به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «اروم‌نیوز»، ایام فاطمیه فرصتی برای بازخوانی سیره و مکتب حضرت فاطمه زهرا(س) و شناخت عمیق‌تر الگوهای مقاومت، بصیرت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است؛ مکتبی که در کنار فرهنگ عاشورا، مسیر روشنی برای ایستادگی در برابر ظلم، دفاع از حقیقت و مقابله با انحراف ترسیم می‌کند. در شرایطی که جامعه با تهدیدها، جنگ روانی و تلاش دشمنان برای ایجاد تفرقه و ناامیدی مواجه است، بررسی پیوند میان آموزه‌های فاطمی و عاشورایی با حماسه‌آفرینی مردم در صحنه‌های اجتماعی و خیابانی اهمیت دوچندانی دارد.
در همین راستا، مهدی صادقی، کارشناس مسائل فرهنگی و سیاسی، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «اروم‌نیوز» به تبیین ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مکتب فاطمی و عاشورایی و نسبت آن با شرایط امروز جامعه پرداخته است.
اروم‌نیوز: ایام فاطمیه چه فرصتی برای بازخوانی مسائل امروز جامعه و به‌ویژه ایستادگی مردم در برابر دشمنان فراهم می‌کند؟
صادقی: ایام فاطمیه صرفاً یک مناسبت سوگواری و یادآوری یک واقعه تاریخی نیست، بلکه فرصتی ارزشمند برای بازخوانی یک مکتب فکری و عملی است. حضرت فاطمه زهرا (س) در تاریخ اسلام نماد بصیرت، حقیقت‌طلبی، دفاع از ولایت و مسئولیت‌پذیری در برابر تحولات جامعه هستند.
اگر بخواهیم از سیره حضرت زهرا(س) برای شرایط امروز درس بگیریم، باید به این نکته توجه کنیم که ایشان در برابر انحراف و تضییع حق، سکوت و بی‌تفاوتی را انتخاب نکردند، بلکه با آگاهی از شرایط زمانه و شناخت جبهه حق و باطل، موضعی روشن و مسئولانه اتخاذ کردند.
امروز نیز جامعه برای عبور از شرایط دشوار و مقابله با تهدیدهای دشمنان، بیش از هر زمان دیگری به همین مؤلفه‌ها نیاز دارد. بصیرت، شناخت دشمن، حفظ وحدت و دفاع آگاهانه از ارزش‌ها، از مهم‌ترین درس‌هایی است که می‌توان از مکتب فاطمی برای زندگی اجتماعی امروز استخراج کرد.
اروم‌نیوز: چه ارتباطی میان مکتب فاطمی و حماسه‌آفرینی مردم در خیابان‌ها وجود دارد؟
صادقی: برای درک این ارتباط باید به مفهوم حضور مسئولانه در جامعه توجه کنیم. مکتب فاطمی به ما می‌آموزد که انسان در برابر سرنوشت جامعه خود مسئول است و نمی‌تواند نسبت به ظلم، انحراف و تهدید ارزش‌ها بی‌تفاوت باشد.
حضور مردم در صحنه‌های اجتماعی و خیابانی نیز زمانی معنا و عمق بیشتری پیدا می‌کند که برخاسته از آگاهی، اعتقاد و احساس مسئولیت باشد. حماسه خیابان را می‌توان جلوه‌ای از همبستگی اجتماعی و اعلام پایبندی مردم به هویت و باورهایشان دانست.
البته باید توجه داشت که حضور اجتماعی به‌تنهایی کافی نیست؛ این حضور باید با شناخت، بصیرت، رفتار مسئولانه و پیگیری مطالبات همراه باشد. همان‌گونه که حضرت زهرا(س) در دفاع از حقیقت، از روشنگری و تبیین استفاده کردند، امروز نیز جامعه باید در برابر تحریف واقعیت‌ها و جنگ روایت‌ها هوشیار باشد.
