اشاره : علی شجاع شهریمیزین دگرلی و سابقه لی شاعرلریندن ساییلیر. شجاع مختلف موضوعلاردا و قالبلرده شعر یازسا دا ایندی شهریمیزین شاعرلری و اوخوجولار اونو بیر طنز و ساتیرا شاعری کیمی تانیییرلار. شجاع طنزده اؤزونه مخصوص سبک و اوسلوب صاحبی دیر. آشاغیدا اونونلا آپاردیغیمیز دانیشیغی تقدیم ائدیریک.
اؤزونوز عزیز اوخوجولاریمیزا لطفاً تانیتدیرین؟
اولو تانری نین آدیلا. من علی شجاع ۴۷ یاشیم وار اورمودا دونیایا گلیب کند محیطی و زحمتکش و محروم بیر اکینچی عائله ده بؤیوموشم. ایندیده بانک سپه کارمندی یم. اکینچی لیکده ائدیرم. تحصیلاتیمدا لیسانسا قدردیر.
ادبی فعالیت لر و چالیشیق لارینیزدان دئیین، لطفاً؟
منیم عمده فعالیتیم اورمیه نین شعر و ادب انجمنینده اولوب هابئله ۱۳۷۴ دن ۱۳۷۸اینجی ایله دک اورمونون لشکر ۶۴ و قوشچو پادگانیندا اولان بانک سپه شعبه لرینده خدمت ائدنده بو لشکرین تبلیغات واحدی ایله همکارلیق ائله میشم نئچه دفعه ده رادیو و تلویزیونا دعوت اولونموشام هابئله بانک سپه ده قورولان معین مراسم لرده شعرلریمی اوخوموشام ایکی ایلدنده آرتیق امانت درگی سی منیم شعر لریمی منظم حالدا یاییردی.
شعرلرینیزدن بویورون؟ نه زماندان شعر یازیرسینیز؟شعرلرینیز هانسی قالبلرده و سبکلرده اولور؟
من ۲۵ ایل بوندان اول شعر دئمه گی فارسجا باشلادیم ،چوخلو قصیده قالبینده مختلف موضوعلار و مناسبتلره گؤره شعر دئدیم. سونرا ۱۳۷۵-نجی ایلین آخرلاریندان تورکجه طنز شعرلر دئمه گه باشلادیم. شعرلریمین چوخودا عروض وزنینده و مسمط و قصیده قالبینده دیلر.
سیزی بیر انتقادچی و طنز شاعری تانییرلار شعر لرینیز مقصدی و هدفی نه دیر ؟
من شعرلریمده اوچ وظیفه داشی ییرام و اونلاری اؤزومه بیر تعهد و خالقیما بورجلو اولان بیریسی کیمی بیلیرم .بیرینجی : آنا دیلیمی گوجلندیرم و یایام. ایکینجی: وطنیمین و وطنداشلاریمین دردلرینی و گیلئیلرینی آچیب ایضاحلایام . اوچونجو: اخلاقی، اجتماعی ،دینی و … یانلیشلار خرافات و افراط و تفریط لردن انتقاد ائیله یه م.
سیزجه ائلیمیزین کولتورونو نئجه قورویا بیلریک؟
بو سؤالین جوابیندان اؤنجه، نئچه سؤزو نظرده آلمالییق؛ کولتور بیر یا ایکی نفرین کی دگیل بیر ملتیندی اؤنجه بیز گرک ملتیمیزی تانییاق، بو ساحه ده ادبیات تاریخ ،مذهب و عنعنه لریمیزی تانیمالییق. بیز بونونلا برابر کی ایسته ییریک نه دئیه ک ،بونودا بیلمه لی ییک، کیملره ایسته ییریک دئیه ک. جامعه ده اوشاق ،گنج ،قوجا وار. ساوادلی و ساوادسیز وار . بیرینجی ایشیمیز خالقیمیزین هر قاتی ایله اؤزونه اویار ارتباطیمیز و ایلگیمیز قورولسون .ایکینجی سؤزلریمیزده جاذبه و سئوینج اولسون. اوچونجو دیلیمیز ائله بیردیل اولسون کی ملت یاشادیغی تکین اونو لمس ائله سین و سؤزلریمیزین بوگونکو گئرچکلر ایله انطباقی اولسون و اوست اوسته دوشسون.
