اروم نیوز: برای توسعه این بخش، طرحهای جدیدی هم در حال اجراست؟
همچنین یک واحد تولید آبغوره با ظرفیت اسمی ۱۰ تن، یک واحد تولید شیره انگور با ظرفیت ۱۵۰۰ تن و یک واحد تولید روغن خام هسته انگور با ظرفیت ۱۰ تن در استان ظرفیتسازی شده است. علاوه بر این، یک طرح صنعتی تولید روغن خام هسته انگور با ظرفیت ۲ هزار تن نیز در نظر گرفته شده و در راستای توسعه فرآوری این محصول، یک طرح صنعتی تولید روغن مایع از هسته انگور با ظرفیت ۳۰۰ تن نیز مجوز دریافت کرده است. این ظرفیتها میتواند به تدریج زمینه استفاده اقتصادی از بخشهایی از انگور را که پیش از این کمتر مورد توجه قرار میگرفت، فراهم کند.
اجرای ۷۵ واحد و طرح صنعتی فرآوری انگور در آذربایجانغربی
اروم نیوز: اگر مجموعه واحدهای فعال و طرحهای در دست اجرا را در کنار هم قرار دهیم، مجموع ظرفیت صنعتی استان در حوزه انگور چقدر است؟
خیرخواه: در مجموع ۷۵ واحد و طرح صنعتی فرآوری و صنایع پاییندستی انگور در آذربایجانغربی مجوز فعالیت دریافت کردهاند. از این تعداد، ۴۱ واحد تولیدی صنعتی فرآوری انگور فعال هستند و ۳۴ طرح صنعتی نیز در حال اجراست. این واحدها و طرحها در شهرستانهای مختلف استان از جمله ارومیه، نقده، خوی، مهاباد، سردشت، سلماس و میاندوآب احداث شده یا در حال احداث هستند. برای مقایسه باید گفت در کل کشور ۴۰۵ واحد صنعتی و ۶۷۰ طرح صنعتی در حوزه فرآوری انگور و صنایع پاییندستی آن ایجاد یا ظرفیتسازی شده است. بنابراین آذربایجانغربی از نظر ظرفیتهای صنعتی مرتبط با انگور جایگاه مهمی دارد، اما موضوع مهمتر از ایجاد واحدهای صنعتی، اتصال این واحدها به بخش کشاورزی، بازار مصرف و بازارهای صادراتی است.
اروم نیوز: یعنی از نگاه شما صرف افزایش تعداد واحدهای فرآوری نمیتواند به تنهایی زنجیره انگور را تکمیل کند؟
خیرخواه: دقیقاً. ما باید به زنجیره بهصورت یک مجموعه بههمپیوسته نگاه کنیم. تولیدکننده، واحد فرآوری، بستهبندی، سورتینگ، حملونقل، بازار داخلی و صادرات باید در یک مسیر مشخص قرار بگیرند. اگر محصول تولید شود اما فرآوری مناسب یا بازار صادراتی برای آن وجود نداشته باشد، ارزش واقعی محصول ایجاد نمیشود. هدف ما این است که انگور استان از یک محصول خام به محصولی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل شود.
«انگور» و «سیب» صادراتی ارومیه در حافظه جهانی «وایپو» ثبت شده است
اروم نیوز: درباره ثبت جهانی انگور و سیب صادراتی ارومیه در سازمان جهانی مالکیت فکری نیز صحبتهایی مطرح شده است. جزئیات این موضوع چیست؟
خیرخواه: با تلاش و همت همکاران وزارت صنعت، معدن و تجارت، دو محصول انگور و سیب ارومیه در سازمان جهانی مالکیت فکری یا WIPO که یکی از سازمانهای زیرمجموعه سازمان ملل متحد است، به ثبت جهانی رسیدهاند. این ثبت سال گذشته از سوی وزیر مربوطه به استان ابلاغ شده است و میتواند ظرفیت مهمی برای معرفی محصولات استان در عرصه بینالمللی باشد. ثبت جهانی این محصولات صرفاً یک عنوان نیست؛ بلکه میتواند در معرفی هویت و ویژگیهای محصولات ارومیه، تقویت برند و ایجاد زمینه برای حضور قدرتمندتر در بازارهای هدف مورد استفاده قرار گیرد.