اروم‌نیوز: فرهنگ عاشورا چه جایگاهی در تکمیل این الگوی فاطمی دارد؟
صادقی: مکتب فاطمی و عاشورا دو جریان جدا از یکدیگر نیستند، بلکه در اصول و ارزش‌های بنیادین، پیوندی عمیق دارند. اگر در مکتب فاطمی با دفاع از حقیقت، بصیرت و مسئولیت‌پذیری روبه‌رو هستیم، در عاشورا نیز همین ارزش‌ها در اوج خود به نمایش گذاشته می‌شوند.
امام حسین(ع) با قیام خود نشان دادند که حفظ حقیقت و مقابله با ظلم، حتی در شرایط دشوار، نباید به فراموشی سپرده شود. عاشورا به ما آموخت که اکثریت و اقلیت، تعداد نیروها و امکانات مادی، معیار تشخیص حقانیت نیست؛ بلکه پایبندی به اصول، شناخت مسیر درست و شجاعت در انتخاب آن اهمیت دارد.
حضرت زینب(س) نیز با روشنگری پس از واقعه عاشورا نشان دادند که رسالت دفاع از حقیقت با پایان یک حادثه تمام نمی‌شود. بنابراین، مکتب فاطمی، عاشورا و پیام‌آوری حضرت زینب(س) سه حلقه به‌هم‌پیوسته در فرهنگ مقاومت، آگاهی و ایستادگی هستند.
اروم‌نیوز: یکی از ویژگی‌های مهم عاشورا، ایستادگی در برابر فشارها و تهدیدهاست. این آموزه در شرایط کنونی چه کاربردی دارد؟
صادقی: یکی از مهم‌ترین پیام‌های عاشورا این است که تهدید و فشار نباید موجب فراموشی اصول و ارزش‌های انسانی و اعتقادی شود. امام حسین(ع) در شرایطی قرار گرفتند که امکان سازش با جریان ظلم وجود داشت، اما ایشان حاضر نشدند حقیقت را قربانی مصلحت‌سنجی‌های نادرست کنند.
در شرایط امروز نیز دشمنان از ابزارهای مختلفی همچون فشار اقتصادی، عملیات روانی، تحریف اخبار، ایجاد اختلاف و تضعیف اعتماد عمومی استفاده می‌کنند. هدف این اقدامات، تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد فاصله میان مردم و یکدیگر است.
در چنین فضایی، درس عاشورا برای جامعه امروز، حفظ استقلال فکری، برخورداری از قدرت تحلیل، پرهیز از شایعه‌پذیری و ایستادگی همراه با عقلانیت است. مقاومت واقعی تنها در شعار خلاصه نمی‌شود، بلکه باید در رفتار اجتماعی، مسئولیت‌پذیری، تلاش برای پیشرفت و دفاع از حقوق مردم نیز نمود پیدا کند.
اروم‌نیوز: دشمنان چگونه تلاش می‌کنند میان مردم و ارزش‌های دینی و انقلابی فاصله ایجاد کنند؟
صادقی: یکی از روش‌های شناخته‌شده در تقابل‌های سیاسی و فرهنگی، جنگ روایت‌هاست. در این شیوه، دشمن تلاش می‌کند با برجسته‌سازی مشکلات، تحریف واقعیت‌ها و انتشار اخبار نادرست، فضای ذهنی جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
البته نباید از مشکلات واقعی مردم غافل شد. اتفاقاً یکی از الزامات حفظ اعتماد عمومی، شنیدن مطالبات مردم، پذیرش کاستی‌ها و تلاش جدی برای حل مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. نمی‌توان انتظار داشت که صرفاً با توصیه و شعار، همه مسائل برطرف شود.
جامعه‌ای که میان مردم و مسئولان ارتباط صادقانه برقرار باشد و مطالبات به‌صورت جدی پیگیری شود، در برابر عملیات روانی آسیب‌پذیری کمتری خواهد داشت. مکتب فاطمی و عاشورایی نیز بر عدالت‌خواهی، صداقت، دفاع از حق و مسئولیت‌پذیری تأکید دارد.
