به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ در میان تنوع گسترده محصولات باغی آذربایجانغربی، توت همچنان جایگاهی خاص و کمتر دیدهشده دارد؛ محصولی که اگرچه در مقیاس تجاری سهم بزرگی از تولید استان را به خود اختصاص نمیدهد، اما از نظر فرهنگی، اجتماعی و حتی گردشگری، نقش قابلتوجهی در زیستبوم روستایی و شهری این منطقه ایفا میکند.
گزارشهای ارائهشده از سوی مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان نشان میدهد سطح زیرکشت توت در استان محدود است و عمده باغات آن در شهرستانهای ارومیه با ۱۸ هکتار و خوی با ۷ هکتار متمرکز شده و بخش دیگری نیز بهصورت پراکنده و حاشیهای در سایر شهرستانها وجود دارد این پراکندگی نشان میدهد توت در آذربایجانغربی بیش از آنکه یک محصول اقتصادی متمرکز و صنعتی باشد، بخشی از الگوی سنتی کشاورزی و باغداری خانوادگی محسوب میشود.
اهمیت توت در این استان تنها به تولید محدود آن خلاصه نمیشود، بلکه پیوند عمیق آن با فرهنگ غذایی و سنتهای بومی نیز قابل توجه است توت از گذشتههای دور در سفره مردم منطقه جای داشته و هم بهصورت تازهخوری و هم در قالب خشکشده و خشکبار مورد استفاده قرار گرفته است این الگوی مصرف نشان میدهد که توت نه صرفاً یک میوه فصلی، بلکه بخشی از حافظه غذایی و سبک زندگی مردم منطقه است؛ حافظهای که نسل به نسل منتقل شده و همچنان در بسیاری از خانوادهها حفظ شده است.
از سوی دیگر، آغاز فصل برداشت توت در خردادماه، کارکردی فراتر از تولید کشاورزی به این محصول بخشیده و باغات اطراف ارومیه را به یکی از فضاهای طبیعی و تفریحی شهری تبدیل کرده است در این ایام، توتستانها نهتنها محل برداشت محصول، بلکه به مقصدی برای حضور خانوادهها، گردشگران و شهروندان تبدیل میشوند؛ فضایی که در آن تجربه چیدن میوه، حضور در طبیعت و گذران اوقات فراغت در قالب پیکنیکهای خانوادگی شکل میگیرد این ظرفیت نشان میدهد که باغات توت میتوانند علاوه بر ارزش اقتصادی، در حوزه گردشگری روستایی و شهری نیز نقشآفرین باشند.
تنوع گونههای توت در استان شامل توت سفید، توت قرمز و شاهتوت نیز بیانگر ظرفیت ژنتیکی و اقلیمی مناسب منطقه برای رشد این محصول است بهویژه توت خوی که به دلیل دانه درشت بودن و قند بالاتر، در بازار از جایگاه ویژهتری برخوردار است، نمونهای از مزیتهای کیفی تولید در این استان محسوب میشود با این حال، محدود بودن سطح زیرکشت و عدم تمرکز تولید، مانعی جدی برای تبدیل توت به یک محصول اقتصادی شاخص در استان به شمار میرود.
بنابراین توسعه باغات مدرن، بهبود مدیریت داشت و برداشت و همچنین توجه به فرآوری محصولات توتی میتواند ارزش افزوده این محصول را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. این موضوع در استانی که با ۱۲۶ هزار هکتار باغ و تنوع گسترده محصولات باغی بهعنوان یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور شناخته میشود، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آذربایجانغربی با اقلیم متنوع خود، ظرفیت آن را دارد که از یک محصول سنتی و محدود، یک فرصت اقتصادی و گردشگری چندبعدی بسازد؛ مشروط بر آنکه نگاه صرفاً سنتی به باغداری جای خود را به رویکردهای نوین تولید و بهرهبرداری بدهد.
