اکثر مراسمات مذهبی و فرهنگی در سطح شهرستان بنا به موقعیتی که دارد در این مکان برگزار می گردد و به عنوان یکی از قطب های فرهنگی و گردشگری مذهبی خوی محسوب میشود و عزاداری و اجتماع با شکوه اربعین حسینی که همه ساله در میدان شیخ نوائی با انعکاس ملی برگزار می گردد، از برکات این آستان مقدس می باشد.
مرحوم حاج ملا زین العابدین نوائی معروف شیخ نوائی در سال ۱۱۷۹ ه.ق برابر ۱۱۴۴ ه.ش در روستای نوایی از توابع شهرستان خوی مقارن با حکومت کریم خان زند در ایران و حاکمیت احمد خان دنبلی در خوی چشم به جهان گشود. آخوند نوایی تحصیل علم و دانش را همراه باسیر و سلوک معنوی و تهذیب نفس در زادگاهش آغاز و پس از آن راهی حوزه علمیه اصفهان گردید و در محضر استادان و بزرگان آن شهر به شاگردی نشست و بعد از تحصیل معارف الهی و فقه آل محمد(ص) به زادگاه خویش مراجعت و مشغول تربیت نفوس مستعده گردید و پس عمری تلاش در راه کمال و معارف اهل بیت در ۱۷ربیع الاول ۱۲۵۹ه.ق در سن هشتاد سالگی مقارن با حکومت محمد شاه قاجار به رحمت ابدی پیوست.
پیکر پاک وی با تجلیل و احترام مردم و علمای خوی تشییع و در قبرستان شهانق مشهور به ((قبرستان قوچلو)) سپرده شد. لازم به توضیح است که قبرستان قوچلوی شهانق در آن زمانها یکی از بزرگترین قبرستان های شهر خوی محسوب می شد که کمی بالاتر از هنرستان شهید رجایی شروع و دبیرستان صدیقه کبری و دبستان ۹دی و هلال احمر را در بر میگیرد تا مرقد مطهر شیخ نوایی ادامه داشت که قبور بسیاری از علماء و صلحا به همراه ۵۰ شهید ژاندارمری (مربوط به وقایع سالهای ۱۳۰۰ شهرستان خوی که در دفاع از این شهرستان به شهادت نائل شده اند در این قبرستان دفن شده اند) و بقعه حاج شیخ مهدی عرب که از زهاد زمان بود در جریان توسعه شهری در زمان رژیم پهلوی تخریب و اثری از آنان باقی نماند.
مردم شهرستان خوی کرامات زیادی در حال حیات و ممات مرحوم شیخ نوایی دیده و نقل کرده اند که معروفترن آنها، مراسم تشییع جنازه آن مرحوم میباشد بطوریکه نقل می کنند مرحوم وصیت میکند که همه اهالی شهر، کوچک و بزرگ در مراسم تشییع جنازه اش شرکت و این مراسم از بازار صورت گیرد و چنین هم میشود، در حدود بیست هزار نفر در تشییع جنازه آن مرحوم شرکت می کنند در حال مشغول دفن مرحوم زلزله هولناکی در شهر صورت می گیرد که شهر را با خاک یکسان می کند و کسانی که در شهر مانده بودند کشته و یا زخمی می شوند. این واقعه جانگداز در تاریخ ۱۷ربیع الاول ۱۲۵۹ه.ق مصادف ۲۸ فروردین ۱۲۲۱ه.ش بوده است.
علت اشتهار مزار شیخ نوایی به نقل از سید محسن هدایت خویی از مرحوم حاج ملاعلی روضه خان با این مضمون چنین نقل می کند: یک نفر از اهالی ماکو هنگام عبور از نزدیک این قبرستان چندین بار با صدای حزن انگیزی این بیت شعر از یکی قبور شنیده می شود.
” دادی به حسن آب و ندادی به حسین از دادن و از ندادنت داد فلک “
این قضیه را به مردم شهر بازگو می کند و بعد از آن مردم دسته دسته به زیارت قبر این بزرگوار می آمدند. بعد ظهور این کرامت گنبدی بالای مزارش احداث نمودند و سنگ قبری که در آن مشخصات و تاریخ وفات و تولد در آن کنده کاری شده نصب کردند. سپس به همت عالم فرزانه مرحوم حاج شیخ جابر فاضلی مجددا تجدید بنا می گردد و با گذشت زمان و توجه هر چه بیشتر مردم به آن مزار مبارک، عالم طراز اول شهر، مرحوم حاج شیخ جلیل هنرور به کمک هیات امنا و اهالی شهرستان خوی بنای با شکوهی به بنای قبلی احداث می کنند و در سال ۱۳۷۲این بنا مورد بهره برداری قرار می گیرد.