خاطرلاتدیغیم عامل لری ، رعایت ائتدیکدن، سونرا ناغیل و حکایت قالبینده موسیقی ساحهسینده و کتاب یا درگی شکلینده چوخ ایشلر گؤرمک اولار. نمایش و فیلم یا سریال دوزلتمکله ده چوخ نائلیتلر اله گلر (البته امکانی اولورسا)
کولتوروموزو و آنا دیلیمیزی بو گون نئجه گؤرورسونوز؟
بوگون کولتور و آنا دیلیمیز دوزدور ایسته دیگیمیز وضعیتدن چوخ آرالیدی، لاکن کئچمیش ییرمی-اوتوز ایل ایله مقایسه ده چوخ یاخشی وضعیت قاباغا گلیب و بو وضعیت گونو گوندن یاخشی لاشیر.
جناب شجاع ائلیمیزی نگران قالماغا حاقلی بیلین، بو قدر آیری دیللردن کلمه لر و ترکیبلر دیلیمیزه گلیب و ایندی دا ایشلک بیر وضعیتده دیر؟
بلی دوزدور. البته بو مسئله ده عادی جماعتین هئچ تقصیری یوخدور. نیه کی بیزیم اداری و دولتی و مشترک دیلیمیز فارسی دی. بیزده اؤز راحاتلیغیمیز و باشقا وطنداشلارلا راحت ارتباط قورماغا خاطر ایستر ایسته مز بو مسئله ایله قارشیلاشیب و کئچینمه لی ییک. لاکن بو مسئله دئدیگیم حرکتین فقط سرعتین آزالدا بیلر قاباغین آلابیلمز. بونودا دئمه لی یم کی، بیزیم دیلی ایسته مه ینلر بو ایشدن چوخ خوشلاری گلیر و باشاردیقجا اونو گئنیشلندیریرلر و نیت لری اونا بنزر کی بولاغی قورودماقدان مأیوس اولاندان سونرا ،اونون سویونو بولاندیرماغا راضی اولوبلار.
فولکولور و کولتوروموزو قوروماقدا رسانه لرین نه تأثیری اولا بیلر؟
اگر منظورونوز رسانه لردن رادیو و تلویزیوندو. من اولاردان چوخ گیلئیلییم اولار ائده بیلرلر شاعرلرین، یازیچی لارین آشیق لارین، ادیبلرین و سایر هنرمندلرین همکارلیق لاری ایله مخصوص هنری برنامه لر یارادیب و یایالار همده آیری برنامه لرینده او جمله دن خبرلرده گزارشلرده سریال لاردا و تفریحی و آموزشی برنامه لرده ، دیل و ادبیاتیمیزین اینجه لیک و اؤزللیکلرینی ایشه آپارماقلا بو وظیفه نی یئرینه یئتیره لر. رادیو و تلویزیون برنامه لرینین نئجه کی فنی مسئول یا مشاوری یا کیفی ناظر کیمی آداملاری وار ، فرهنگی مشاورلری ده اولا بیلر کی برنامه لره دیل ، کولتور و ادبیات بابتیندن نظارت ائله سینلر .
سیزجه طنز و انتقادچی شاعر نئجه اولمالیدیر؟ طنز شاعرین شعرلری کیملری خطاب ائتمه لی دیر ؟
منجه هر شاعرین شعری تأثیر بوراخا بیلمک اوچون، گرک شخصیتیده شاعراولا. شاعرین لغوی معناسی یعنی شعور صاحبی. یعنی شاعر قوهوم، قونوشو و دوستلار آراسیندا چوخ یاخشی بیر آدام اولماسادا پیس آدام دا تانینمایا و اونو بیر پیس خصلت صاحابی بیلمه یه لر خصوصی ایله ده منتقدشاعر اؤز زمانه سینده ملتینین و مملکتینین دردلرینی بیلمه لیدیر. او گرکمز اؤزونو فارسجا دئمیش« تافته جدا بافته » بیله. او گرک جامعه نین متنینده یاشایا و خالقینین غمینده و سئوینجینده شریک اولا.
