به گزارش گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» در شرایطی که مدیریت منابع آب به یکی از مهمترین چالشهای بخش کشاورزی تبدیل شده است، توسعه محصولاتی که با مصرف آب کمتر و در محیطهای کنترلشده تولید میشوند، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، صنعت پرورش قارچ خوراکی در آذربایجانغربی با فعالیت دهها واحد تولیدی و ایجاد صدها فرصت شغلی، در حال تبدیل شدن به یکی از ظرفیتهای قابل توجه بخش کشاورزی استان است؛ ظرفیتی که میتواند علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار، مسیر تازهای برای اشتغال، سرمایهگذاری و استفاده بهینه از منابع آبی ایجاد کند.
در دل آذربایجانغربی، جایی که کشاورزی سالها با زمین، آب و فصلهای طبیعت گره خورده است، حالا محصولی متفاوت در فضایی کاملاً کنترلشده جوانه میزند؛ قارچ خوراکی. محصولی که نه در وسعت زمینهای کشاورزی، بلکه در سالنهای صنعتی و نیمهصنعتی رشد میکند و میتواند پاسخی هوشمندانه به چالش کمآبی باشد. از ارومیه تا دیگر شهرستانهای استان، توسعه واحدهای پرورش قارچ، آرامآرام چهرهای تازه به کشاورزی آذربایجانغربی بخشیده است؛ صنعتی که همزمان با تأمین بخشی از سفره مردم، اشتغال ایجاد میکند و نشان میدهد آینده کشاورزی تنها در گسترش سطح زیرکشت خلاصه نمیشود، بلکه در بهرهوری، فناوری و استفاده هوشمندانه از منابع رقم میخورد.
تولید ۴ هزار و ۴۰۰ تن قارچ در سال در آذربایجانغربی
محمدرضا اصغری در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز از تولید سالانه ۴ هزار و ۴۰۰ تن قارچ خوراکی در این استان خبر داد و گفت: این میزان تولید در ۵۹ واحد صنعتی و نیمهصنعتی فعال در حوزه پرورش قارچ انجام میشود و برای بیش از ۳۰۰ نفر بهصورت مستقیم اشتغال ایجاد کرده است.
رئیس جهاد کشاورزی آذربایجانغربی با اشاره به ظرفیتهای موجود در صنعت قارچ استان اظهار کرد: بخش عمده تولید قارچ آذربایجانغربی به قارچ دکمهای اختصاص دارد و بخشی دیگر نیز شامل قارچ صدفی است.
وی افزود: شهرستان ارومیه در این میان جایگاه ویژهای دارد و با تولید سالانه یک هزار و ۶۸۰ تن قارچ، به عنوان قطب اصلی تولید این محصول در آذربایجانغربی شناخته میشود. به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی، بزرگترین واحد تولید قارچ در منطقه نیز در ارومیه مستقر است و ظرفیت تولید سالانه یک هزار و ۵۰ تن را دارد؛ ظرفیتی که سهم قابل توجهی از تولید استان را به خود اختصاص داده است.
اصغری تصریح کرد: بهرهبرداری از واحد مکانیزه جدید توسعه این صنعت در آذربایجانغربی تنها به ظرفیتهای موجود محدود نمانده و امسال نیز یک واحد کاملاً مکانیزه تولید قارچ دکمهای در ارومیه به بهرهبرداری رسیده است.
وی ادامه داد: این واحد با ظرفیت تولید ۵۵۰ تن در سال، گامی دیگر در مسیر صنعتیتر شدن تولید قارچ در استان به شمار میرود و میتواند به افزایش بهرهوری، کنترل بهتر فرآیند تولید و ایجاد ظرفیتهای جدید در این بخش کمک کند. قارچ؛ محصولی متناسب با محدودیت منابع آب اهمیت توسعه صنعت قارچ در آذربایجانغربی را نمیتوان تنها از منظر افزایش تولید و اشتغال ارزیابی کرد. محدودیت منابع آبی و ضرورت حرکت به سمت کشاورزی کمآببر، توجه به کشتها و تولیدات جایگزین را بیش از گذشته ضروری کرده است.
اصغری با تأکید بر همین موضوع گفت: با توجه به ضرورت مدیریت بهینه منابع آبی، توسعه پرورش قارچ به عنوان محصولی که در محیطهای کنترلشده تولید میشود، از اولویتهای راهبردی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی است. از این منظر، افزایش سرمایهگذاری در واحدهای مدرن و مکانیزه، آموزش نیروی انسانی، توسعه بازار فروش و حمایت از واحدهای تولیدی میتواند زمینه را برای رشد بیشتر این صنعت فراهم کند.
وی گفت: آذربایجانغربی اکنون با تولید سالانه ۴ هزار و ۴۰۰ تن قارچ، ظرفیت قابل توجهی در این حوزه دارد؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی برای توسعه زنجیره تولید، بستهبندی، فرآوری و بازاررسانی، میتواند سهم بیشتری در اقتصاد کشاورزی استان ایفا کند.
تولیدکنندگان در تنگنای هزینه و بازار پرورش قارچ در آذربایجانغربی
با وجود ظرفیت مناسب برای توسعه، اشتغالزایی و تأمین بخشی از نیاز بازار، با مشکلات متعددی روبهرو است؛ مشکلاتی که به گفته فعالان این حوزه، ادامه فعالیت برخی واحدهای تولیدی را با چالش جدی مواجه کرده است.