اروم‌نیوز: نقش نسل جوان در انتقال فرهنگ فاطمی و عاشورایی و تداوم حماسه‌های اجتماعی چیست؟
صادقی: نسل جوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی کشور است. اگر بخواهیم فرهنگ فاطمی و عاشورایی را به نسل‌های آینده منتقل کنیم، نباید تنها به بیان تاریخ و برگزاری مراسم اکتفا کنیم، بلکه باید فلسفه و پیام این مکتب‌ها را با زبان قابل فهم برای جوانان تبیین کنیم.
جوان امروز باید بداند که بصیرت به معنای شناخت دقیق شرایط، قدرت تشخیص حقیقت و مسئولیت‌پذیری در برابر جامعه است. همچنین باید با سیره حضرت زهرا(س)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) آشنا شود و بداند که این شخصیت‌ها در کنار جایگاه معنوی خود، الگوهای عملی برای زندگی اجتماعی نیز هستند.
دانشگاه، خانواده، رسانه و مجموعه‌های فرهنگی در این زمینه مسئولیت مهمی دارند. به‌ویژه رسانه‌ها باید از ظرفیت مناسبت‌های مذهبی برای گفت‌وگو، پرسشگری و تبیین مسائل روز استفاده کنند.
اروم‌نیوز: رسانه‌ها در پیوند دادن مناسبت‌های مذهبی با مسائل روز جامعه چه مسئولیتی بر عهده دارند؟
صادقی: رسانه‌ها نقش مهمی در تبدیل مفاهیم تاریخی و اعتقادی به پیام‌های قابل فهم و کاربردی دارند. رسانه نباید صرفاً به انعکاس مراسم و برنامه‌های مناسبتی بسنده کند، بلکه باید به سراغ فلسفه این مناسبت‌ها برود و نسبت آن‌ها را با زندگی امروز مردم تبیین کند.
برای مثال، در ایام فاطمیه می‌توان درباره عدالت‌خواهی، دفاع از مظلوم، مسئولیت اجتماعی و جایگاه خانواده گفت‌وگو کرد و در ایام محرم نیز مفاهیمی همچون آزادگی، شجاعت، وفاداری و مقابله با ظلم را مورد بررسی قرار داد.
از سوی دیگر، رسانه باید در روایت رویدادهای روز، دقت، انصاف و امانت‌داری را رعایت کند. تقویت اعتماد عمومی و پرهیز از انتشار اخبار تأییدنشده، خود بخشی از مسئولیت رسانه‌ای در شرایط جنگ روایت‌هاست.
اروم‌نیوز: در پایان، مهم‌ترین پیام مکتب فاطمی و عاشورایی برای جامعه امروز چیست؟
صادقی: مهم‌ترین پیام این دو مکتب، زندگی آگاهانه و مسئولانه در مسیر حق است. حضرت زهرا(س) به ما آموختند که در برابر انحراف و تضییع حق نباید بی‌تفاوت بود و امام حسین(ع) نشان دادند که دفاع از حقیقت به شجاعت، بصیرت و پایبندی به اصول نیاز دارد.
امروز نیز اگر می‌خواهیم حماسه‌های مردمی به یک سرمایه پایدار اجتماعی تبدیل شوند، باید در کنار حضور و همبستگی، به تقویت اخلاق، عدالت، وحدت، خدمت‌رسانی و حل مشکلات مردم توجه کنیم.
حماسه خیابان زمانی ماندگار خواهد بود که پیام آن در رفتار روزمره جامعه نیز استمرار پیدا کند؛ یعنی همان روحیه‌ای که در ایام فاطمیه و محرم از آن سخن می‌گوییم، در مسئولیت‌پذیری، دفاع از مظلوم، مطالبه عدالت و تلاش برای پیشرفت کشور نیز دیده شود. این همان پیوندی است که می‌تواند مکتب فاطمی و عاشورایی را از یک یادآوری تاریخی به الگویی زنده برای نسل امروز و فردا تبدیل کند.
انتهای خبر/
