به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، در سالهای اخیر، همزمان با تحولات منطقهای و افزایش جنگ رسانهای و شناختی، موضوع راهبردهای دشمن علیه جمهوری اسلامی ایران بیش از گذشته مورد توجه تحلیلگران سیاسی قرار گرفته است.
«نوذر شریعتپناه» کارشناس مسائل راهبردی در گفتگویی تفصیلی با ارومنیوز ضمن تشریح ابعاد مختلف تقابل آمریکا با ایران، از ریشههای تاریخی این دشمنی، نقش مردم در اقتدار ملی، اهمیت جهاد تبیین و راهکارهای مقابله با جنگ شناختی سخن گفت که مشروح این گفتگو را در ادامه میخوانید.
ارومنیوز: برخی معتقدند دشمنی آمریکا با جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب آغاز شده است. آیا این برداشت درست است؟
شریعتپناه: خیر. اگر تاریخ را مرور کنیم، میبینیم که این دشمنی تنها به دوران پس از انقلاب محدود نمیشود. کودتای ۲۸ مرداد، عملیات نظامی طبس، سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران و سالها تحریم و فشار اقتصادی علیه ملت ایران، همگی نشان میدهد این خصومت ریشهای تاریخی دارد و به سیاستهای سلطهجویانه آمریکا بازمیگردد.
ارومنیوز: با وجود تفاوت چشمگیر توان نظامی ایران و آمریکا، عامل اصلی اقتدار جمهوری اسلامی را چه میدانید؟
شریعتپناه: بودجه نظامی آمریکا قابل مقایسه با ایران نیست، اما قدرت واقعی جمهوری اسلامی از ایمان، روحیه جهادی، خودباوری و پشتیبانی مردم سرچشمه میگیرد. همین ویژگیها باعث شده بسیاری از محاسبات دشمن با شکست مواجه شود.
ارومنیوز: نقش نیروهای مسلح را در حفظ امنیت کشور چگونه ارزیابی میکنید؟
شریعتپناه: نیروهای مسلح اعم از سپاه، ارتش و فراجا در سختترین شرایط، بهویژه در مناطق مرزی و ارتفاعات آذربایجان غربی، با ایثار و فداکاری از امنیت کشور صیانت میکنند. این روحیه ایثار، سرمایه اصلی اقتدار دفاعی ایران است.
ارومنیوز: امروز مهمترین هدف دشمن علیه جمهوری اسلامی چیست؟
شریعتپناه: امروز دشمن بیش از هر چیز به دنبال شکستن وحدت ملی و انسجام اجتماعی است. جنگ شناختی و رسانهای با همین هدف طراحی میشود تا جامعه دچار دوگانگی و اختلاف شود و زمینه برای فشارهای بیشتر فراهم گردد.
ارومنیوز: جهاد تبیین چه جایگاهی در مقابله با این تهدیدها دارد؟
شریعتپناه: جهاد تبیین یکی از مهمترین ضرورتهای امروز کشور است. دشمن تلاش میکند حقیقت را وارونه جلوه دهد؛ بنابراین نخبگان، رسانهها، هیئتهای مذهبی، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی باید با روشنگری و پاسخگویی به شبهات، مانع موفقیت این جنگ شوند؛ همان موضوعی که در عاشورا نیز شاهد بودیم.
ارومنیوز: شما به واقعه عاشورا اشاره کردهاید. چه ارتباطی میان عاشورا و جهاد تبیین وجود دارد؟
شریعتپناه: عاشورا فقط یک نبرد نظامی نبود؛ بلکه یک نبرد روایتها نیز بود. حضرت زینب (س) با تبیین حقیقت و روشنگری، پیام عاشورا را زنده نگه داشت. امروز نیز جامعه به روایت صحیح، آگاهیبخشی و تبیین واقعیتها نیاز دارد.
ارومنیوز: جنگ شناختی که این روزها بسیار درباره آن صحبت میشود، چیست؟
شریعتپناه: جنگ شناختی فقط به رسانه محدود نیست. اقتصاد، فضای مجازی، عملیات روانی، شایعهسازی، ایجاد اختلاف، روایتسازی و حتی تحلیل دادهها، همگی بخشی از این جنگ هستند. دشمن تلاش میکند ذهن مردم را هدف قرار دهد، نه صرفاً مرزهای جغرافیایی را.
