به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» آذربایجانغربی بهعنوان یکی از مهمترین استانهای مرزی کشور، با برخورداری از مرز مشترک با سه کشور ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان، نقشی راهبردی در امنیت، اقتصاد و توسعه منطقهای ایران ایفا میکند. این استان با داشتن پایانههای مرزی فعال و ظرفیتهای گسترده تجاری، به دروازه ارتباطی جمهوری اسلامی ایران با بازارهای بینالمللی تبدیل شده و جایگاهی ویژه در توسعه صادرات، ترانزیت کالا و تقویت تعاملات اقتصادی دارد. در سالهای اخیر، اقدامات گستردهای برای توسعه زیرساختهای مرزی، ارتقای امنیت پایدار، تسهیل تردد تجار و مسافران و افزایش مبادلات اقتصادی در مرزهای آذربایجانغربی انجام شده است.
توسعه پایانههای مرزی، بهسازی راههای مواصلاتی، تجهیز گمرکات، افزایش مبادلات رسمی و مقابله با قاچاق از جمله اقداماتی است که نقش مهمی در رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال در مناطق مرزی داشته است. مرزهای آذربایجانغربی امروز تنها خطوط جغرافیایی نیستند، بلکه به فرصتی مهم برای توسعه اقتصادی، دیپلماسی منطقهای و تقویت امنیت ملی تبدیل شدهاند؛ ظرفیتی که میتواند آیندهای روشن برای این استان و کشور رقم بزند.
مرزهای آذربایجانغربی علاوه بر نقش اقتصادی، از منظر امنیتی و سیاسی نیز اهمیت ویژهای دارند و همواره بهعنوان یکی از مهمترین خطوط راهبردی کشور مورد توجه بودهاند. استقرار نیروهای نظامی و انتظامی، تقویت زیرساختهای حفاظتی و افزایش نظارتهای هوشمند در مناطق مرزی، موجب شده امنیت پایداری در این نوار مرزی برقرار شود؛ امنیتی که زمینهساز توسعه تجارت، سرمایهگذاری و رونق فعالیتهای اقتصادی شده است.
وجود پایانههای مرزی مهمی همچون بازرگان، تمرچین، سرو و رازی، ظرفیت بزرگی برای توسعه صادرات غیرنفتی و ترانزیت کالا فراهم کرده است. مرز بازرگان بهعنوان بزرگترین مرز زمینی ایران با اروپا، سهم قابلتوجهی در مبادلات تجاری کشور دارد و روزانه حجم گستردهای از کالا و مسافر از این مسیر تردد میکنند. همچنین مرز تمرچین بهعنوان یکی از مسیرهای مهم ارتباطی با اقلیم کردستان عراق، نقش مؤثری در افزایش تعاملات اقتصادی و تجاری ایفا میکند.
در سالهای اخیر، دولت با اجرای طرحهای عمرانی و اقتصادی در مناطق مرزی، تلاش کرده زمینه توسعه متوازن و افزایش رفاه ساکنان این مناطق را فراهم کند. بهسازی جادههای مرزی، توسعه بازارچههای مرزی، تجهیز گمرکات به سامانههای نوین، تسهیل فرآیند صادرات و واردات و حمایت از فعالان اقتصادی، بخشی از اقداماتی است که موجب رونق تجارت و ایجاد فرصتهای شغلی در استان شده است.
کارشناسان معتقدند استفاده صحیح از ظرفیت مرزها میتواند آذربایجانغربی را به قطب تجارت منطقهای تبدیل کند. نزدیکی به بازار کشورهای همسایه، دسترسی به مسیرهای ترانزیتی بینالمللی و ظرفیت بالای صادرات محصولات کشاورزی، صنعتی و معدنی، فرصت کمنظیری برای توسعه اقتصادی استان فراهم کرده است. از سوی دیگر، رونق تجارت مرزی تأثیر مستقیمی بر کاهش بیکاری و افزایش درآمد مرزنشینان دارد.
توسعه فعالیت بازارچههای مرزی و افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای همسایه، ضمن ایجاد اشتغال پایدار، به تقویت امنیت اجتماعی و کاهش آسیبهای اقتصادی در مناطق مرزی کمک میکند. امروز مرزهای آذربایجانغربی نهتنها نقطه اتصال ایران با کشورهای همسایه هستند، بلکه به محور مهمی برای دیپلماسی اقتصادی، توسعه صادرات و تقویت اقتدار ملی تبدیل شدهاند؛ ظرفیتی ارزشمند که با برنامهریزی اصولی و سرمایهگذاری هدفمند، میتواند نقش مؤثرتری در شکوفایی اقتصاد کشور ایفا کند.
