به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، ماه محرم در تقویم دینی مسلمانان، تنها یک مناسبت سوگواری نیست؛ بلکه فصلی مهم برای بازگشت به ارزشهای اصیل اسلامی، تبیین پیامهای نهضت امام حسین (ع) و تقویت روحیه مسئولیتپذیری در جامعه به شمار میرود. در این ماه، فضای شهرها و روستاها رنگ و بوی ماتم میگیرد و هیأتهای عزاداری، حسینیهها و مجالس روضه، به کانونهایی برای یادآوری حقیقت، ایمان و همبستگی اجتماعی تبدیل میشوند.
محرم، ماهی است که در آن شور و شعور در کنار هم معنا پیدا میکند. پرچمهای عزا، دستههای سینهزنی و زنجیرزنی، و حضور گسترده مردم در آیینهای سوگواری، جلوهای از دلدادگی به اهلبیت (ع) را به نمایش میگذارد؛ با این حال، آنچه به این مراسم عمق میبخشد، صرفاً جلوههای ظاهری عزاداری نیست، بلکه محتوای معرفتی و تربیتی این مجالس است که میتواند نقش مهمی در ارتقای آگاهی دینی جامعه ایفا کند.
محرم؛ فرصت تربیت و آگاهی
مهدی صادقی در این زمینه در گفتگو با خبرنگار ما با بیان اینکه ماه محرم فرصتی کمنظیر برای تقویت ایمان و بصیرت در جامعه اسلامی است، اظهار کرد: این ماه یادآور قیامی است که با هدف احیای دین، مبارزه با ظلم و دفاع از حق شکل گرفت و امروز نیز میتواند الهامبخش حرکتهای اصلاحگرانه در جامعه باشد.
این کارشناس مسائل دینی و فرهنگی با اشاره به اینکه محرم باید فراتر از یک آیین سوگواری دیده شود، افزود: هیأتهای عزاداری در این ماه ظرفیت بالایی برای آموزش، تبیین و انتقال مفاهیم دینی دارند که اگر این ظرفیت بهدرستی مدیریت شود، میتواند در تربیت نسل جوان و تقویت هویت دینی جامعه نقش مؤثری داشته باشد.
وی با تأکید بر اینکه مجالس روضه تنها محل عزاداری نیست، گفت: این مجالس، مدرسهای برای آموختن صبر، ایثار، آزادگی، کرامت و مسئولیتپذیری هستند و در واقع، محرم فرصتی است تا جامعه اسلامی بار دیگر با ارزشهایی که امام حسین (ع) برای آنها قیام کرد، تجدید عهد کند.
صادقی با بیان اینکه یکی از مهمترین پیامهای محرم، امر به معروف و نهی از منکر است، تصریح کرد: این اصل دینی، تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه سازوکاری برای اصلاح جامعه و جلوگیری از گسترش انحراف و بیعدالتی است که اگر این فریضه در رفتار فردی و اجتماعی ما احیا شود، بسیاری از مشکلات فرهنگی و اخلاقی کاهش خواهد یافت.
این کارشناس مسائل دینی و فرهنگی همچنین با اشاره به جایگاه روضههای خانگی اظهار کرد: روضههای خانگی از جمله سنتهای ارزشمند محرم هستند که باید حفظ و تقویت شوند چرا که این مجالس، علاوه بر ایجاد صمیمیت و انس خانوادگی، نقش مهمی در انتقال معارف دینی به نسلهای جدید دارند و میتوانند بنیان اعتقادی خانواده را مستحکمتر کنند.
هیئتها؛ پایگاه بصیرتافزایی در محرم
یک کارشناس مسائل سیاسی و اجتماعی نیز در گفتگو با خبرنگار ما با تأکید بر اهمیت و نقش هیأتهای عزاداری در بصیرتافزایی، گفت: هیأتها فقط محل برگزاری مراسم سوگواری نیستند، بلکه میتوانند به پایگاههای مهم بصیرتافزایی، همگرایی اجتماعی و ترویج معارف اهلبیت (ع) تبدیل شوند.