بوداکی بویورورسوز کیملری خطاب ائتمه لی دی ، هامینی نیه کی جامعه نین هامی قاتلاری بیر بیریله ایلگیلی دی. مسئول ملته وئردیگی وعده نی یئرینه یئتیرمیر ، عالم دئدیگی سؤز ه عمل ائتمیر. قونشو قونشودان گیلئی لنیر یولداش یولداشین آلدادیر بازار اهلی باها ساتیر یا قولای جنس وئریر بئلهسینه توت آخیرا دک . . .
بیرده ، قدیمکی لر دئیه ن تک شعری گرک عوام دوشونه خواصدا بگنه. یعنی شاعر مثلا یوز نفره شعر اوخوسا گرک اللی دن یوخاری سی اونون شعرینی هم تصدیق ائده همده تحویل آلا .
ائلیمیزین سیزین کیمی شاعرلره عکس العملی نه اولور؟
من اؤز وریمدن دانیشسام دئمه لی یم ، اؤزومو چوخ سئویرلر و شعرلریمه ده حددن آرتیق علاقه گؤستریرلر و من جماعتدن لیاقتیمدن چوخ چوخ آرتیق محبت و احترام گؤرموشم و اولار سانکی اوره ک سؤزلرینی منیم دیلیمدن ائشیدیرلر.
انتقاد ائتدیگینیز شخص لر یا قوروم لار سیزین شعرلریزه نئجه باخیر لار؟ناراحت اولمورلار؟
من بیر مشخص شخصدن یا مشخص قوروم دان انتقاد ائله میرم. من او عملدن یا اتفاقدان گیلئی لنیرم کی بیر عده نین ادعاسی ایله ایشی فرقلی دی. اگر ناحق دئسم اؤزوندن دفاع ائله سین، اگرده حق دئسم حق سؤزه جواب یوخدو هئچ کس ناراحت اولمور .
سیز شعرلریزی چوخ آچیق و جسارتلی دئییرسیز ایندیه دک بو شعرلرینیز سیزه سورون چیخارتماییب می؟
باخین تأسفله بعضی لر منتقد ، مخالف و دشمنی بیر معنادا توتورلار. منجه منتقد اودور کی جمع ایله یول بیردی. قانونا تابعدی او ایشیده کی اؤز شخصی نظریندن قبول ائله میر جمعین مصلحتینه و حؤرمتینه خاطر گؤرور. لاکن انتقادیندا یئرینده دئییر. مخالفده جمعه قاریشمیر خیری دگمه سه ده ضرری بیر کسه یئتیشمیر. اصلی مشکل دوشمن چیلیکدی ، بوردا بیر نفر هم جمع ایله هماهنگ اولمویا همده مانع یارادا و دوره یه زیان یئتیره.
بو ایضاحلا من تکجه منتقدم وجدانیم راحتدی آلنیم آچیقدی اؤز ایشیمده ده مقررات چرچیوه سینده ملتیمه و مملکتیمه افتخارلا خدمت ائدیرم. نیه گرک منی بیر شخص یا بیر سازمان اینجیده؟ خیر هئچ یئردن منی قورخودان یا اینجیدن اولماییب لاکن بیر تعداد محبت لی دوستلاریمدان بوللو نصیحت و دانلاق ائشیتمیشم.
