به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ بهار در آذربایجانغربی، پیش از آنکه با تقویم از راه برسد، با عطرِ مستکننده «بیدمشک» در کوچهباغهای ارومیه و حاشیه زلال رودخانههای سلماس و پلدشت رخنمایی میکند. گویی طبیعت در این خطه، نخستین سلامِ سال نو را نه با کلمات، که با شکوفههای سیمین و زرین درختچههایی ادا میکند که ریشه در غیرت خاک و سر در آغوش باد دارند.
وقتی نسیم فروردین از فراز قلههای برفی عبور کرده و به دشتهای حاصلخیز میرسد، با خود پیامی میآورد که قرنهاست در گوش مردمان این دیار طنینانداز است؛ پیام بیداری، پیام برکت و پیام آغاز جشنی که در آن، عرق جبینِ کشاورز با عرق معطر بیدمشک گره میخورد.
اینجا، در پهنهای به وسعت ۶۵ هکتار، حکایتی فراتر از یک فعالیت ساده کشاورزی در جریان است، هر شکوفهای که از شاخسار جدا میشود، داستانی از صبر و عشق را روایت میکند؛ عشقی که باعث شده تا هزاران تن گل تر، نه تنها زینتبخش کارگاههای سنتی و دیگهای مسی عرقگیری در خانههای باصفای ارومیه باشد، بلکه به عنوان سفیر خوشنام فرهنگ آذربایجان، راهی بازارهای دوردست در حاشیه خلیجفارس شود.
تصور کنید عطری که از دل خاک پاک کنار رودخانههای پلدشت برمیخیزد، فرسنگها دورتر، در خانههای مجلل آنسوی آبها، آرامشبخش جانها میشود، این پیوندِ ناگسستنی میان سنتهای اصیل و تجارت مدرن، بیدمشک را از یک گیاه دارویی ساده به یک «شاهرگِ اقتصادی» بدل کرده است که نبض آن در دستانِ پینهبسته و مهربان باغداران ما میتپد.
نجوای رودخانهها در گوش شکوفههای سیمین بیدمشک
بیدمشک برای مردم این سامان، تنها یک منبع درآمد نیست؛ بلکه مرهمی است بر خستگیهای روزگار، عرق شفاف و زلالی که از دلِ این شکوفهها بیرون میآید، در باور عامه و تأیید طب، معجزهای است برای قلبهای خسته، درمانی برای کمخونیهای دیرینه و تسکینی برای اعصاب ناآرام. گویی طبیعت، تمام مهربانی خود را در این قطراتِ معطر خلاصه کرده تا در قالب «نقل و شربت»، کام مهمانان نوروزی را شیرین کند.
از اواخر اسفند که نخستین زمزمههای بیداری در رگهای بیدمشک میدود تا ۳۰ روز بعد که آخرین شکوفهها چیده میشوند، تمام استان به یک کارگاه بزرگ عطرسازی بدل میگردد؛ جایی که علم و تجربه، صنعت و سنت و اقتصاد و احساس در هم میآمیزند تا ۳ میلیون لیتر از عصاره جان طبیعت، ضامن تندرستی و رونق سفرههای مردم باشد این، قصه تکرارنشدنی بیدمشک است؛ محصولی که از حاشیه جویبارها برمیخیزد و تا قلب جهان پیش میرود.
از عطر دیگهای مسی تا رویای صادرات
در میان صدای شرشر آب و آواز پرندگان، «آقا اسماعیل»، یکی از باغداران باسابقه منطقه که سالهاست بخشی از باغ خود را به درختچههای بیدمشک اختصاص داده، با دستانی پینهبسته اما با چشمانی امیدوار، مشغول چیدن شکوفههای نقرهایرنگ است، او که میراثدار هنر عرقگیری سنتی از اجداد خود است، امسال با انگیزهای متفاوت فصل برداشت را آغاز کرده است.
