به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، کشاورزی یکی از پایه‌های مهم اقتصاد شهرستان بوکان به شمار می‌رود و تولید انواع محصولات زراعی، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار، زمینه اشتغال و درآمد هزاران نفر از بهره‌برداران این منطقه را فراهم کرده است.
در این میان، گوجه‌فرنگی جایگاه ویژه‌ای در تولیدات کشاورزی شهرستان دارد؛ محصولی که حجم قابل‌توجهی از اراضی کشاورزی بوکان را به خود اختصاص داده و در صورت تکمیل زنجیره تولید، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه می‌تواند سهم بیشتری در اقتصاد منطقه داشته باشد.
با وجود این ظرفیت، فاصله میان تولید گسترده محصولات کشاورزی و امکانات صنایع تبدیلی همچنان یکی از چالش‌های مهم این بخش است. نمونه روشن این مسئله را می‌توان در صنعت رب‌سازی بوکان مشاهده کرد؛ جایی که یک واحد صنعتی فعال، حجم قابل‌توجهی از گوجه تولیدی منطقه را فرآوری می‌کند، اما نبود تجهیزات لازم برای بسته‌بندی نهایی، اجازه نمی‌دهد محصول تولیدشده با نام و هویت تجاری بوکان در بازار عرضه شود.
تنها واحد رب‌سازی بوکان در مسیر توسعه
کارگاه رب‌سازی «سیمینه بوکان» به‌عنوان تنها واحد صنعتی فعال در این حوزه در بوکان، یکی از حلقه‌های مهم زنجیره تولید گوجه‌فرنگی شهرستان محسوب می‌شود؛ واحدی که با فعالیت شبانه‌روزی تلاش می‌کند بخشی از محصول تولیدشده توسط کشاورزان را به فرآورده‌ای با ارزش افزوده بیشتر تبدیل کند.
حسین ابراهیمی، مدیرعامل کارگاه رب‌سازی سیمینه بوکان، در گفتگو با خبرنگار «اروم‌نیوز» با اشاره به جایگاه این واحد صنعتی اظهار کرد: این کارگاه تنها مرکز تولید رب در منطقه محسوب می‌شود و به صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کند.
وی با تأکید بر کیفیت محصول تولیدی در این واحد افزود: یکی از نقاط قوت و تمایز اصلی کارگاه سیمینه، تولید رب کاملاً طبیعی است و در فرآیند تولید آن هیچ‌گونه مواد نگهدارنده یا افزودنی شیمیایی به محصول اضافه نمی‌شود.
ابراهیمی ادامه داد: تولید محصول طبیعی می‌تواند از نظر سلامت مصرف‌کننده و همچنین حضور در بازارهای باکیفیت، یک مزیت رقابتی مهم برای محصولات تولیدشده در بوکان باشد، اما برای استفاده کامل از این مزیت، لازم است محصول با نام و هویت تجاری منطقه وارد بازار شود.
محصول بوکان، برند شهرهای دیگر
یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این واحد صنعتی، نبود امکان بسته‌بندی نهایی محصول است؛ مسئله‌ای که باعث شده بخشی از ارزش افزوده حاصل از فرآوری گوجه‌فرنگی در خارج از شهرستان ایجاد شود.
مدیرعامل کارگاه رب‌سازی سیمینه بوکان با اشاره به این مشکل گفت: به دلایل مختلف، این کارگاه در حال حاضر توانایی انجام فرآیند بسته‌بندی نهایی محصول را ندارد.
وی تصریح کرد: نبود تجهیزات بسته‌بندی موجب شده رب تولیدشده در بوکان به شرکت‌های بزرگ در تهران و کرمانشاه ارسال شود و در نهایت با برندهای متعلق به این استان‌ها و شرکت‌ها در بازار عرضه شود.
این وضعیت به معنای آن است که محصولی که ماده اولیه آن در مزارع بوکان تولید شده، فرآیند تولید و فرآوری آن نیز در همین شهرستان انجام گرفته و نیروی کار محلی در آن نقش داشته است، در مرحله نهایی با نام و برند منطقه دیگری در بازار شناخته می‌شود.
از نگاه اقتصادی، چنین روندی تنها یک مسئله مربوط به نام تجاری نیست، بلکه بخشی از ارزش افزوده، فرصت‌های بازاریابی و ظرفیت ایجاد یک برند بومی را نیز از شهرستان خارج می‌کند.
بیش از ۳۰ نفر اشتغال مستقیم
ابراهیمی با اشاره به نقش این واحد در اقتصاد محلی گفت: در حال حاضر بیش از ۳۰ نفر به صورت مستقیم در این کارگاه مشغول به کار هستند.
