به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، عید قربان که بزرگترین جشن رهایی و تسلیم در برابر ارادهٔ الهی است؛ در کنار اعیاد فطر، غدیر و مبعث ایامی هستند که در دین مبین اسلام از آنها بهعنوان عید یاد شده و از جایگاه والایی در نزد مسلمانان برخوردار هستند و مسلمانان با برگزاری آئینهای ویژهای این ایام را گرامی دارند.
عید قربان، تجلیگاه عشق، ایثار و اوج بندگی در پیشگاه خداوند متعال است و یادآور شکوهِ ایمان حضرت ابراهیم (ع) و آزمایش بزرگ او در راه قربانی کردن فرزندش است؛ واقعهای که در نهایت با پذیرش فداکاری و اخلاصِ پیامبر خدا به پایان رسید.
عید قربان در آذربایجان غربی، با آیینهای دینی، خانوادگی و اجتماعی خاصی همراه است و برای مردم منطقه تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه فرصتی برای دید و بازدید، کمک به نیازمندان، و تقویت پیوندهای خویشاوندی و همسایگی به شمار میآید.
آمادگی برای عید
مانند همه اعیاد در آستانه عید قربان نیز بانوان آذربایجانی دست به کار شده و با نظافت خانه به استقبال عید میروند.
تدارک مراسم قربانی از جمله کارهای رایج در این روزها است و در بسیاری از خانوادهها، فضای شهر حال و هوای عید به خود میگیرد و مردم خود را برای شرکت در نماز عید آماده میکنند.
شب عید هم که فرا میرسد، بوی طبخ پلو از خانهها به مشام میرسد، چرا که در شب عید رسم است که برنج و پلو غذای اصلی خانوادهها را تشکیل دهد.
ذبح قربانی
اصلیترین رسم عید قربان، ذبح قربانی است و در آذربایجان غربی بسیاری از خانوادهها گوسفند یا دام دیگری را به نیت قربانی تهیه میکنند.
این کار معمولاً پس از نماز عید انجام میشود و رسم بر این است که اعضای یک طایفه یا یک محله، با هم جمع شده و گوسفند یا گاوی را خریداری میکنند تا آن را در روز عید، قربانی کرده و بخشی را به فقرا اختصاص داده و بخشی از آن را نیز سهم خود کنند.
در ذبح قربانی نیز، همه اعضای سهیم شده، بخشی از وظایف را بر عهده میگیرند که این امر سبب ایجاد فضایی پر از مهر و عطوفت و صمیمیت شده و علاوه بر جنبه مذهبی، نشانهای از همدلی و انفاق در جامعه است.
البته برخی نیز ترجیح میدهند تا بهجای سهیم شدن در خرید قربانی، مقداری گوشت را به نیت عید قربان از کسانی که دامهایی را به این منظور ذبح کردهاند، خریداری کنند.
تقسیم گوشت میان نیازمندان
در فرهنگ مردم منطقه، تقسیم گوشت قربانی اهمیت زیادی دارد. خانوادهها تلاش میکنند بخشی از گوشت را به خانوادههای کمبرخوردار و افراد نیازمند بدهند. این کار نوعی عمل خیر و از ارزشهای مهم اجتماعی در عید قربان محسوب میشود و بسیاری از مردم معتقدند که عید قربان زمانی برای توجه به فقرا و محرومان است.
جلوه زیبای عبودیت در نماز عید قربان
نماز عید قربان یکی دیگر از جلوههای این روز بزرگ است که علیرغم مستحب بودن این نماز، حضور مردم مسلمان و دیندار در صفوف نماز عید قربان و حضور اول وقت مردم همیشه مثال زدنی و بینظیر بوده و مردم قبل از طلوع خورشید در مکانهای اقامه نماز عید اجتماع میکنند.
حضور دستهجمعی در نماز، نشاندهنده اهمیت این مراسم در زندگی دینی مردم منطقه است و پس از نماز، مردم با یکدیگر روبهرو شده و عید را تبریک میگویند.
قبل و بعد از نماز عید هم جای جای شهر نوای دلنشین تکبیر «اللهاکبر» که برگرفته از آیهای قرآن کریم است به گوش میرسد که جلوه زیبای دیگری به این روز میبخشد.
صله ارحام
صله ارحام و به دیدار بزرگترها رفتن، پای ثابت همه اعیاد مذهبی و ملی است که در آن بر اساس یک سنت دیرینه و من باب احترام، کوچکترها به دیدار بزرگترها رفته و عید را تبریک میگویند.
در روز عید قربان نیز پس از اینکه اقامه نماز عید، بازار دید و بازدید داغ میشود و این را میتوانی با شلوغ شدن خانه بزرگترهای خانوادههای مشاهده کنی.
عید دیدنی در این منطقه جایگاه ویژهای دارد و معمولاً با پذیرایی ساده اما صمیمی همراه است. چای، شیرینی، نقل، میوه و گاهی غذاهای محلی از مهمانان پذیرایی میشود. این دید و بازدیدها باعث تحکیم روابط خانوادگی و اجتماعی میشود.
در این میان برخی از خانوادهها نیز رسم بر این دارند که در روز عید در منزل بزرگ خاندان جمع شده و در کنار یکدیگر این روز را بگذرانند.
بردن عیدی برای نوعروسان
در منطقه آذربایجان رسم است که در اعیاد برای نوعروسان خانواده، تحفهای بهعنوان عیدی برده شود.
در روز عید قربان و یا روز بعد از آن نیز خانواده داماد عیدی شامل گوشت، شیرینی، لباس و … را به همراه چند تن از زنان طایفه بهعنوان عیدی به خانه نوعروس میبرد.
البته برخی از خانوادهها هم که وضعیت مالی مناسبی داشته باشند، ترجیح میدهند بهجای خریداری مقداری گوشت، یک دام را خریداری کرده و بهعنوان قربانی برای ذبح کردن به خانواده عروس هدیه کنند.
شب عید تازه درگذشتگان
معمولاً در منطقه آذربایجان یک روز مانده به عید، مراسم شب عید تازه درگذشتگان برگزار شود.
یک روز مانده به عید قربان، مراسم شب عید اموات و رفتگان یا به زبان محلی، قره بایرام در نقاط مختلف شهر و روستاها برای گرامیداشت اموات تازه درگذشته برگزار میشود.
از سوی دیگر در روز عید نیز برخی خانوادههای شهدا بر سر مزار شهدا رفته و قبور شهدا را عطرافشانی و غبارروبی میکنند.
عید قربان و بازنگری در ارزشهای فردی و اجتماعی
عید قربان تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی است تا مؤمنان با ذبحِ نمادینِ تعلقات دنیوی و گذشتن از خواستههای نفسانی، روح خود را صیقل داده و با توزیعِ نیکی و مهربانی میان همنوعان، پیوندهای عاطفی و اجتماعی جامعه را مستحکمتر کنند.
عید قربان در آذربایجان غربی نیز فقط یک مراسم مذهبی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی مردم نیز به شمار میآید. این عید باعث میشود مردم بیش از پیش به ارزشهایی مانند کمک به دیگران، صلهرحم، گذشت، و همدلی توجه کنند. در واقع، عید قربان فرصتی برای بازسازی روابط انسانی و تقویت اخلاق اجتماعی است.
این روز، عیدِ «بریدن از خویش» برای «پیوستن به حق» است؛ دعوتی به گذشت، ایثار و یادآوری اینکه ارزشمندترین داراییهای انسان، زمانی به کمال میرسند که در مسیر خیر و رضای پروردگار فدا شوند.
انتهای خبر/