انتقاد ، طنز ، حقیقت بو اوچونون بیر بیرینه ارتباطی نه اولا بیلر؟
طنزه ده آیری مقوله لره تای جوربه جور تعریف لر اولونوب کی ان کامل تعریفلردن بیریده دکتر شفیعی کدکنی طرفیندن اولوب بئله دئییر« طنز ضدلر و نقیض لرین هنری شکلیده بیر یئره توپلانماسی دی » انتقاد آجی حقیقت لردن اولار وانتقاد اعتراض لا یاناشیدی. اعتراض ائده نینده لحنی تند و قیافه سی قاش قاباقلی اولار بیر حالدا کی طنز هنرینده آجی حقیقت و اونا گؤره انتقاد یا اعتراض ، شیرین دیل ایله وگولوش لو قیافه ایله بیان اولونور
سیزین نظرینیزه یاخشی شاعرنئجه اولمالیدیر ؟
تاریخ و تجربه نشان وئریب ، او شاعرین آدی و یادی و شعرلری دیللره دوشوب وخاطره لرده قالارگی اولوب و محبوبیت تاپیب کی اؤلکه سی نین و ائلی نین دردلریندن ، یارالاریندان آجی لیق لار و شیرین لیک لریندن ، باتمیش حق لریندن و آرزو و ایستک لریندن یارادیب و یاییب و دیلی ده اؤز زمانه سی نین دیلی اولوب.
پس سیز بو حسابلا او شاعرلری کی طبیعتدن ، عشق و عرفاندان یا ائمه اطهار(ع) دان و. . . دئییرلر یا او شاعرلری کی اونودولموش و ایشلنمه ین کلمه لری دیلیمیزه یئنی جان وئرمک نیت ایله تزه دن ایشله دیرلر بگنمیرسیز ؟
نیه بگنیرم. آما منظوروم بودور کی شاعر طبیعتدنده دئسه عشق و عرفانداندا دئسه یا مذهبی شعر دئسه شعرینده عصرینه عاید پیامی اولسون. مثلا رحمتلیک دکتر شریعتی دئییر:«حسین(ع) سودان چوخ لبیکه احتیاجی وار ایدی، حایف کی اونون باشیندا اولان فکرلری گؤسترمک، یئرینه بدنینده کی یارالاری بیزه گؤستریرلر و اونون ان بؤیوک دردینی سوسوزلوق تعریفله ییرلر»ایندی سیز گلین محتشم کاشانی نین یوز نئچه بیتلی او گوجلو شعرینده گؤرون حسین (ع) فکریندن نه قدر دئییلیب مصیبتیندن نه قدر ؟ بودا کی دئدیم شاعرین دیلی اؤز زمانه سی نین دیلی اولمالیدی منظوروم بیر بودور کی مخاطبلر بو دیلی یاشادیقلاری صحنه لرده و گؤردوک لری منظره لرده پیاده ائده بیلسین لر. بیرده همان سؤزدور کی لفظ معنایا و یا معنا لفظه قربان اولماسین اگر شاعر بیر اون بئش بیتلی ملته قبول اولونان شعرین ایچینده ایکی یا اوچ کلمه همان اونودولموش یا ایشلنمه ین سؤزلردن گتیرسه ائشیدنده او مقبولیته خاطر بیلمهدیک لرینی بیریندن سوروشار یا آختاریب تاپار نتیجهده هم معلوماتی آرتار همده شعردن تأثیر گؤتورر و بو نه تکجه یاخشی ایشدی بلکه منجه بیر تکلیفدی ، دیلی میزین اونودولموش سؤزلری تدریجی و یوروجو اولمویان حالدا دئییم لرده یاییلا، آما اگر همان اون بئش بئیتلی شعرده اون بئش دنه ده بئله کلمه لر اولا هر نه دن اول شعرین مقبولیتی و جاذبه سی آرادان گئدر مخاطب ده بیلمهذدیگی نی بیلمه گه هوسی اولماز شاعرده اولاردا تأثیر بوراخا بیلمز
سیزین مخاطب طرفینیز عوامدی یا خواصدی ؟
باخین ، عوامین مختلف درجه لری وار خواص دا نئچه چئشید دی نیه کی خواص وار ، تکجه اؤز ایشینده و اؤز رشته سینده خواص ساییلیر و ممکندیر ادبیات و کولتور ساحه سینده بیر معمولی ادبیاتچی قدرده معلوماتی اولمویا بونا گؤرهده من عوامین او یاری پایین نظرده آلیرام کی خواصا یاخیندی و معلومدور بو جمعین یوخاری باشیندادا خواص اگله شیبدی .