لزوم تغییر رویکرد در مدیریت مناطق مرزی آذربایجانغربی
در این زمینه استاندار آذربایجان غربی در گفتگو با خبرنگار ما مرزهای استان را ظرفیتی بینظیر برای توسعه اقتصادی کشور دانست و بر ضرورت تغییر رویکردها در مدیریت مناطق مرزی تأکید کرد.
رضا رحمانی با تأکید بر اینکه مرزها نعمتی بزرگ برای این استان هستند، گفت: رفع موانع فکری و توسعه زیرساختها باید در دستور کار قرار گیرد تا مرزها به موتور محرک اقتصاد کشور تبدیل شوند.
وی با اشاره به اینکه از ابتدای دوره مدیریتی خود، ستادهای متعددی از جمله «ستاد توسعه فرصتهای اقتصادی مرزی» را تشکیل داده است، افزود: برای بهرهبرداری کامل از این ظرفیت بزرگ، همه مسئولان – از مرزبانان تا دستگاههای نظارتی – باید دغدغه اصلی خود را تسهیل مراودات مرزی قرار دهند.
استاندار آذربایجان غربی با یادآوری اینکه حتی پیش از دوران جنگ نیز افزایش صادرات و واردات از مرزهای استان در دستورکار بوده، خاطرنشان کرد: در شرایط نیاز، سرعت مبادلات مرزی باید به شکل چشمگیری افزایش یابد. رحمانی تأکید کرد که مرزها نباید به عنوان تهدید، بلکه به عنوان فرصتی برای شکوفایی اقتصاد منطقه دیده شوند.
درخواست کشورهای همسایه برای پروازهای کارگو
رحمانی در ادامه به درخواستهای کشورهای همسایه اشاره کرد و گفت: آنها علاوه بر مبادلات ریلی و جادهای، خواهان برقراری پروازهای مستقیم کارگو از ارومیه هستند تا تجارت منطقه تسهیل شود. این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالای استان در تبدیل شدن به قطب ترانزیت و تجارت منطقهای است.
استاندار آذربایجان غربی با انتقاد از کمتوجهی به توسعه زیرساختهای حملونقل در سنوات گذشته، تصریح کرد: در دوره کنونی، ارتقای خدمات و توسعه زیرساختها در دستورکار قرار گرفته و اقدامات اساسی برای تسهیل مراودات تجاری و افزایش واردات و صادرات از مرزهای استان در حال اجراست.
وی در پایان با ابراز امیدواری از همراهی و حمایت مسئولان استانی و کشوری، تأکید کرد: با این پشتیبانی، ۶ مرز آذربایجان غربی (از جمله سیرانبند، تمرچین، پلدشت و سایر گمرکات فعال) پویا و زنده شده و نقش اصلی خود را در اقتصاد کشور ایفا خواهند کرد. رحمانی خاطرنشان کرد که فعالسازی این مرزها، علاوه بر رونق تجارت، به ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مرزی نیز منجر خواهد شد.
آذربایجانغربی در مسیر تبدیلشدن به هاب ترانزیتی کشور
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجانغربی نیز در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» گفت: آذربایجانغربی به دلیل قرار گرفتن در مسیر کریدور بینالمللی آسیا ـ اروپا و برخورداری از ۹۶۷ کیلومتر مرز مشترک با سه کشور، یکی از مهمترین محورهای ارتباطی و ترانزیتی کشور به شمار میرود.
ارسلان شکری افزود: کریدورهای مهمی همچون مسیر شرق به غرب از طریق پایانه مرزی بازرگان، کریدور آسیا ـ اروپا، مسیرهای جنوب به شمالغرب و شمالشرق، راهگذر پاکستان ـ ایران ـ ترکیه و شاخه جنوبی کریدور تراسیکا از این استان عبور میکنند و همین موضوع جایگاه آذربایجانغربی را در شبکه حملونقل بینالمللی تثبیت کرده است.
وی با اشاره به توسعه زیرساختهای جادهای استان گفت: با بهرهبرداری از پروژههایی نظیر آزادراه ارومیه ـ تبریز و راهاندازی دو پایانه مرزی جدید، ظرفیت ترانزیتی استان به شکل قابلتوجهی افزایش مییابد.
شکری محورهای بازرگان – ایواوغلی – مرز آذربایجان شرقی، سرو – سلماس، بازرگان – میاندوآب – بوکان و مسیر تمرچین را از مهمترین مسیرهای ترانزیتی استان عنوان کرد و افزود: این محورها نقش مهمی در جابهجایی کالا و مسافر دارند و مسیر تمرچین نیز به یکی از کریدورهای مهم تردد زائران اربعین تبدیل شده است.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجانغربی با اشاره به اجرای پروژههای شریانی در استان تصریح کرد: در حال حاضر دو محور اصلی کریدوری به طول ۵۳۶ کیلومتر در دست اجراست که برای تکمیل آنها بیش از ۶ هزار و ۶۵۰ میلیارد ریال اعتبار پیشبینی شده است.
