به گزارش اروم نیوز،امروزه همه مسئولانی که با حوزه منابع آبی سر و کار دارند، اذعان می کنند حجم زیادی از منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد ولی محصول حاصله متناسب با آب هدر رفته نیست.
به نظر می رسد نبود مدیریت یکپارچه بر منابع آبی و وجود چند متولی در این بخش با وجود برنامه ریزی های منسجم طی سال های گذشته مانع از تحقق مدیریت کامل بر این بخش شده است. به عنوان مثال طراحی کانال های آبرسانی جهت آبیاری، ساخت سد، طرح های احیاء و حفظ ذخایر آب های زیرزمینی و تغذیه مصنوعی از جمله وظایف وزارتخانه های نیرو و جهادکشاورزی هستند که در برخی موارد در حوزه کاری یکدیگر نیز دخالت می کنند. بنابراین وجود تشکیلات موازی و نبود یکپارچگی در مدیریت منابع باعث شده تا از این ماده حیاتی به درستی صیانت نشود و از طرفی خروجی حاصل از تولید محصولات کشاورزی نیز مناسب نباشد.
توسعه کشاورزی با گسترش سطح کشت آبی به جای افزایش تولید در واحد سطح یکی از مهمترین موضوعات بخش کشاورزی کشور به شمار می رود، هرچند بازده پایین آبیاری در بخش کشاورزی به دلیل مشکلاتی نظیر عدم آگاهی، ضعف دانش فنی، شیوه های سنتی کشت و زراعت، عدم وجود شبکه های آبرسانی مناسب و نبود مدیریت مصرف آب سهم زیادی در اتلاف منابع آبی کشور داشته اند.
میزان مصرف هدر رفت آب به گونه ای است که بازده مصرف آب در بخش کشاورزی به طور متوسط کمتر از ۳۰ درصد می باشد.
کشاورزی یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی کشور است زیرا این بخش حدود ۱۸ درصد در تولید ناخالص ملی، ۲۵ درصد در اشتغال، تأمین ۸۵ درصد غذای مورد نیاز جامعه، ۲۵ درصد در صادرات غیرنفتی و سهم ۹۰ درصدی در تامین مواد اولیه مورد نیاز بخش صنعت دارد.
به گفته حمید چیت چیان وزیر نیرو بخش کشاورزی ۹۲ درصد منابع آب کشور را مصرف می کند ولی به علت راندمان پایین آبیاری و بالا بودن ضایعات کشاورزی به صورت مسقیم و غیرمستقیم بخش عمده ای از منابع آبی هدر می رود.
از آنجا که تنها هشت درصد از منابع آبی صرف شرب و صنعت می شود با کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی ضمن صرفه جویی در منابع حیاتی، به تامین آب این دو بخش نیز می توان کمک کرد.
در حالی که متوسط مصرف جهانی آب در بخش کشاورزی ۹۲ درصد می باشد این میزان در کشورهای پیشرفته حدود ۷۰ درصد است.
بنابراین با نزدیک شدن به راندمان جهانی و صرفه جویی ۲۰ درصدی، می توان سهم شش درصدی بخش شرب و صنعت را تامین و اقدام به تقویت منابع آب زیرزمینی کرد.
از طرفی متوسط تولید محصولات کشاورزی کشور از بهره وری مناسب برخوردار نیست و در قیاس با سایر کشورها پایین است بطوری که در ایران برای تولید یک کیلوگرم محصول ۲۰۰۰ لیتر ولی در کشورهای در حال توسعه برای تولید همین مقدار محصول ۱۳۰۰ لیتر آب مصرف می شود.
به گفته عبدالمهدی بخشنده معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی ۶۲٫۵ درصد آب مصرفی بخش کشاورزی از چاه ها تامین می شود که این برای حفظ سفره های زیرزمینی خطرناک است.
وی با بیان اینکه گران ترین آب دنیا در ایران صرف بخش کشاورزی می شود، گفت: بخش عمده محصولات کشاورزی اتحادیه اروپا توسط آب باران و در اراضی دیم تولید می شود و هرچند سال یکبار در فصل تابستان آب تکمیلی جهت آبیاری اراضی کشاورزی تامین می شود و کشاورزان نیز هزینه ای برای آبیاری پرداخت نمی کنند.
معاون وزیر جهادکشاورزی تصریح کرد: طبق آمار موجود ۸۰ درصد محصولات کشاورزی دنیا در اراضی دیم و ۲۰ درصد بقیه در اراضی آبی تولید می شود این در حالی است که در ایران کمتر از ۲۰ درصد محصولات در اراضی دیم و حدود ۸۰ درصد محصولات در اراضی آبی تولید می شوند.
به نظر می رسد تسریع در خارج شدن از وضعیت فعلی و بهره مندی از کشاورزی نوین از اهمیت قابل توجهی برخوردار است و برای این منظور استفاده از شیوه های جدید آبیاری، تغییر در روش های کشت، توجه به تنوع اقلیمی، استفاده از آب بازیافتی و از همه مهمتر نگاه یکپارچه به موضوعات آب می تواند نقش تاثیرگذاری در کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی داشته باشد.
ایرنا