یاخشی و قالارگی شاعردن تعریف ائله دینیز شهریمیزده کیملردن آد چکه بیلرسیز؟
بو سؤالا جواب وئرمک چوخ چتین دیر هر کسین بیر جور چیخاری وار و اوجوردا دیل و ادبیاتینا خدمت ائدیر. مثلا قاباقجا اوچ نفر ناشرلردن آد چکدیم. بوندان اوسته لیک، نه معلوم بو گونکو گنج شاعرلردن بیری اون _اون ایکی ایلدن سورا بیر مطرح شاعر تانینا یا مثلا آقای شامی تکین طبیعت شاعری بیزیم شهرده بیر جانلی و ناطق سؤزلوکدو کی اونون شعرلریندن مین لر کلمه و یوزلر فولکولور سؤزو اؤیره نه بیله ریک. آنجاق من اونلاردان کی یول لارینی تاپیپ لار و اؤزلرینی دئدیک لری تکین نشان وئریبلر ایکی نفردن آد چکه بیله رم بیری آقای گل اندام کی تاریخه ، فلسفه یه دیل قاعده لرینه تسلط لاری وار و دونیا گؤروشلری گئرچکلی و گئنیشلیدی ایکینجی نی ده سیز بویورون کی آدام اؤزونو تعریفله مک ادب دن اوزاقدی البته نئچه نفرده وار ها، لاکن بو ایکی سی بوغازلارین پیجاغا سورتندیلر.
یورولمویاسیز صؤحبتیمیزی شیرین قورتارماقا خاطر بیر قطعه شعرلریزدن اوخویون .
سیزده یورولمویاسیز گؤزوم اوسته:
گئییر اصلان لباسی چـاقـقال ایندی
اولور قارقا گولونجو قارتال ایندی
لیـاقـت یا تـخـصص درده دیمـز
گرک اولسون الینده دسمال ایندی
گیرین وارسا بؤیوک باشلار الینده
تملق محــــرابــــیندا دنبال ایندی
چؤرک سالمیر داهی سهمانلی ایشلر
اویوندا آختاریر ملت خال ایندی
داهی احسان و ارفاقدان دانیشما
اولوب حساب کتاب دیجیتال ایندی
تن ایله آل وئر ائـتسن سؤز دئمزلر
وئریر باده بسـاطی مثـقـال ایندی
باشیندا هر کسین بیر اختلال وار
آدام یوخدو کی اولسون نرمال ایندی
او کس کی دیلده وار اصلاح شعاری
ایشینده دائما وار اشـکال ایندی
دینی بعضا ائدیرلر کسب آغاجی
کی ملت دؤنده ریر دینه دال ایندی
دؤیوشده قورآنی قالخان توتان بیل
سیاست صحنه سینده استالیندی
منیم شعریم له بیر گون آغلایارسان
هله تئزدیر دوشونمک سیرتال ایندی
اره وابسته اول محجوب خانم لار
آلیر لار بیر به بیر استقلال ایندی
جهالت علمینی تدریس ائدنلر
چالیرلار افتخارلا سیقنال ایندی
آدی ذکر اولمویان ایت دفترینده
دؤنوب دوران سانیر خلقی مال ایندی
یاشیندا گؤرمه میش بئش باشقا کندی
توتوب خارج یولوندا اسهال ایندی
حیا حؤرمت یغیشدی گئتدی دوزلوک
جوان ائیلیر قوجانی اغفال ایندی
چالیشمیر بیر نفر اؤز حرفه سینده
اولوب هرکس یئرینده دلال ایندی
بو احوالی الهی خیر ه دؤندر
هامی شردن ائدیر استقبال ایندی
قایناق: گنج آشیقلار بلوقو/دانیشیق آپاران: احمد اسدی