وی همچنین از تداوم پایدار تردد ناوگان حملونقل در پایانههای مرزی استان خبر داد و گفت: با وجود شرایط خاص منطقه، روند جابهجایی کالا و مسافر در مرزهای استان بدون وقفه ادامه داشته و این مسئله بیانگر ظرفیت بالای شبکه حملونقل آذربایجانغربی است.
شکری با اشاره به افزایش تردد زائران اربعین از مرز تمرچین افزود: سال گذشته ۱۶۶ هزار و ۴۱۰ زائر از این مرز تردد کردند که نسبت به سال قبل، رشد ۲۶ درصدی را نشان میدهد.
وی درباره وضعیت پایانههای مرزی استان نیز گفت: پایانههای بازرگان، رازی، تمرچین و سرو در مسیر توسعه و بهسازی قرار دارند و اجرای طرحهای جامع در این پایانهها با هدف افزایش ظرفیت، تسهیل تردد و ارتقای کیفیت خدمات دنبال میشود.
شکری عنوان کرد: اجرای طرح جامع پایانه مرزی بازرگان با برآورد ۶ هزار میلیارد ریال در حال پیگیری است و طرح جامع پایانه مرزی رازی نیز با اعتبار مورد نیاز ۸ هزار میلیارد ریال در مرحله مطالعاتی قرار دارد.
وی همچنین از تجهیز پایانه مرزی تمرچین به امکانات جدید از جمله دستگاه ایکسری کامیونی خبر داد و گفت: تکمیل زیرساختهای این مرز با هدف ارتقای خدماترسانی به زائران و ناوگان ترانزیتی در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجانغربی در پایان تأکید کرد: تجهیز پایانهها به سامانههای هوشمند، نصب دوربینهای پلاکخوان و ردیاب ناوگان، انتقال تشریفات گمرکی به پسکرانهها و افزایش تعامل با کشورهای همسایه از جمله برنامههای مهم استان برای تسهیل فرآیندهای ترانزیتی و تبدیل آذربایجانغربی به یکی از قطبهای اصلی ترانزیت کشور و منطقه است.
مرزهای آذربایجانغربی؛ موتور محرک تجارت منطقهای ایران
یک کارشناس مسائل اقتصادی نیز در گفتگو با خبرنگار «اروم نیوز» با اشاره به موقعیت ژئواکونومیک آذربایجانغربی، مرزهای این استان را یکی از مهمترین ظرفیتهای راهبردی کشور در توسعه تجارت خارجی و ترانزیت منطقهای دانست.
علی دارابی گفت: آذربایجانغربی به دلیل هممرزی با سه کشور و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم بینالمللی، نقش کلیدی در اتصال اقتصاد ایران به بازارهای قفقاز، ترکیه و اروپا دارد و میتواند به یکی از محورهای اصلی رشد تجارت غیرنفتی کشور تبدیل شود.
این کارشناس مسائل اقتصادی افزود: مرزهای بازرگان، رازی، تمرچین و سرو تنها گذرگاههای مرزی ساده نیستند، بلکه در عمل دروازههای ورود و خروج کالا در مسیرهای استراتژیک منطقهای محسوب میشوند و هرگونه توسعه زیرساختی در این مرزها بهطور مستقیم بر کاهش هزینه حملونقل و افزایش رقابتپذیری کالاهای ایرانی اثر میگذارد.
دارابی با اشاره به اهمیت کریدورهای عبوری از استان تصریح کرد: قرار گرفتن آذربایجانغربی در مسیر کریدور آسیا_اروپا و همچنین مسیرهای ترانزیتی شرق به غرب، این استان را به یک حلقه واسط مهم در زنجیره تأمین منطقهای تبدیل کرده است؛ موضوعی که در صورت تکمیل زیرساختها میتواند سهم ایران از ترانزیت منطقهای را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
وی ادامه داد: توسعه پایانههای مرزی، هوشمندسازی فرآیندهای گمرکی و ارتقای زیرساختهای جادهای از جمله عواملی است که میتواند کارایی مرزهای استان را افزایش داده و زمینه جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه لجستیک و حملونقل را فراهم کند.
این کارشناس اقتصادی همچنین تأکید کرد: آذربایجانغربی به دلیل دسترسی مستقیم به بازار کشورهای همسایه، ظرفیت تبدیل شدن به هاب تجاری شمالغرب کشور را دارد و این موضوع در صورت سیاستگذاری صحیح میتواند به رشد اشتغال و توسعه پایدار منطقه منجر شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تقویت دیپلماسی اقتصادی با کشورهای همسایه و تسهیل فرآیندهای مرزی، شرط اصلی بالفعل شدن ظرفیتهای اقتصادی آذربایجانغربی و تبدیل آن به یکی از محورهای اصلی ترانزیت و تجارت ایران در منطقه است.
گزارش از: رقیه وکیلی
انتهای خبر/ و