در جوار مرقد آخوند نوایی تعدادی از علما و بزگان شهر در خاک تیره غنوده اند و این بقعه را تبدیل مقبره العما نموده است. بیش از بیست تن از علما و بزرگان خوی در جوار این مرحوم آرمیده اند که عبارتتد از:
– آیت الله شیخ عبدالحسین اعلمی، مدرس حوزه، شجاع و مدافع حقوق مردم در جریان اشغال آذربایجان توسط روسیه، رئیس انجمن مشروطه خواهان و روحاونی مبارز خوی، … (۱۲۵۸-۱۳۲۹ه.ش).
– آیت الله سید محمود ساجدی، مجتهد، مردمی، مشکل گشای مردم، خیر، پشتیبان علماء و روحانیون، … (…..-۱۳۷۸ه.ق).
– آیت الله شیخ ابوطالب فاضلی، مجتهد، مدرس حوزه، محقق و نویسنده، … (۱۳۰۵-۱۳۷۳ه.ش).
– حجه الاسلام شیخ جابر فاضلی، خطیبی توانمند، مردمی، علاقمند به کارهای عمرانی و فرهنگی و امام جماعت مسجد حاجی بابا، احداث مسجد فاطمیه، … (۱۲۸۶-۱۳۶۰ه.ش).
– آیت الله شیخ خلیل فاضلی، روحانی مسجد حاجی بابا، مردمی، نویسنده کتاب مجموعه اخبار و احادیث، … (۱۲۵۶-۱۳۳۱ه.ش).
– حجه الاسلام شیخ علی اصغر فاضلی، مدرس، خطیب، امام جماعت، … (۱۳۰۰-۱۳۶۱ه.ق).
– حجه الاسلام شیخ حبیب فیاضی، مدرس حوزه، امام جماعت مسجد بزرگ شهانق، الگوی فقهاء، … (…-۱۳۴۳ش).
– حجه الاسلام شیخ اسدالله قاسمی، مدرس، خطیب تازه کند، داشتن اجازه روایی از آیت الله حاج شیخ عباس قمی، … (۱۲۷۷-۱۳۵۱ش).
– حجه الاسلام شیخ فتح الله ملکی، علاقمند به کارهای عام المنفعه، ساخت مساجد، تعمیر چشمه ها و قنوات و غسالخانه ها، … (۱۲۹۰-۱۳۸۱ه.ق).
– میرزا محمد علی موحد، معمار، استاد ادب و اخلاق و قرائت(۱۲۷۲-۱۳۴۴ه.ش).
– حجه الاسلام شیخ عبدالوهاب نمازی، خطیب، مدرس، … (۱۲۷۰-۱۳۵۸ه.ق).
– حجه الاسلام شیخ علی اکبر نوایی، خطیب، متقی، امام جماعت مساجد ملااحمد، مسجد چای و مطلب خان(۱۲۴۹-۱۳۲۹ه.ش).
– حجه الاسلام شیخ علی اکبر واعظ شهانقی، خطیبی توانمند و عامه پسند، … (۱۲۹۵-۱۳۶۵ه.ق).
– حجه الاسلام شیخ جلیل هنرور، مدیرحوزه علمیه نمازی۲۰سال، مدرس حوزه، مردمی، نویسنده کتب توضیح الاسماء و شرح حال حضرت آخوند نوایی، نماینده آیت الله خویی در شهرستان خوی، … (۱۳۰۵-۱۳۷۶ه.ش).
– محمد آقاسی، شاعر معاصر (۱۲۹۶-۱۳۷۹ه.ش)
– مهدی آقاسی، مورخ شهیر و نویسنده تاریخ خوی (۱۲۹۸-۱۳۸۰ه.ش)
– شیخ رضا معروفی، متوفی سال ۱۳۶۱ه.ق
– شیخ عبدالله محمدی، متوفی سال ۱۳۲۸ه.ش
– شیخ محمد تقی واعظ، متوفی سال ۱۳۲۸ه.ش
– شیخ وهاب حاجیلاری، متوفی سال ۱۳۴۵ه.ق
– ملامحسن علیزاده الماسی، متوفی سال ۱۳۲۶ه.ش
– میرابراهیم آقا سید مقدسی، متوفی سال ۱۳۶۶ه.ق
– میرزاعلی قهرمانی پور، متوفی سال ۱۳۳۹ه.ش
– ۵۰ شهید ژاندارمری در جریان وقایع سالهای ۱۳۰۰ که در دفاع از شهرستان خوی به شهادت رسیده اند.
در خاتمه ضمن تشکر از روحانی، هئیت امناء و مدیریت آرامگاه شیخ نوائی پیشنهاد می گردد جهت معرفی هر چه بیشتر و بهره برداری بهینه از این فضای معنوی، بعنوان یکی از مهمترین قطب های فرهنگی و گردشگری مذهبی خوی جا دارد مسئولین امور فرهنگی شهرستان در راستای ارج نهادن به مقام شهداء، یادمانی به پاس قدردانی از رشادتها و جانفشانی های ۵۰ شهید والامقام ژاندارمری، در میدان شیخ نوائی احداث کنند.
عزیزمیرزایی – کارشناس میراث فرهنگی
منبع: نوای شهر شمس / نوشته محمد الوانساز خویی
انتهای پیام/
