به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» رقیه وکیلی فعال رسانهای در یادداشتی نوشت: واقعه غدیر خم تنها یک رخداد تاریخی در واپسین ماههای عمر پیامبر اسلام(ص) نیست، بلکه نقطهای سرنوشتساز در تبیین مسئله رهبری و هدایت امت اسلامی به شمار میآید. رویدادی که در طول قرنها، به یکی از مهمترین مبانی اعتقادی مسلمانان، بهویژه پیروان مکتب اهلبیت(ع)، تبدیل شده و همچنان نقش تعیینکنندهای در فهم مفهوم ولایت، امامت و انسجام دینی دارد.
غدیر خم از برجستهترین و تأثیرگذارترین رویدادهای تاریخ اسلام است که ابعاد اعتقادی، اجتماعی و سیاسی آن همچنان مورد توجه اندیشمندان و پژوهشگران قرار دارد. این واقعه در هجدهم ذیالحجه سال دهم هجری و در مسیر بازگشت پیامبر اکرم(ص) از حجهالوداع رخ داد؛ زمانی که آن حضرت در منطقه غدیر خم، در میان جمع کثیری از مسلمانان، دست حضرت علی(ع) را بالا بردند و فرمودند: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه». این جمله تاریخی، فارغ از اختلاف دیدگاههای تفسیری میان مذاهب اسلامی، یکی از مستندترین و پرنقلترین احادیث اسلامی محسوب میشود که در منابع معتبر شیعه و اهل سنت ثبت شده است.
اهمیت این رویداد تا آنجاست که بسیاری از مورخان و محدثان مسلمان، غدیر را یکی از نقاط عطف تاریخ اسلام دانستهاند. در نگاه شیعه، غدیر خم صرفاً اعلام فضیلت یا تکریم شخصیت حضرت علی(ع) نیست، بلکه معرفی رسمی جانشین پیامبر(ص) و آغاز تداوم مسیر هدایت الهی از طریق امامت است.
بر همین اساس، اصل امامت به عنوان یکی از ارکان اساسی اعتقادات شیعه، ریشه در پیام غدیر دارد. این نگاه، رهبری جامعه اسلامی را امری الهی و مبتنی بر شایستگیهای معنوی و اخلاقی میداند. از سوی دیگر، اهل سنت نیز اصل واقعه غدیر و جایگاه ممتاز امام علی(ع) را پذیرفتهاند، هرچند در تفسیر مفهوم «مولی» و پیام سیاسی آن دیدگاه متفاوتی دارند.
همین تفاوت برداشتها در طول تاریخ، به شکلگیری دو رویکرد اصلی در مسئله رهبری جهان اسلام منجر شده است. با این حال، اشتراک همه مسلمانان در احترام به شخصیت والای امیرالمؤمنین(ع) و جایگاه ویژه ایشان در تاریخ اسلام، ظرفیتی مهم برای گفتگو و همگرایی میان مذاهب اسلامی به شمار میرود.
غدیر افزون بر بعد اعتقادی، حامل پیامهای اجتماعی و مدیریتی مهمی نیز هست. یکی از مهمترین این پیامها، ضرورت تعیین تکلیف رهبری و جلوگیری از بروز اختلاف در جامعه است. پیامبر اکرم(ص) با معرفی فردی که به عدالت، تقوا، علم و شجاعت شناخته میشد، الگویی از مدیریت شایسته و مسئولیتپذیر را به جامعه اسلامی ارائه کردند.
همچنین غدیر بر اهمیت پیوند میان دین و مسئولیت اجتماعی تأکید دارد. در این واقعه، رهبری تنها یک جایگاه سیاسی نیست، بلکه مسئولیتی الهی برای هدایت جامعه به سوی عدالت، اخلاق و کرامت انسانی محسوب میشود. از همین رو، پیام غدیر محدود به یک مقطع تاریخی نیست و میتواند برای جوامع امروز نیز الهامبخش باشد.
در عصر حاضر، بزرگداشت عید غدیر فرصتی ارزشمند برای بازخوانی مفاهیم ولایت، عدالت، وحدت و مسئولیتپذیری اجتماعی است. شناخت دقیقتر ابعاد این واقعه تاریخی میتواند زمینهساز تقویت همبستگی اسلامی و گسترش فرهنگ گفتوگو میان مسلمانان باشد. غدیر، بیش از آنکه روایتی از گذشته باشد، نقشه راهی برای آینده امت اسلامی و یادآور ضرورت رهبری مبتنی بر ارزشهای الهی و انسانی است.
