نحوه بررسی اعتماد مجدد مجلس به وزیر علوم/در چه صورتی استیضاح “فرجی‌دانا” از دستور کار مجلس خارج می‌شود؟

۱-عدم پذیرش و سرگردانی پذیرفته شدگان قانونی بورسیه‌های تحصیلات تکمیلی و متاسفانه ارائه مجوز پذیرش افراد رد صلاحیت شده علی رغم تاکید مراجع ذی صلاح و قانونی در کشور و بازگرداندن برخی اساتید اخراج شده توسط هیئت‌های رسیدگی به تخلفات یا مراجع ذیربط دانشگاه‌ها.  

 

۲- اعزام گروه‌های سیاسی بعضا دارای سوابق تندروی در قالب کار‌شناسان، ارزیابی عملکرد روسای دانشگاه‌ها که زمینه ایجاد تنش را در دانشگاه‌ها فراهم نموده و تغییر شیوه انتخاب روسای دانشگاه‌ها برخلاف رویه‌های جاری شورای عالی انقلاب فرهنگی و خلاف دستور صریح ریاست محترم جمهوری.  

 

۳- منصوب نمودن عناصر دارای سابقه مشخص در فتنه ۸۸ در مسئولیت‌های مهم ستادی وزارتخانه و عزل اشخاص عالم، متعهد و مدیر از برخی دانشگاه‌ها و نصب برخی افراد دارای سوابق تند و افراطی به ویژه در مدیریت‌های میانی دانشگاه‌ها.  

 

۴- عدم مواجهه درست با تحرکات سیاسی ضد انقلاب و ضد نظام برخی عناصر فعال در دانشگاه‌ها و میدان دادن به برخی نشریات دارای رویکرد ضد دینی و گرایشات شدیدا قومی و تجزیه طلبانه و یا الحادی در محیط‌های دانشگاهی و احیای برخی تشکل‌های افراطی و آشوب طلب.

 

 

در مدتی که فرجی دانا بر منسب وزارت علوم تحقیقات و فناوری نشست دست به اقداماتی زد که خلاف قوانین و مقررات وزات خانه بود، خروج از مشی اعتدال به واسطه انتصاب برخی افراد مسئله دار و افراطی در دانشگاههای کشور، برگشت دانشجویان ستاره‌دار به دانشگاه ها و موارد دیگری که در متن بالا آمده است باعث نگرانی ها و اعتراض بسیاری از نمایندگان شد.

 

از زمان اعلام وصول استیضاح قرار شد به مدت ۱۰ روز پس از هماهنگی‌های صورت گرفته بین دولت و هیئت رئیسه مجلس زمان طرح استیضاح در مجلس مشخص شود که زمان آن در ابتدا چهارشنبه ۲۹مرداد مشخص شد اما دولت از مجلس در خواست کرد که زمان آن را یک روز به عقب برگرداند یعنی سه شنبه ۲۸ مرداد که دولت علت آن را سفر روز چهارشنبه رئیس جمهور به اردبیل اعلام کرده بود ولی سرانجام پایان این همه جابجایی ها در نهایت روز چهارشنبه برای بررسی استیضاح وزیر علوم تعیین شد.

 

 

 بر اساس ماده ۲۲۲ آیین نامه داخلی مجلس نمایندگان مى‏ توانند، با در نظر گرفتن اصل هشتاد و نهم (۸۹) قانون اساسى، وزیر یا هیأت وزیران را استیضاح کنند. استیضاح وقتى قابل طرح در مجلس است که به امضاى حداقل ده نفر از نمایندگان برسد.

در استیضاح باید موضوع به صورت صریح و با ذکر مورد یا موارد، معین شود و به صورت کتبی تنظیم و به هیأت رئیسه تسلیم شود.

هیأت رئیسه هم موظف است در اولین جلسه علنی استیضاح را اعلام وصول نماید و در همان روز متن استیضاح را برای وزیر یا وزیران مورد استیضاح ارسال و همزمان چاپ و بین نمایندگان توزیع کند.

