به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ گندم در آذربایجان‌غربی تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره‌ای است که از معیشت روستایی و درآمد کشاورزان آغاز می‌شود و تا امنیت غذایی، فعالیت صنایع آرد و تأمین بخشی از نیاز بازار ادامه پیدا می‌کند.
به همین دلیل، هر اتفاقی در مرحله تولید، خرید، پرداخت مطالبات، ذخیره‌سازی یا انتقال این محصول، می‌تواند آثار خود را فراتر از مزارع نشان دهد و بر بخش‌های مختلف اقتصاد استان اثر بگذارد.
اهمیت گندم زمانی بیشتر آشکار می‌شود که بدانیم تولید این محصول به مجموعه‌ای از عوامل به‌هم‌پیوسته وابسته است؛ از شرایط اقلیمی و میزان بارش گرفته تا دسترسی به نهاده‌ها، کیفیت بذر، مدیریت مزرعه، هزینه‌های تولید و در نهایت نحوه خرید و تحویل محصول. بنابراین، موفقیت در تولید گندم زمانی معنا پیدا می‌کند که حلقه‌های پس از تولید نیز بتوانند متناسب با ظرفیت بخش کشاورزی عمل کنند.
خرید تضمینی گندم؛ حلقه مهم حمایت از کشاورزان
در این میان، خرید تضمینی یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال میان تولیدکننده و سیاست‌های امنیت غذایی کشور است و کشاورز زمانی می‌تواند برای ادامه فعالیت خود برنامه‌ریزی کند که نسبت به سرنوشت محصول، شیوه خرید و زمان دریافت مطالبات اطمینان نسبی داشته باشد.
تأخیر در پرداخت یا ایجاد اختلال در روند تحویل محصول، صرفاً یک مسئله مالی برای تولیدکننده نیست؛ بلکه می‌تواند بر توان او برای تأمین نهاده‌های فصل بعد و استمرار تولید نیز اثر بگذارد. از این منظر، نظم در فرآیند خرید و تسویه حساب با کشاورزان، بخشی از سیاست حمایت از تولید محسوب می‌شود.
از سوی دیگر، افزایش تولید بدون توسعه زیرساخت‌های پس از برداشت می‌تواند خود به یک چالش تبدیل شود محصولی که با زحمت فراوان در مزرعه تولید شده، برای حفظ کیفیت و جلوگیری از اتلاف، نیازمند مراکز استاندارد خرید، انبارهای مناسب، سیلوهای کافی، شبکه حمل‌ونقل منسجم و مدیریت دقیق جریان ورود و خروج است به همین دلیل، ظرفیت ذخیره‌سازی و شبکه جمع‌آوری را باید بخشی از امنیت غذایی دانست، نه صرفاً یک موضوع لجستیکی.
آذربایجان‌غربی با اتکا به ظرفیت کشاورزی خود، امکان ایفای نقش مهم‌تری در زنجیره تأمین گندم دارد؛ اما تداوم این جایگاه به میزان تولید محدود نمی‌شود کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری، مدیریت منابع آب، بهبود کیفیت محصول، تقویت صنایع تبدیلی و ایجاد پیوند مؤثر میان کشاورز و بازار، عواملی هستند که می‌توانند ارزش اقتصادی این محصول را افزایش دهند.
در واقع، مسئله اصلی فقط این نیست که چه میزان گندم در استان تولید می‌شود؛ پرسش مهم‌تر این است که این محصول چگونه از مزرعه تا سفره مدیریت می‌شود.
هرچه این زنجیره منسجم‌تر، شفاف‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر باشد، هم منافع تولیدکننده بهتر تأمین می‌شود و هم امکان برنامه‌ریزی برای صنایع و مصرف‌کنندگان افزایش می‌یابد از همین منظر، گندم آذربایجان‌غربی را باید نه یک محصول منفرد، بلکه حلقه‌ای راهبردی در اقتصاد کشاورزی و امنیت غذایی استان دانست.
زنجیره خرید و ذخیره گندم تقویت شد
محمدرضا اصغری رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز با اشاره به روند خرید گندم در استان گفت: ظرفیت‌های موجود در بخش جمع‌آوری و ذخیره‌سازی به‌گونه‌ای فراهم شده است که امکان پذیرش حجم بیشتری از محصول در ماه‌های آینده وجود دارد و روند تحویل و نگهداری گندم با مشکلی مواجه نخواهد شد.
