به گزارش اروم نیوز،علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در نطق پیش از دستور خود در جلسه علنی امروز مجلس با یادآوری حوادث و وقایع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گفت: از مجلس دوره پانزدهم مجلس ملی، همکاری سیاسیون ملی با استیضاحی شروع شد که دکتر بقایی و ۲ تن از همکاران او، حسین مکی و ابوالحسن حائری‌زاده از دولت ساعد به عمل آوردند و حرکت بعدی آنها با همکاری در جهت مخالفت با قرارداد امپریالیستی نفت گس-گلشائیان صورت پذیرفت.
وی افزود: نتیجه این همکاری‌ها باعث شد تا در دوره شانزدهم مجلس ملی ۸ تن از وکلای طرفدار نهضت ملی با محوریت مصدق و آیت‌الله کاشانی ملی شدن صنعت نفت را به ثمر برسانند که همین هماهنگی سیاسی رجال برجسته ملی باعث شد که دولت مصدق در ماجرای ۳۰ تیر سال ۱۳۳۱ موفق شود.
رئیس مجلس در ادامه تصریح کرد: در آن ماجرا همه عناصر استعماری و سلطنت‌طلب در داخل تلاش کردند با روی کار آوردن مجدد قوام‌السلطنه جریان مترقی آزادی‌خواهی را سرکوب کنند.
لاریجانی با بیان اینکه در فاصله ۲۶ تا ۳۰ تیرماه سال ۱۳۳۱ مبارزه بی‌امانی علیه قوام شکل داده شد، به نقش آیت‌الله کاشانی اشاره کرد و گفت: نقش ایت‌الله کاشانی در کشاندن مردم به صحنه بسیار زیاد بود و بیانیه مهم او علیه قوام به نحوی بود که مردم به میدان حفظ و صیانت از دستاوردهای خود و جنبش ملی شدن صنعت نفت، آمدند.
وی در همین زمینه تأکید کرد: درست یکسال بعد یعنی در ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به دلیل اختلاف برخی از ملیون و آیت‌الله کاشانی با مصدق، عملاً مردم از صحنه خارج شدند.
رئیس مجلس با بیان اینکه در این مقطع زمانی آمریکا و شاه با کمک عده‌ای اوباش توانستند در تهران میدان‌داری کنند، گفت: درگیری مصدق با مجلس به دلیل اختیارات همه‌جانبه، موضوع دیگر مهم در ماجرای کودتای ۲۸ مرداد است.
لاریجانی ادامه داد: مصدق پس از ۳۰ تیر تمام اختیارات قانونی مجلس را برای تمام امور کشور اعم از اداری، قضایی و نظامی را در اختیار خودش گرفت. در حالی که مصدق قبلاً با اخذ اختیارات توسط دولتها برای اصلاح دادگستری و گمرکات کشور مخالفت داشت و آن را نه قانونی و نه به مصلحت کشور می‌دانست، اما در شرایط جدید مصدق اصرار داشت که لایحه اختیارات دولت تمدید شود.
وی در همین زمینه تصریح کرد: مخالفین نظیر آیت‌الله کاشانی و ملیون مانند بقایی تصور می‌کردند که مصدق می‌خواهد با تمدید اختیاراتش مجلس را به آلت معطله‌ای تبدیل کند و با لایحه امنیت اجتماعی مخالفان خود را مرعوب و سرکوب نماید که همین اختلاف نظر باعث جدایی و درگیری بین همان کسانی شد که چه در مجلس پانزدهم و چه در مجلس شانزدهم، همکاری آنها باعث توفیق در نهضت ملی و رفع ماجرای ۳۰ تیر شد.
رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنانش به نکته دیگری در حادثه کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اشاره کرد و گفت: نکته مهم دیگر، طرح رفراندوم غیرقانونی انحلال مجلس هفدهم توسط مصدق بود که زمینه را برای کودتا فراهم کرد. زیرا در این مجلس مصدق از تمدید همه اختیارات مجلس عدول نمی‌کرد، اختلاف را به سوی حذف رقبای سیاسی خود کشاند و تئوری رفراندوم برای انحلال مجلس را مطرح کرد.
لاریجانی ادامه داد: دکتر صدیقی وزیر کشور مصدق با نظر وی به ۳ دلیل مخالفت کرد. او به مصدق گفت این مجلسی است که خود شما در دولت خودتان فراهم کرده‌اید و گفته‌اید که ۸۰ درصد نمایندگان منتخب واقعی مردم هستند و همین مجلس تمام لوایح و نظرات شما را تاکنون تصویب کرده است و شما نباید اخلاقاً آن را منحل کنید.
وی به نکته دوم در مورد نظر مصدق برای انحلال مجلس اشاره کرد و افزود: از سال ۱۲۸۵ تا ۱۳۳۲، یعنی ۴۷ سال، غیر از شاه کس دیگری نخست‌وزیران را تعیین نکرده، بنابراین پس از رفراندوم و انحلال مجلس، شاه شما را عزل خواهد کرد که جواب مصدق این بود که شاه جرأت این کار را ندارد.