آقا اسماعیل در حالی که بخار معطر برخاسته از دیگ مسی بزرگش فضای حیاط خانه روستایی را پر کرده، به خبرنگاراروم نیوز گفت: برداشت بیدمشک برای ما فقط یک کار کشاورزی نیست، یک آئین است و ما از سپیدهدم بیدار میشویم تا شکوفهها را پیش از آنکه عطرشان زیر آفتاب بپرد، جمع کنیم. الان سالهاست که به روش سنتی و با همین دیگهای قدیمی، خالصترین عرق بیدمشک را استحصال میکنم که مشتریهای خاص خودش را دارد؛ اما وقتی میشنوم که محصول باکیفیت استان ما تا کشورهای حوزه خلیجفارس میرود، با خودم میگویم چرا سهم ما از این بازار فقط خامفروشی یا تولید در مقیاس کوچک باشد؟
وی با اشاره به ظرفیت بالای تولید امسال در سطح استان که به بیش از یکهزار تن میرسد، از آرزوهای بزرگش برای گسترش کارگاه خانگی خود بیان کرد: عرق بیدمشک ارومیه به خاطر خاک و آب اینجا، اسانس و عطر بینظیری دارد که در هیچ جای دنیا پیدا نمیشود. من و امثال من که سالهاست در این حوزه استخوان خرد کردهایم، دانش تولید را داریم، اما برای رقابت در بازارهای جهانی نیازمند تجهیزات مدرن فرآوری، دستگاههای بستهبندی بهداشتی و نشان تجاری معتبر هستیم با روشهای فعلی، نیمی از توان ما هدر میرود و محصولمان با قیمت ناچیزی توسط واسطهها خریداری میشود.
این باغدار ارومیه با نگاهی به افق روشن این صنعت در آذربایجانغربی، خطاب به مسئولان جهاد کشاورزی گفت: ما از دولت و مسئولان انتظار داریم که با ارائه تسهیلات کمبهره و حمایتهای فنی، به ما کمک کنند تا این کارگاههای سنتی را به واحدهای کوچک صنعتی تبدیل کنیم اگر بتوانیم استانداردهای بینالمللی را در همین روستاها پیاده کنیم، نه تنها جوانان ما به جای مهاجرت در همین باغات مشغول به کار میشوند، بلکه عطر بیدمشک ایران با نام و برند خودِ ارومیه به سفرههای مردم جهان میرسد. بیدمشک برکت این خاک است و با کمی حمایت، میتواند به طلای معطر صادراتی تبدیل شود.
استحصال ۳ میلیون لیتر عرق بیدمشک در آذربایجانغربی
پرویز امجدی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی، در گفتگو با خبرنگار «ارومنیوز» از آغاز فصل چیدن شکوفههای معطر بیدمشک در باغات و حاشیه رودخانههای استان خبر داد.
وی تصریح کرد: بر اساس پیشبینیهای انجامشده، انتظار میرود امسال از سطح ۶۵ هکتار از اراضی زیر کشت و حاشیهکاریها، بیش از یکهزار تن گل تر بیدمشک برداشت و روانه بازار مصرف شود این محصول که در فرهنگ بومی منطقه به عنوان نماد خوشقدمِ بهار شناخته میشود، نقشی کلیدی و راهبردی در سبد گیاهان دارویی آذربایجانغربی ایفا میکند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجانغربی بیان کرد: با توجه به شرایط اقلیمی و آبوهوایی مطلوب سال جاری، پیشبینی میشود که اسانس و عطر شکوفههای امسال از کیفیت بسیار بالایی برخوردار باشد.
وی عنوان کرد: این ارتقای کیفیت نه تنها ارزش افزوده محصول را در بازارهای داخلی و خارجی افزایش میدهد، بلکه در نخستین روزهای سال جدید، منبع درآمدی ارزشمند برای کشاورزان و باغداران بومی خواهد بود تا بنیه اقتصادی این قشر زحمتکش تقویت شود.
امجدی گفت: برآوردها نشان میدهد که از میزان محصول برداشت شده در سال جاری، امکان تولید حدود ۳ میلیون لیتر عرق بیدمشک وجود دارد. فرآیند عرقگیری و استحصال این محصول در ترکیبی از واحدهای صنعتی مدرن استان و همچنین کارگاههای سنتی در نقاط مختلف کشور انجام میگیرد.
وی افزود: عملیات برداشت این شکوفههای نقرهای که از اواخر اسفندماه آغاز شده است، بسته به دمای هوا در مناطق مختلف استان، تا ۳۰ روز ادامه خواهد داشت.
امجدی تأکید کرد: این استقبال بینالمللی، فرصتی استثنایی برای توسعه صادرات غیرنفتی آذربایجانغربی فراهم آورده است تا این سوغات اصیل به عنوان سفیر فرهنگی و اقتصادی ایران، در بازارهای جهانی خوش بدرخشد.
انتهای خبر/ م