علی نصرانی در گفتگو با خبرنگار «ارومنیوز» با اشاره به وضعیت تولید قارچ در آذربایجان غربی اظهار داشت: افزایش هزینههای تولید، مهمترین دغدغه پرورشدهندگان قارچ در استان است و رشد قیمت نهادهها، انرژی، تجهیزات و مواد اولیه، فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است.
وی افزود: پرورش قارچ یک فعالیت حساس و تخصصی است و کوچکترین اختلال در تأمین نهاده یا کنترل شرایط محیطی میتواند خسارت قابل توجهی به تولیدکننده وارد کند. از سوی دیگر، افزایش هزینههای نگهداری و تأمین انرژی، قیمت تمامشده محصول را افزایش داده و قدرت رقابت تولیدکنندگان را کاهش داده است.
نصرانی یکی دیگر از مشکلات این بخش را نبود ثبات در بازار فروش عنوان کرد و گفت: تولیدکننده باید پیش از آغاز دوره کشت، هزینههای قابل توجهی برای آمادهسازی سالن، تهیه کمپوست و سایر نهادهها پرداخت کند، اما در زمان عرضه محصول، مشخص نیست بازار با چه قیمتی آن را خریداری خواهد کرد.
وی ادامه داد: نوسان قیمت قارچ و فاصله میان قیمت تولید و قیمت فروش، برنامهریزی اقتصادی واحدهای تولیدی را دشوار کرده است. در چنین شرایطی، برخی تولیدکنندگان با وجود برخورداری از دانش و تجربه کافی، برای ادامه فعالیت و سرمایهگذاری مجدد با تردید مواجه میشوند.
این فعال حوزه پرورش قارچ همچنین بر ضرورت حمایت بیشتر از تولیدکنندگان تأکید کرد و گفت: تسهیلات کمبهره، تأمین پایدار نهادهها، حمایت از توسعه بازار فروش و ایجاد زنجیره مناسب تولید تا مصرف میتواند به کاهش مشکلات این بخش کمک کند.
نصرانی خاطرنشان کرد: آذربایجان غربی ظرفیت مناسبی برای توسعه صنعت قارچ دارد و در صورت رفع موانع موجود، این حوزه میتواند علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار، زمینه ایجاد اشتغال و افزایش درآمد تولیدکنندگان را فراهم کند.
وی تأکید کرد: حمایت از واحدهای تولیدی نباید تنها به پرداخت تسهیلات محدود شود، بلکه باید مجموعهای از سیاستهای حمایتی برای کاهش هزینه تولید، ساماندهی بازار و افزایش قدرت رقابت تولیدکنندگان در نظر گرفته شود.
پرورش قارچ؛ ظرفیتی برای اشتغال و توسعه کشاورزی
میثم عبداللهی کارشناس کشاورزی در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز با اشاره به ظرفیتهای قابل توجه پرورش قارچ در آذربایجان غربی گفت: توسعه این صنعت میتواند علاوه بر کمک به تأمین بخشی از نیاز غذایی جامعه، زمینهساز ایجاد اشتغال، افزایش درآمد کشاورزان و استفاده بهینه از منابع باشد.
این کارشناس کشاورزی اظهار داشت: پرورش قارچ به دلیل نیاز کمتر به زمین و آب نسبت به بسیاری از محصولات کشاورزی، میتواند گزینه مناسبی برای توسعه فعالیتهای تولیدی، بهویژه در مناطقی باشد که با محدودیت منابع آبی مواجه هستند.
وی افزود: تولید قارچ در محیطهای کنترلشده انجام میشود و همین موضوع امکان تولید در بخش قابل توجهی از سال را فراهم میکند. از سوی دیگر، ایجاد واحدهای کوچک و متوسط پرورش قارچ میتواند برای جوانان و فعالان بخش کشاورزی فرصتهای شغلی مناسبی ایجاد کند.
این کارشناس با بیان اینکه صنعت قارچ قابلیت توسعه زنجیرهای دارد، تصریح کرد: از مرحله تولید کمپوست و پرورش قارچ تا بستهبندی، فرآوری، حملونقل و عرضه، بخشهای مختلفی در این زنجیره فعال میشوند و توسعه آن میتواند ارزش افزوده بیشتری برای بخش کشاورزی استان ایجاد کند.
وی ادامه داد: یکی از مزیتهای مهم قارچ، ارزش غذایی مناسب آن است و افزایش تولید داخلی این محصول میتواند به تنوعبخشی در سبد غذایی خانوارها کمک کند. همچنین توسعه صنایع فرآوری و بستهبندی میتواند زمینه حضور تولیدکنندگان در بازارهای خارج از استان و حتی بازارهای صادراتی را فراهم کند.
این کارشناس کشاورزی تأکید کرد: برای استفاده از این ظرفیت، لازم است مشکلات تولیدکنندگان از جمله هزینههای بالای تولید، تأمین نهادهها، دسترسی به تسهیلات، بازاریابی و نوسان قیمتها مورد توجه قرار گیرد. وی خاطرنشان کرد: اگر حمایتها هدفمند باشد و آموزشهای تخصصی، فناوریهای نوین و بازار فروش در کنار تولید قرار گیرد، پرورش قارچ میتواند از یک فعالیت محدود به یک زنجیره اقتصادی اثرگذار در بخش کشاورزی آذربایجان غربی تبدیل شود.
گزارش از رقیه وکیلی
انتهای خبر / و