رئیس مجلس در ادامه به بخش دیگری از اظهارات و گلایه‌های صدیقی وزیر کشور دولت مصدق در مورد انحلال مجلس اشاره کرد و گفت: صدیقی به مصدق گفت که بنده به عنوان وزیر کشور قادر به انجام چنین رفراندومی نیستم، بنابراین شما آن را به شخص دیگری بسپارید که مصدق اصرار کرد که صدیقی تا ۲ روز دیگر مخالفت خود را بیان نکند تا درباره آن مجدداً صحبت شود که در این فاصله مصدق دستور داد وکلای طرفدارش استعفا دهند که حدود ۵۸ نفر شدند و روز شنبه به صدیقی گفت ما نمی‌خواهیم مجلس را منحل کنیم، بلکه وکلا خودشان استعفا داده‌اند و مملکت هم بدون مجلس نمی‌شود که می‌توانیم از مردم بپرسیم که مجلس بماند یا برود.
لاریجانی در ادامه اظهار داشت: در همین زمان و ۲ هفته پس از این اقدام، شاه در نبود مجلس، مصدق را عزل و زاهدی را مأمور تشکیل کابینه کرد. مجلس که رکن اراده ملت بود با تصمیم غلط مصدق در انحلال آن و رفراندوم غیرمعقول از صحنه خارج شد و دیگر دولت ملی مدافعی نداشت.
وی تصریح کرد: در واقع به دلیل اختلافات با آیت‌الله کاشانی و ملیون، مجلس توده‌ها را از دست داد و با این رفراندوم و انحلال، مجلس که پشتوانه قدرتمندی بود از خود او را دور کرد و بنابراین فضا برای کودتای آمریکایی فراهم شد.
رئیس مجلس با بیان اینکه آمریکا در کودتای سیاه ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در نهایت وقاحت عمل کرد ، گفت: در این زمان سفیر آمریکا در ۲۷ مرداد به ملاقات مصدق رفت و با فریبکاری کاری کرد که مصدق اعلام کرد و از رادیو نیز پخش شد که مردم از هرگونه تظاهرات خودداری کنند و این همان چیزی بود که کودتاگران نیاز داشتند تا در حرکت اوباش آمریکایی که از جنوب شهر آغاز شد، حداقل مقاومت مردمی وجود نداشته باشد.
لاریجانی در همین زمینه افزود: در این زمان فاطمی در ۲۸ مرداد اصرار داشت که مردم را به کمک بطلبیم و توطئه را شکست دهیم، اما مصدق مخالفت می‌کرد. فاطمی با عصبانیت فریاد زد که این پیرمرد همه ما را به کشتن می‌دهد.
وی در ادامه سخنانش اعتماد بلاوجه مصدق به آمریکا و بی‌توجهی به مؤلفه‌های امنیت ملی را فرصت اصلی مصدق برای شاه دانست و افزود: این مؤلفه‌ها فرصتی برای شاه ایجاد کرد تا با کمک آمریکا کودتا را به سرانجام برساند.
رئیس مجلس در ادامه اظهار داشت: مهمترین مسائل امنیت ملی کشور در شرایط بحرانی ۲۵ تا ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ با سهل‌انگاری و تشدید اختلافات و عدم اتکا به مردم و بی‌تصمیمی به سقوط دولت مصدق منجر شد و آمریکا توانست چند دهه سلطه مطلق بر ایران پیدا کند و منابع ایران را به غارت ببرد و مبارزان را به سلاخی بکشد.
لاریجانی با تأکید بر اینکه امروز آمریکا با بی‌حیایی این دوران سیاه را چپاول و استعمار ایران را نمی‌خواهد ببیند، گفت: آمریکا اکنون با تبلیغات اغواگر پرستیژی دروغین در حمایت از دموکراسی و حقوق بشر برای خود دست و پا می‌کند. کودتای ۲۸ مرداد هم برای ملت ایران و هم برای سیاستمداران داخلی پندآموز باشد و هم برای ملل مسلمان منطقه که امروز دنبال احیای هویت خود و استقرار دموکراسی هستند باید پندآموز باشد تا فریب مکر جدید آمریکا را نخورند.
وی در ادامه اظهار داشت: آمریکا از مجالی بهره می‌جوید تا نقش خود را در منطقه با رنگ و لعاب دیگر تثبیت کند. برخی کشورهایی که در آنها در چند سال اخیر انقلاب شد، با انواع ماجراجویی‌های آمریکا مواجه شدند.
رئیس مجلس با بیان اینکه آمریکا و انگلیس در ملی‌شدن صنعت نفت از دروازه ایران بیرون رانده شدند، افزود: آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد از پنجره وارد شد. بنابراین بررسی حادثه ۲۸ مرداد باید از ابعاد مختلف مورد توجه ملت ایران به خصوص جوانان قرار گیرد.
لاریجانی در بخش دیگری از سخنانش به زلزله آبدانان و بخش مورموری اشاره کرد و گفت: این حادثه باعث تأسف شد. حجم خرابی‌ها به حدی است که دستگاه‌های اجرایی باید با جدیت به خدمت مردم بشتابند و کمک‌های وسیع‌تری را ساماندهی کنند تا مردم در این شرایط در عسرت نباشند.
وی در همین زمینه افزود: لازم است کمیسیون عمران هیئتی را برای رسیدگی به وضعیت مردم عزیز منطقه اعزام و گزارش آن را به مجلس تقدیم کند.
رئیس مجلس در پایان درگذشت برادر میرمرادزهی نماینده سراوان را تسلیت گفت و از خداوند متعال برای وی علودرجات را طلب و برای خانواده‌اش نیز صبر مسئلت کرد.
تسنیم
