به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ نجیبه معصومی سرای خبرنگار و فعال رسانهای در یادداشتی نوشت: دریاچه ارومیه، نگین فیروزهای ایران و یکی از مهمترین زیستبومهای طبیعی کشور، سالها با بحران خشکی و کاهش شدید تراز آب دستوپنجه نرم کرده است.
اکنون که با بارشهای مناسب و اجرای برخی اقدامات احیایی، نشانههایی از بازگشت آب به بخشهایی از پهنه دریاچه دیده میشود، یک معضل تازه بیش از گذشته خودنمایی میکند؛ انباشت زباله در سواحل مسئلهای که شاید در نگاه نخست کوچک به نظر برسد، اما در صورت بیتوجهی میتواند به زخمی تازه بر پیکر این زیستبوم ارزشمند تبدیل شود.
حضور گردشگران در اطراف دریاچه، بهویژه در محدوده پل میانگذر، در روزهای تعطیل و فصل گرما افزایش یافته است و خانوادههایی که برای تماشای چشمانداز دریاچه، ثبت تصاویر یادگاری و سپری کردن ساعاتی در طبیعت به این منطقه میآیند، گاهی ناخواسته یا از سر بیتوجهی، بخشی از پسماند خود را در ساحل رها میکنند بطریهای پلاستیکی، ظروف یکبارمصرف، کیسههای نایلونی، بستههای مواد غذایی و دیگر زبالهها در گوشهوکنار ساحل پراکنده میشوند و تصویری ناخوشایند از یکی از مهمترین جاذبههای طبیعی آذربایجانغربی به نمایش میگذارند.
دریاچه ارومیه تنها یک جاذبه گردشگری نیست که بتوان با آن مانند یک تفرجگاه معمولی رفتار کرد این پهنه آبی، زیستگاه گونههای مختلف جانوری و گیاهی و بخشی از هویت طبیعی منطقه است هر قطعه پلاستیک و هر ظرف رهاشده در طبیعت، میتواند سالها در محیط باقی بماند و در چرخه طبیعی منطقه اثر منفی بر جای بگذارد بنابراین، مسئله زبالههای ساحلی صرفاً موضوع زیبایی بصری نیست؛ بلکه مستقیماً با سلامت محیطزیست و آینده دریاچه ارتباط دارد.
البته نمیتوان تلاش دستگاههای اجرایی و نیروهای خدماتی برای پاکسازی سواحل را نادیده گرفت در مقاطع مختلف، عملیات جمعآوری پسماند در محدودههای پرتردد انجام شده و بخشی از زبالهها از محیط خارج میشود اما واقعیت این است که پاکسازی بهتنهایی راهحل پایدار نیست وقتی زباله دوباره در همان نقاط رها میشود، نیرو و هزینه زیادی صرف جمعآوری پسماندی خواهد شد که میتوانست از ابتدا تولید یا رها نشود.
در این میان، مسئولیت گردشگران و شهروندان نیز کمتر از دستگاههای متولی نیست طبیعت، سطل زباله شخصی ما نیست که هرچه اضافه آمد، در گوشهای از آن رها کنیم کسی که برای لذت بردن از زیبایی دریاچه به ساحل آن میرود، باید در برابر حفظ همان زیبایی نیز احساس مسئولیت کند برداشتن زبالههای شخصی و انتقال آنها به محلهای تعیینشده، شاید سادهترین کاری باشد که هر گردشگر میتواند برای حفاظت از دریاچه انجام دهد.
از سوی دیگر، مدیریت پسماند در مناطق گردشگری اطراف دریاچه نیازمند برنامهای منسجم و دائمی است افزایش تعداد مخازن استاندارد، استقرار نیروهای پاکبان در نقاط پرتردد، نصب تابلوهای هشدار و آموزشهای محیطزیستی، ایجاد نقاط مشخص برای جمعآوری زباله و تشدید نظارت بر رهاسازی پسماند میتواند بخشی از این مشکل را کاهش دهد حتی میتوان از ظرفیت تشکلهای مردمنهاد، فعالان محیطزیست و گروههای داوطلب برای فرهنگسازی و پاکسازی هدفمند سواحل استفاده کرد.
دریاچه ارومیه سالها برای بازگشت آب و احیای حیات خود چشمانتظار مانده است حالا که دوباره امید به آینده این پهنه ارزشمند بیشتر شده، شایسته نیست زبالههای انسانی جای آب و زندگی را در ساحل آن بگیرد احیای دریاچه تنها با افزایش تراز آب معنا پیدا نمیکند؛ حفظ پاکیزگی، تنوع زیستی و سیمای طبیعی آن نیز بخشی جداییناپذیر از فرآیند احیاست.
امروز ساحل دریاچه ارومیه یک پیام روشن دارد؛ اگر قرار است این دریاچه دوباره به مقصدی زنده و زیبا برای مردم تبدیل شود، باید همزمان با احیای آب، فرهنگ حفاظت از طبیعت نیز احیا شود دریاچهای که سالها برای نجاتش هزینه و تلاش شده، نباید قربانی چند دقیقه بیتوجهی شود حفظ دریاچه ارومیه فقط وظیفه یک دستگاه یا سازمان نیست؛ مسئولیتی جمعی است که از رفتار تکتک ما در برابر طبیعت آغاز میشود.