ارومنیوز: فناوریهای نوین چه نقشی در این میدان ایفا میکنند؟
شریعتپناه: هوش مصنوعی، الگوریتمهای شبکههای اجتماعی، رباتهای نرمافزاری، هشتگهای سازمانیافته و تحلیل کلاندادهها، ابزارهای جدید جنگ شناختی هستند. به همین دلیل، ارتقای سواد رسانهای و دقت در مواجهه با محتوای فضای مجازی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
ارومنیوز: در پایان، مهمترین راهکار برای حفظ امنیت و اقتدار کشور را چه میدانید؟
شریعتپناه: حفظ وحدت ملی، افزایش آگاهی عمومی، تقویت سواد رسانهای، حمایت از نیروهای مسلح و حضور آگاهانه مردم در صحنه، مهمترین عوامل خنثیسازی جنگ ترکیبی و شناختی دشمن است. هرچه انسجام داخلی بیشتر باشد، امکان موفقیت دشمن کمتر خواهد شد.
ارومنیوز: برخی معتقدند دشمن در سالهای اخیر تمرکز خود را از جنگ نظامی به جنگ شناختی تغییر داده است. ارزیابی شما چیست؟
شریعتپناه: واقعیت این است که تهدیدهای دشمن علیه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه صرفاً نظامی نبوده است. طی دهههای گذشته، در کنار فشارهای اقتصادی و سیاسی، جنگ رسانهای و شناختی نیز بهصورت مستمر دنبال شده و امروز به مهمترین ابزار تقابل تبدیل شده است. در این نوع جنگ، هدف تصرف سرزمین نیست، بلکه ذهن، باور و ادراک مردم هدف قرار میگیرد.
ارومنیوز: دشمن برای تحقق این اهداف از چه ابزارهایی استفاده میکند؟
شریعتپناه: امروز ابزارهای جنگ شناختی بسیار متنوع شدهاند. شبکههای اجتماعی، رسانههای بینالمللی، اتاقهای فکر، تحلیل کلاندادهها، هوش مصنوعی، رباتهای نرمافزاری و عملیات روانی، همگی در خدمت جهتدهی به افکار عمومی قرار گرفتهاند. دشمن تلاش میکند با روایتسازی، شایعهپراکنی و ایجاد ناامیدی، اعتماد عمومی را تضعیف کند.
ارومنیوز: نقش مردم در خنثیسازی این جنگ چیست؟
شریعتپناه: مردم مهمترین سرمایه نظام هستند. هر زمان ملت ایران با وحدت، بصیرت و آگاهی در میدان حضور داشتهاند، دشمن در رسیدن به اهداف خود ناکام مانده است. انسجام اجتماعی، مهمترین سد در برابر جنگ شناختی است.
ارومنیوز: برخی کارشناسان بر ارتقای سواد رسانهای تأکید دارند. این موضوع را چقدر ضروری میدانید؟
شریعتپناه: امروز سواد رسانهای یک ضرورت است، نه یک انتخاب. هر شهروند باید بتواند اخبار درست را از اخبار نادرست تشخیص دهد و تحتتأثیر شایعات و فضاسازیهای رسانهای قرار نگیرد. آگاهی عمومی میتواند بسیاری از عملیات روانی دشمن را بیاثر کند.
ارومنیوز: نقش رسانههای داخلی را در این شرایط چگونه ارزیابی میکنید؟
شریعتپناه: رسانههای داخلی وظیفه سنگینی بر عهده دارند. اطلاعرسانی دقیق، سریع و مستند، پاسخ به شبهات، تبیین واقعیتها و تقویت امید در جامعه از مهمترین مأموریتهای رسانههاست. اگر رسانههای داخلی بتوانند اعتماد مخاطب را حفظ کنند، بخش مهمی از جنگ روایتها به نفع کشور مدیریت خواهد شد.
ارومنیوز: شما بارها از «جنگ شناختی» بهعنوان مهمترین ابزار دشمن نام بردهاید. چرا این نوع جنگ تا این اندازه اهمیت پیدا کرده است؟
شریعتپناه: طی ۴۷ سال گذشته، تهدیدهای دشمن علیه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه صرفاً به عرصه نظامی محدود نبوده است. در کنار فشارهای نظامی، همواره جنگ شناختی، رسانهای، اقتصادی و روانی بخش مهمی از راهبردهای دشمن را تشکیل داده است. امروز نیز میتوان گفت جنگ شناختی به مهمترین ابزار تقابل تبدیل شده، زیرا مستقیماً ذهن، ادراک و تصمیمگیری جامعه را هدف قرار میدهد.