وی افزود: فعالیت این واحد علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، باعث ایجاد ثبات و رضایت میان کشاورزان منطقه نیز شده است، زیرا بخشی از محصولات تولیدی آنها مسیر مشخصی برای ورود به صنعت و فرآوری پیدا می‌کند.
وجود واحدهای صنایع تبدیلی در کنار مزارع می‌تواند هزینه‌های انتقال محصول را کاهش داده و امکان تبدیل محصولات خام به کالاهایی با ارزش اقتصادی بیشتر را فراهم کند. از این منظر، توسعه واحدهای فرآوری و تکمیل حلقه‌های زنجیره تولید می‌تواند به کاهش خام‌فروشی و افزایش سهم کشاورزان و فعالان اقتصادی منطقه از درآمد نهایی محصول کمک کند.
۴۰ هزار تن گوجه در انتظار فرآوری
ظرفیت بالای تولید گوجه‌فرنگی در بوکان، ضرورت توسعه صنایع تبدیلی را بیش از پیش نمایان می‌کند.
معصومه رحیمی‌آذر، مدیر جهاد کشاورزی بوکان، در گفتگو با خبرنگار «اروم‌نیوز» اظهار کرد: طبق برآوردهای موجود، سالانه بیش از هزار هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان زیر کشت گوجه‌فرنگی می‌رود.
وی ادامه داد: پیش‌بینی می‌شود در سال جاری بیش از ۴۰ هزار تن گوجه‌فرنگی از مزارع شهرستان برداشت شود؛ رقمی که ظرفیت قابل‌توجهی از ماده اولیه را در اختیار صنایع فرآوری قرار می‌دهد.
مدیر جهاد کشاورزی بوکان با اشاره به ظرفیت‌های موجود در بخش کشاورزی شهرستان افزود: این حجم تولید نشان می‌دهد که توسعه صنایع تبدیلی باید متناسب با ظرفیت بخش کشاورزی دنبال شود و زیرساخت‌های صنعتی نیز همگام با افزایش تولید توسعه پیدا کند.
فرصت اقتصادی که هنوز کامل نشده است
۴۰ هزار تن گوجه‌فرنگی تنها یک آمار مربوط به میزان تولید کشاورزی نیست؛ بلکه می‌تواند به‌عنوان یک ظرفیت اقتصادی برای ایجاد اشتغال، افزایش درآمد، توسعه صنایع تبدیلی، شکل‌گیری برندهای بومی و گسترش بازارهای فروش مورد توجه قرار گیرد.
اگر محصول تولیدشده در بوکان پس از برداشت وارد فرآیند فرآوری، بسته‌بندی و برندسازی در همان شهرستان شود، بخش بیشتری از گردش مالی زنجیره تولید می‌تواند در منطقه باقی بماند.
رحیمی‌آذر تأکید کرد: اگر چالش بسته‌بندی برطرف شود و ظرفیت‌های صنعتی متناسب با تولید کشاورزی توسعه پیدا کند، بوکان می‌تواند از یک تأمین‌کننده ماده اولیه فراتر رفته و به یک برند ملی در حوزه فرآورده‌های کشاورزی تبدیل شود.
بر این اساس، مسئله بسته‌بندی رب تولیدی سیمینه بوکان را باید فراتر از یک نیاز تجهیزاتی دید؛ این موضوع بخشی از یک زنجیره بزرگ‌تر اقتصادی است که از مزرعه آغاز می‌شود و تا فرآوری، بسته‌بندی، بازاریابی، برندسازی و عرضه در بازار ادامه پیدا می‌کند.
در صورتی که حلقه‌های این زنجیره در کنار یکدیگر قرار گیرند، گوجه‌فرنگی بوکان می‌تواند به جای آنکه تنها به‌عنوان محصول خام یا ماده اولیه صنایع دیگر شناخته شود، به محصولی با هویت مشخص و قابل رقابت در بازارهای ملی تبدیل شود.
اکنون بیش از هزار هکتار زمین کشاورزی، تولید سالانه ده‌ها هزار تن گوجه‌فرنگی و فعالیت یک واحد صنعتی فعال، بخشی از ظرفیت موجود در بوکان را نشان می‌دهد؛ ظرفیتی که برای تبدیل شدن به یک مزیت پایدار اقتصادی، بیش از هر چیز به تکمیل زنجیره فرآوری و بسته‌بندی نیاز دارد.
در چنین شرایطی، توسعه زیرساخت بسته‌بندی می‌تواند گامی برای حفظ ارزش افزوده در شهرستان، تقویت اشتغال، حمایت از کشاورزان و شکل‌گیری یک برند بومی باشد؛ برندی که محصول آن از مزارع بوکان آغاز شود و با نام همین شهرستان به بازارهای کشور راه پیدا کند.
انتهای خبر/