مهدی قنبری افزود: اگر محتوای مجالس محرم با رویکرد آگاهیبخش و تربیتی همراه باشد، تأثیر آن در جامعه چند برابر خواهد شد و امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز است که سخنرانان، مداحان و فعالان مذهبی، در کنار ایجاد فضای معنوی، به تبیین دقیق پیامهای محرم نیز توجه داشته باشند.
وی با اشاره به اینکه محرم ظرفیت بیبدیلی در هدایت انسانها دارد، تصریح کرد: این ماه، فرصتی برای ساخت جامعهای استوار بر ارزشهای اسلامی، اخلاقی و انسانی است.
این کارشناس مسائل سیاسی اظهار کرد: محرم به ما یادآور میشود که جامعه ارزشمدار باید نسبت به تهدیدهای فرهنگی و سیاسی هوشیار باشد و اجازه ندهد اصول و باورهایش دچار فرسایش شود.
وی ادامه داد: عزاداری برای سیدالشهدا (ع) تنها به اشک و اندوه محدود نیست؛ بلکه هدف آن، تقویت روحیه ظلمستیزی، ترویج عدالتخواهی، حفظ مکتب اهلبیت (ع)، تزکیه نفس، معرفی الگوهای واقعی به نسل امروز و تقویت وحدت میان مسلمانان است. از این رو، هرچه این مجالس با شناخت و معرفت بیشتری برگزار شوند، اثرگذاری آنها نیز عمیقتر خواهد بود.
قنبری با بیان اینکه محرم باید به فرصتی برای رشد فرهنگی و دینی جامعه تبدیل شود، خاطرنشان کرد: اگر مراسمهای عزاداری با محتوای صحیح، نظم مناسب و مشارکت آگاهانه مردم برگزار شود، میتواند زمینهساز تحول فکری و اخلاقی در جامعه باشد. شور حسینی زمانی اثرگذارتر است که با شعور حسینی همراه شود.
محرم فرصتی برای خودسازی و جامعهسازی
ماه محرم، ماه تجدید عهد با آرمانهای اهلبیت (ع) و بازخوانی پیامهای جاودانه نهضت امام حسین (ع) است. این ماه، فقط یادآور اندوه و مصیبت نیست، بلکه فرصتی برای خودسازی، جامعهسازی و بازگشت به ارزشهای اصیل دینی است؛ فرصتی که اگر درست فهم و استفاده شود، میتواند به تقویت هویت اسلامی و همبستگی اجتماعی بینجامد.
علاوه بر ابعاد تربیتی، ماه محرم از منظر جامعهشناختی نیز یک پدیده منحصربهفرد است که قدرت همگرایی و وحدت را به نمایش میگذارد. حضور بیدریغ مردم از تمامی اقشار و گروههای مختلف در کنار هم در هیأتها و مجالس، نمادی از یک همبستگی ملی و اسلامی است. این پیوند اجتماعی که در سایه عزاداری برای امام حسین (ع) شکل میگیرد، میتواند اثرات مثبت خود را بر تقویت انسجام داخلی و ایجاد حس همدلی در میان تودههای مردم بگذارد و جامعه را در برابر چالشهای مختلف، مستحکم و یکپارچه نگاه دارد.
از سوی دیگر در عصری که شاهد گسترش فضای مجازی هستیم؛ ماه محرم میتواند سدی دفاعی در برابر شبهات و انحرافات فرهنگی باشد و هیأتها و مجالس محرم باید با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و تبیین معارف با زبان روز، به پاسخگویی به دغدغههای فکری جامعه بپردازند.
در واقع، وظیفه هیئتهای امروزی تنها بازگویی مصائب تاریخی نیست، بلکه باید با نگاهی هوشمندانه، پیامهای انقلاب عاشورا را در تقابل با بحرانهای اخلاقی و فرهنگی معاصر قرار دهند تا از استحاله تدریجی ارزشهای جامعه جلوگیری شود.
انتهای خبر/
