به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، میثم پاکروان خبرنگار و فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: در روزهای گذشته سرپرست فرمانداری ویژه میاندوآب از برنامه‌ریزی برای برگزاری جشنواره چغندرقند با محوریت جذب سرمایه‌گذار و رویکرد بهره‌وری آب در این شهرستان خبر داده بود که پس از طرح مسائل مختلف و مخالفت فعال محیط زیستی و پیگیری رسانه‌ای در نهایت ستاد احیای دریاچه ارومیه از عدم صدور مجوز برای این جشنواره و لغو آن به دلیل مسئله مهمی به نام «آب» خبر داد.
در موضوع لغو جشنواره چغندرقند در میاندوآب نباید نگرانی‌های زیست‌محیطی نیست را نادیده گرفت؛ اتفاقاً باید این نگرانی‌ها را جدی گرفت، و البته نباید این‌گونه پنداشت که مشکل آب با لغو این جشنواره حل شد.
میاندوآب شهرستانی با اقتصاد متکی بر کشاورزی بوده و کشاورزی در این منطقه صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه با معیشت خانوارها، اشتغال، صنایع تبدیلی، حمل‌ونقل و بازار محصولات کشاورزی پیوند خورده و در این میان چغندرقند نیز یکی از محصولات مهم این منطقه به شمار می‌رود.
بنابراین، نمی‌توان از کشاورزان انتظار داشت که به‌سادگی از کشت محصولی که سال‌ها تجربه تولید آن را دارند و بخشی از درآمدشان به آن وابسته است، دست بکشند؛ آن هم بدون اینکه محصول جایگزین، بازار فروش مطمئن و توجیه اقتصادی مشخصی برایشان فراهم شده باشد، کما اینکه در سال‌های گذشته تلاش‌ها و اقدامات بسیاری انجام گرفته و تعدادی از کشاورزان از کشت چغندرقند به کشت سایر محصولات روی آورده‌اند اما همچنان نیز شاهد کشت چغندرقند در سطح شهرستان هستیم و قطعاً نیز این موضوع کم و بیش ادامه خواهد داشت.
بحران آب واقعی است
نمی‌توان مسئله کم‌آبی و ضرورت حفاظت از منابع آب را نادیده گرفت. وقتی منطقه با محدودیت منابع آبی مواجه است، تداوم الگوی کشت گذشته نیز نمی‌تواند بدون ارزیابی کارشناسی ادامه پیدا کند و لذا باید اصلاح الگوی کشت با جدیت دنبال شود.
اما باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: ترویج یک محصول به‌عنوان نماد توسعه کشاورزی و برگزاری رویدادی برای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی و کشاورزی منطقه.
یک جشنواره می‌تواند به محلی برای معرفی ظرفیت‌های تولید، بررسی مشکلات کشاورزان، ارائه فناوری‌های نوین آبیاری و حتی گفتگو درباره ضرورت تغییر الگوی کشت تبدیل شود و در چنین شرایطی، لغو جشنواره به‌خودی‌خود نه مصرف آب کشاورزی را کاهش می‌دهد و نه الگوی کشت منطقه را اصلاح می‌کند؛ البته اگر شکل برگزاری جشنواره به‌گونه‌ای باشد که عملاً کشت بیشتر محصولی آب‌بر را تشویق کند، بازنگری در محتوا و رویکرد آن کاملاً منطقی بوده و باید جلوی آن را گرفت.
بحران آب؛ مسئله‌ای فراتر از لغو جشنواره چغندرقند
به نظر می‌آید که بهترین راهکار برای حل این موضوع به‌جای دوگانه‌سازی میان حامیان جشنواره و فعالان محیط‌زیست؛ جشنواره چغندرقند با عناوین دیگری مثل فرصت‌های سرمایه‌گذاری و سایر محصولات این منطقه برگزار شود و یا حتی خود جشنواره چغندرقند در میاندوآب نیز می‌توانست از یک رویداد صرفاً ترویجی به بستری برای بررسی آینده کشاورزی منطقه تبدیل شود؛ بستری که در آن، هم دغدغه‌های محیط‌زیستی دیده شود و هم مشکلات معیشتی کشاورزان.
مثلاً می‌توانست موضوعاتی مانند بررسی میزان مصرف آب چغندرقند و مقایسه آن با محصولات جایگزین در شرایط اقلیمی میاندوآب؛ معرفی روش‌های نوین آبیاری و فناوری‌های کاهش مصرف آب محور جشنواره قرار گیرد.
البته انتخاب محصولات جایگزین هم باید بر اساس مطالعات منطقه‌ای، نیاز آبی واقعی، درآمد کشاورز، وضعیت خاک و امکان فروش محصول انجام شود؛ نه اینکه صرفاً یک محصول به دلیل شهرت به کم آب‌بر بودن، جایگزین چغندرقند شود که در این صورت، جشنواره نه‌تنها تهدیدی برای محیط‌زیست نخواهد بود، بلکه می‌تواند به فرصتی برای ترویج کشاورزی پایدار تبدیل شود.
اما طرح موضوع برگزاری جشنواره چغندرقند میاندوآب بار دیگر دو مسئله مهم و به‌هم‌پیوسته را پیش روی مسئولان قرار داده است؛ از یک سو، بحران آب و ضرورت صیانت از منابع آبی و از سوی دیگر ضرورت اصلاح الگوی کشت به‌نوعی که اقتصاد و معیشت کشاورزان را تحت تأثیر قرار ندهد.
بی‌تردید نمی‌توان در شرایط محدودیت منابع آب، نسبت به پیامدهای کشت محصولات آب‌بر بی‌تفاوت بود؛ اما حل این چالش نیز صرفاً با لغو یک جشنواره محقق نمی‌شود. مسئله اصلی، یافتن راهکاری است که هم مصرف آب را مدیریت کند و هم کشاورز را بدون جایگزین اقتصادی مطمئن، در برابر تغییر الگوی کشت قرار ندهد.