 

بر اساس آئین‌نامه داخلی مجلس علاوه بر امضاءکنندگان استیضاح، سایر نمایندگان می‌توانند تا قبل از طرح استیضاح در جلسه علنی استیضاح را امضاء کنند؛ هیأت رئیسه موظف است در روز برگزاری استیضاح، متن استیضاح و نام آخرین متقاضیان استیضاح را چاپ و توزیع کند.

 

 

پس از طرح استیضاح در جلسه علنی، فقط در صورتی استیضاح از دستور کار مجلس خارج می‌شود که تعداد متقاضیان استیضاح به کمتر از ده نفر کاهش یابد در این صورت می‌توانند دلایل خود را توسط نماینده منتخب خود ظرف پنج دقیقه در جلسه علنی مطرح کنند. پس از این مرحله چنانچه وزیر درباره استیضاح درخواست صحبت کند، با تقاضای کتبی و موافقت رئیس مجلس می‌تواند حداکثر ده دقیقه در جلسه علنی صحبت کند.

 

 

در جلسه استیضاح، پس از بیانات استیضاح کنندگان، رئیس جمهور مى‏ تواند به دفاع از وزیر یا وزیران مورد استیضاح بپردازد، همچنین وزیر یا وزیران مورد استیضاح نیز مى‏ توانند به دفاع از خود بپردازند. حداکثر وقت دفاع از استیضاح براى رئیس جمهور یا چند وزیر پنج ساعت و براى یک وزیر سه ساعت خواهد بود.

البته هنوز معلوم نیست که رئیس جمهور در جلسه استیضاح وزیر علوم حاضر می شود یا نه و باید منتظر ماند و دید که جلسه به چه صورتی برگزار می‌‌شود.

 

وزیر یا وزیران مورد استیضاح مى‏ توانند حداکثر یک ساعت ازوقت دفاع خود را در اختیار یک یا دو نفر از نمایندگان موافق قرار دهند؛ البته بیانات استیضاح کنندگان و پاسخ آنها در یک یا چند جلسه باید به ‏طور متوالى صورت گیرد.

 

از سویی دیگر استیضاح کنندگان مجاز نخواهند بود در ضمن ارائه دلایل و توضیحات خود، موضوعات دیگرى را که به مورد استیضاح مربوط نیست مورد بحث قرار دهند.

 

بر اساس ماده ۲۲۷ آئین‌نامه پس از پاسخ وزیر یا وزیران مورد استیضاح و یا پاسخ رئیس‏ جمهور از طرف هیأت وزیران مورد استیضاح، حداکثر دو نفر از نمایندگان استیضاح کننده حق دارند توضیحات تکمیلى بدهند، به شرطى که صحبت هر کدام از ربع ساعت تجاوز ننماید. رئیس جمهور مى‏ تواند حداکثر یک ساعت به دفاع از هیأت وزیران بپردازد و وزیر مورد استیضاح هم مى ‏تواند حداکثر نیم ساعت مجدداً از خود دفاع کند؛پس از انجام استیضاح، رئیس جلسه عدم اعتماد وزیر یا وزیران را به رأى مى‏ گذارد؛ در صورتى که وزیر یا هیأت وزیران مورد استیضاح در مجلس حاضر نشوند، استیضاح‏ کنندگان مطالب خود را بیان مى‏ کنند و رئیس جلسه اعلام أخذ رأى عدم اعتماد مى‏ کند.

 

سرانجام بعد از صحبت های نمایندگان موافق و مخالف استیضاح، رای گیری شروع می شود و نمایندگان رای خود را تحت عنوان موافق، مخالف و ممتنع اعلام می کنند و اگر از نصف به علاوه یک نماینده از جمع حاضران در صحن علنی به استیضاح رای دهند، استیضاح رای می آورد.

دانا