توتسانهای ارومیه پاتوق خانودگی در روزهای گرم
لیلا معروفی یکی از شهروندان ارومیهای در گفتگو با اروم نیوز با اشاره به آغاز فصل برداشت توت در باغات اطراف شهر گفت: هر سال با شروع خرداد، توتستانهای حاشیه ارومیه به یکی از پاتوقهای خانوادگی مردم تبدیل میشود و بسیاری از خانوادهها برای گذراندن اوقات فراغت به این باغها مراجعه میکنند.
وی افزود: فضای سبز و آرامشبخش باغات توت فرصتی فراهم میکند تا خانوادهها در کنار برداشت و مصرف میوه تازه، لحظات خوشی را در دل طبیعت تجربه کنند؛ این باغات تنها محل تولید محصول نیستند، بلکه به یک فضای تفریحی و اجتماعی برای مردم تبدیل شدهاند.
این شهروند تأکید کرد: تجربه چیدن توت بهصورت مستقیم از درخت، برای کودکان و نوجوانان جذابیت خاصی دارد و باعث میشود ارتباط آنها با طبیعت بیشتر شود.
توسعه باغات توت در خوی نیازمند حمایت و فرآوری است
محمد صادقی یکی از باغداران شهرستان خوی با اشاره به وضعیت باغات توت در منطقه گفت: توت در این شهرستان به دلیل کیفیت بالا، دانهدرشتی و میزان قند مطلوب، مشتریان خاص خود را در بازار دارد و همواره با استقبال خوبی روبهرو میشود.
وی افزود: با وجود محدود بودن سطح زیرکشت، باغات توت همچنان بخشی از فعالیت سنتی کشاورزان منطقه را تشکیل میدهد و بسیاری از خانوادهها بهصورت حاشیهای به نگهداری این درختان مشغول هستند.
این باغدار با اشاره به چالشهای موجود در توسعه این محصول گفت: نبود باغات مدرن و کمبود حمایتهای لازم برای فرآوری و بستهبندی، باعث شده ارزش افزوده توت در حد ظرفیت واقعی آن نباشد.
وی در پایان تأکید کرد: اگر سرمایهگذاری در زمینه توسعه باغات و ایجاد صنایع تبدیلی انجام شود، توت میتواند به یکی از محصولات اقتصادی مهم منطقه تبدیل شود و درآمد باغداران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
توتستانهای ارومیه جاذبه گردشگری تابستان شده است
شبنم جلیلزاده سرپرست مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی در گفتگو با خبرنگار اروم نیوز اظهار کرد: باغات توت در استان آذربایجانغربی بهطور عمده در شهرستانهای ارومیه با وسعت ۱۸ هکتار و خوی با ۷ هکتار قرار دارند و در سایر شهرستانها نیز این محصول بهصورت پراکنده و حاشیهای کشت میشود.
وی افزود: توت از جمله میوههایی است که از دیرباز با سنتها و فرهنگ مردم این استان پیوند خورده و هم بهصورت تازهخوری و هم در قالب خشکشده و خشکبار مورد استفاده قرار میگیرد.
جلیلزاده بیان کرد: با آغاز فصل برداشت در خردادماه، توتستانهای اطراف ارومیه به یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری برای شهروندان تبدیل میشود و بسیاری از خانوادهها با حضور در این باغات، ضمن بهرهمندی از فضای سبز و هوای مطبوع تابستانی، تجربه چیدن میوه، پیکنیک خانوادگی و ثبت لحظات خاطرهانگیز را تجربه میکنند.
سرپرست مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی تصریح کرد: انواع توتهای درختی موجود در استان شامل توت سفید، توت قرمز و شاهتوت است که در این میان، توت خوی به دلیل دانهدرشتی و میزان قند بالا، از جایگاه ویژهای در بازار برخوردار است.
وی همچنین با اشاره به محدود بودن سطح زیرکشت و تولید این محصول گفت: با وجود این محدودیتها، توت درختی همچنان جایگاه خود را در الگوی کشت سنتی برخی مناطق استان حفظ کرده است و توسعه باغات مدرن، بهبود مدیریت برداشت و توجه به فرآوری این محصول میتواند نقش مهمی در افزایش ارزش اقتصادی آن ایفا کند.
انتهای خبر/ م