ارومنیوز: تفاوت جنگ شناختی با جنگ نظامی در چیست؟
شریعتپناه: جنگ نظامی تنها بخشی از تقابل میان کشورهاست، اما جنگ شناختی دامنه بسیار گستردهتری دارد. این جنگ همه عرصههای جامعه را در بر میگیرد؛ از اقتصاد و رسانه گرفته تا فرهنگ، فضای مجازی، ایجاد اختلاف، تفرقه، آشوب و عملیات روانی. هدف اصلی آن تغییر باورها و جهتدهی به افکار عمومی است.
ارومنیوز: رسانهها و فضای مجازی چه نقشی در این جنگ ایفا میکنند؟
شریعتپناه: امروز رسانهها یکی از اصلیترین میدانهای جنگ شناختی هستند. دشمن با استفاده از اتاقهای فکر، تحلیل کلاندادهها، روایتسازی، هدایت افکار عمومی و عملیات رسانهای تلاش میکند بر نگرش و تصمیمات مردم اثر بگذارد و از طریق ایجاد شکافهای اجتماعی، اهداف خود را دنبال کند.
ارومنیوز: برخی معتقدند جریان اطلاعرسانی جهانی نیز در این روند نقش دارد. ارزیابی شما چیست؟
شریعتپناه: به اعتقاد من، بخش قابل توجهی از رسانههای جریان اصلی جهان تحت تأثیر جریانهای حامی رژیم صهیونیستی قرار دارند و به همین دلیل، روایتهای مربوط به تحولات منطقه و ایران را در چارچوب سیاستها و اهداف خود مدیریت میکنند.
ارومنیوز: فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی چه تأثیری بر جنگ شناختی گذاشتهاند؟
شریعتپناه: پیشرفت فناوری، ابزارهای این جنگ را متحول کرده است. هوش مصنوعی، رباتهای نرمافزاری، الگوریتمهای شبکههای اجتماعی، هشتگهای سازمانیافته و تحلیل دادهها، امروز به ابزارهای مؤثر جنگ شناختی تبدیل شدهاند. به همین دلیل کاربران باید نسبت به محتوای منتشرشده در فضای مجازی با دقت، تحلیل و هوشیاری بیشتری برخورد کنند.
ارومنیوز: دشمن از چه روشهایی برای ایجاد شکاف در جامعه استفاده میکند؟
شریعتپناه: یکی از مهمترین روشها، ایجاد دوقطبی و اختلاف میان اقشار مختلف جامعه است. در مقاطع مختلف، از جمله برخی رقابتهای انتخاباتی یا رخدادهای اجتماعی، شاهد فعالیت حسابهای کاربری هدایتشده، شایعهسازی و عملیات روانی بودهایم که هدف آن افزایش اختلافات و کاهش انسجام ملی است.
ارومنیوز: مهمترین راهکار مقابله با جنگ شناختی را چه میدانید؟
شریعتپناه: ارتقای سواد رسانهای، افزایش آگاهی عمومی، هوشیاری در برابر عملیات روانی، استفاده صحیح از فضای مجازی و حفظ وحدت و انسجام ملی، مهمترین راهکارهای مقابله با جنگ شناختی و جنگ ترکیبی دشمن است. هرچه آگاهی جامعه بیشتر باشد، امکان اثرگذاری این عملیات نیز کاهش خواهد یافت.
ارومنیوز: اگر بخواهید در پایان یک جمعبندی داشته باشید، مهمترین پیام شما چیست؟
شریعتپناه: امروز بیش از هر زمان دیگری به وحدت، همدلی، افزایش آگاهی عمومی و تقویت جهاد تبیین نیاز داریم. دشمن تلاش میکند با ایجاد اختلاف و جنگ شناختی، انسجام جامعه را هدف قرار دهد، اما اگر مردم، نخبگان، رسانهها و مسئولان در کنار یکدیگر باشند، این تهدیدها نیز همانند گذشته با شکست مواجه خواهد شد.
تنظیم گفتگو از: رقیه وکیلی
انتهای خبر/ و