وی افزود: تاکنون ۳۰ درصد از بهای گندم خریداری‌شده به کشاورزان پرداخت شده است و پرداخت باقی‌مانده مطالبات نیز بر اساس زمان تحویل محصول و به صورت تدریجی انجام خواهد شد.
اصغری خاطرنشان کرد: مشارکت گسترده گندمکاران در فرآیند خرید تضمینی نشان‌دهنده اهمیت این طرح برای تولیدکنندگان است و تاکنون ۳۹ هزار و ۶۲۵ کشاورز گندمکار در سراسر آذربایجان‌غربی محصول خود را به مراکز خرید تحویل داده‌اند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی درباره وضعیت شهرستان‌های مختلف در تولید و تحویل گندم نیز اظهار کرد: بوکان با ثبت بیش از ۸۰ هزار تن، در جایگاه نخست خرید گندم قرار دارد و پس از آن ارومیه در رتبه دوم قرار گرفته است چهاربرج، باروق و میاندوآب نیز در رده بعدی شهرستان‌های پیشرو در این زمینه قرار دارند.
اصغری با اشاره به اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف در فرآیند خرید گندم گفت: شبکه تعاون روستایی با فعال کردن ۴۴ مرکز تخصصی خرید، در کنار اداره کل غله، سیلوهای خصوصی و کارخانه‌های آرد، مسئولیت مهمی در جمع‌آوری و انتقال محصول ایفا می‌کند.
وی افزود: همکاری میان این مجموعه‌ها موجب شده است فرآیند تحویل گندم از مزارع تا مراکز ذخیره‌سازی با نظم بیشتری انجام شود و ظرفیت‌های موجود در بخش‌های مختلف زنجیره برای دریافت محصول به کار گرفته شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی با اشاره به وضعیت مراکز خرید تضمینی استان گفت: ۷۲ مرکز خرید ساماندهی و تجهیز شده‌اند تا مراحل تخلیه، نگهداری و انتقال گندم بدون وقفه انجام شود و کشاورزان در زمان تحویل محصول با مشکل کمبود ظرفیت مواجه نشوند.
اصغری تأکید کرد: ایجاد هماهنگی میان مراکز خرید، شبکه حمل‌ونقل، مراکز ذخیره‌سازی و صنایع فرآوری از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که مدیریت صحیح این زنجیره علاوه بر جلوگیری از انباشت محصول در مزارع، زمینه حفظ کیفیت گندم و انتقال به‌موقع آن به مقصد نهایی را فراهم می‌کند.
وی عنوان کرد: آذربایجان‌غربی نیز با تولید سالانه بیش از ۷۰۰ هزار تن گندم، یکی از استان‌های مهم تولیدکننده این محصول در کشور به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از تولید آن پس از برداشت وارد چرخه مصرف و فرآوری می‌شود.
پرداخت مطالبات مطالبه اصلی گندمکاران در آذربایجان‌غربی
مسعود حسین‌زاده یکی از کشاورزان در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز اظهار کرد: وقتی محصول برداشت و تحویل مراکز خرید می‌شود، بخش مهمی از هزینه‌های فصل بعد هنوز پیش روی کشاورز قرار دارد و به همین دلیل زمان پرداخت مطالبات برای تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: کشاورزان برای ادامه فعالیت خود به منابع مالی نیاز دارند و پرداخت به‌موقع بهای محصول می‌تواند امکان خرید نهاده‌ها، تأمین هزینه‌های ماشین‌آلات و آماده‌سازی زمین برای کشت آینده را فراهم کند.
این کشاورز بوکانی با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی آذربایجان‌غربی گفت: استان از ظرفیت مناسبی برای تولید گندم برخوردار است و اگر مشکلات مربوط به هزینه‌های تولید، منابع آب، نهاده‌ها و بازار فروش مدیریت شود، امکان حفظ و حتی ارتقای تولید وجود دارد.
وی با تأکید بر اهمیت زیرساخت‌های خرید و ذخیره‌سازی اظهار کرد: وجود مراکز خرید و سیلوهای مناسب باعث می‌شود کشاورز بتواند محصول خود را در زمان مناسب تحویل دهد و نگرانی کمتری درباره نگهداری گندم داشته باشد.
حسین‌زاده گفت: حمایت از گندمکار فقط به زمان برداشت و خرید محصول محدود نمی‌شود، بلکه باید از مرحله کاشت تا برداشت و فروش، زنجیره تولید مورد حمایت و نظارت قرار گیرد تا کشاورز بتواند با اطمینان بیشتری برای کشت سال آینده برنامه‌ریزی کند.
انتهای خبر/ م