جشنواره انگور بایستی به یک سکوی اقتصادی تبدیل شود
اروم نیوز: جشنواره انگور ارومیه از ۱۹ تا ۲۹ شهریورماه برگزار میشود. از نگاه وزارت صمت، این جشنواره چه نقشی میتواند در توسعه اقتصادی انگور استان داشته باشد؟
خیرخواه: جشنواره انگور را باید فراتر از یک رویداد فرهنگی و گردشگری ببینیم. این جشنواره ظرفیت بسیار خوبی برای معرفی توانمندیهای کشاورزی، صنعتی، اقتصادی و صادراتی استان دارد. اگر سه حلقه تولید، فرآوری و صادرات همزمان تقویت شوند، آذربایجانغربی میتواند ارزش اقتصادی بیشتری از این محصول برای مردم ایجاد کند. رویکرد صنعت، معدن و تجارت استان نیز حرکت از خامفروشی به سمت تکمیل زنجیرههای ارزش است.
در این مسیر میتوان سرمایهگذاران را به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر هدایت کرد، از ایجاد واحدهای مدرن بستهبندی و سورتینگ حمایت کرد و واحدهای تولیدی استان را به بازارهای صادراتی و شبکههای تجاری متصل کرد.
اروم نیوز: پس میتوان گفت یکی از مهمترین اهداف باید تبدیل جشنواره به یک رویداد اقتصادی باشد؟
خیرخواه: بله. برگزاری جشنواره انگور فرصت بسیار خوبی برای شناساندن این محصول در داخل و خارج از استان و حتی خارج از مرزهای کشور است. به اعتقاد من باید جشنواره را از یک رویداد صرفاً فرهنگی به یک سکوی اقتصادی و صادراتی تبدیل کنیم؛ سکویی که از یک سو ظرفیتهای کشاورزی و صنعتی آذربایجانغربی را به سرمایهگذاران معرفی کند تا برای تکمیل زنجیرههای ارزش وارد استان شوند و از سوی دیگر، زمینه ارتباط مستقیم تولیدکنندگان استان با تجار و بازارهای خارجی را فراهم کند.اگر بتوانیم تولیدکننده را مستقیماً به بازار، سرمایهگذار و صادرکننده متصل کنیم، جشنواره میتواند آثار اقتصادی آن را بعد از پایان برگزاری نیز ادامه دهد.
اروم نیوز: در نهایت، مهمترین مطالبهای که برای آینده زنجیره انگور استان دارید چیست؟
خیرخواه: باید از فروش محصول به شکل خام فاصله بگیریم و به سمت فرآوری، بستهبندی حرفهای، برندسازی و صادرات حرکت کنیم. آذربایجانغربی هم در تولید انگور ظرفیت بالایی دارد و هم در بخش صنایع تبدیلی زیرساختهای قابل توجهی ایجاد کرده است. اکنون باید این ظرفیتها را به یک زنجیره منسجم تبدیل کنیم؛ زنجیرهای که از باغدار آغاز شود و تا فرآوری، بستهبندی، بازار داخلی و صادرات ادامه پیدا کند. جشنواره انگور نیز میتواند نقطه اتصال این بخشها باشد و اگر از ظرفیت آن بهدرستی استفاده شود، میتواند علاوه بر معرفی فرهنگ و ظرفیتهای گردشگری ارومیه، به بستری برای سرمایهگذاری، توسعه صنایع تبدیلی، رونق تولید و افزایش صادرات انگور و فرآوردههای آن تبدیل شود.
