رامین رستمی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی اظهار کرد: با توجه به سهم بالای این بخش در برداشت و مصرف منابع آبی کشور، مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری آب مستلزم اجرای برنامه‌های هدفمند و اصلاحات اساسی در شیوه‌های تولید و آبیاری است.
وی تصریح کرد: نخستین گام در این مسیر، اصلاح الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی و منابع آب در دسترس است و بر این اساس، باید کشت محصولات کم‌آب‌بر در مناطق مستعد توسعه یابد و کشت محصولات پرمصرف در مناطقی که با محدودیت جدی منابع آبی مواجه هستند، مدیریت و محدود شود.
این کارشناس مسائل آب، توسعه روش‌های نوین آبیاری و بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند را از دیگر راهکارهای مؤثر در کاهش مصرف آب دانست و افزود: استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند ضمن کاهش میزان برداشت آب، زمینه افزایش بهره‌وری و مدیریت دقیق‌تر منابع آبی را فراهم کند در کنار این اقدامات، ارائه آموزش‌های تخصصی، حمایت‌های مالی از کشاورزان و مشارکت دادن آنان در تصمیم‌گیری‌ها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
رستمی همچنین با اشاره به ظرفیت استفاده از پساب تصفیه‌شده در بخش کشاورزی تصریح کرد: باید شرایطی فراهم شود تا کشاورزان با اطمینان و سهولت بیشتری بتوانند از پساب تصفیه‌شده استفاده کنند این امر مستلزم تأمین زیرساخت‌های لازم، ارائه راهکارهای اجرایی و رعایت کامل استانداردهای بهداشتی و زیست‌محیطی است و می‌تواند بخشی از فشار واردشده بر منابع آب شیرین را کاهش دهد.
رسانه‌ها؛ فراتر از توصیه‌های تکراری صرفه‌جویی
وی در ادامه با تأکید بر نقش رسانه‌ها در اصلاح الگوی مصرف آب گفت: رسانه‌ها نقش مهمی در تبدیل صرفه‌جویی آب از یک توصیه مقطعی به رفتاری پایدار و اجتماعی دارند برای دستیابی به این هدف، نمی‌توان تنها به انتشار پیام‌های تکراری درباره پرهیز از هدررفت آب بسنده کرد، بلکه باید به مردم نشان داد که چرا و چگونه لازم است الگوی مصرف خود را تغییر دهند و این تغییر چه تأثیری بر آینده منابع آبی کشور خواهد داشت.
رستمی استفاده از روایت‌های واقعی، آمارهای قابل‌فهم، گزارش‌های میدانی و معرفی تجربه‌های موفق در مدیریت مصرف را از جمله راهکارهای مؤثر رسانه‌ای برشمرد و افزود: تولید محتوای متناسب با گروه‌های مختلف جامعه، به‌ویژه کودکان، کشاورزان و خانواده‌ها، می‌تواند اثربخشی پیام‌های آموزشی را افزایش دهد.
وی بیان کرد: رسانه‌ها علاوه بر آموزش شیوه‌های صحیح مصرف آب، باید به بررسی ریشه‌های بحران آب، تشریح وضعیت منابع آبی کشور و اطلاع‌رسانی درباره مسئولیت دستگاه‌های اجرایی بپردازند همچنین بهره‌گیری از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی، برنامه‌های مشارکتی و پویش‌های مردمی می‌تواند به افزایش جذابیت فعالیت‌های رسانه‌ای و تقویت مشارکت عمومی در مدیریت منابع آب کمک کند.
رستمی با اشاره به ضرورت تقویت نقش نظارتی رسانه‌ها در حوزه مدیریت منابع آبی اظهار کرد: رسانه‌ها علاوه بر فرهنگ‌سازی، باید نقش مطالبه‌گرانه و نظارتی خود را نیز به‌صورت جدی ایفا کنند این مطالبه‌گری زمانی می‌تواند اثربخش باشد که بر پایه اطلاعات معتبر، شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری و ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول شکل بگیرد، نه اینکه صرفاً به تولید برنامه‌های انتقادی با موضوعات کلی محدود شود.
مطالبه‌گری رسانه‌ای برای پاسخگویی در مدیریت آب
این کارشناس مسائل آب در ادامه اظهار کرد: رسانه‌ها می‌توانند روند اجرای برنامه‌های کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی، تغییرات سطح آبخوان‌ها، میزان هدررفت آب در شبکه‌های توزیع، وضعیت احیای رودخانه‌ها و تالاب‌ها و میزان تحقق برنامه‌های اصلاح الگوی کشت را به‌صورت مستمر پیگیری کنند مقایسه اهداف اعلام‌شده با نتایج واقعی و مطالبه توضیح از مسئولان درباره میزان پیشرفت برنامه‌ها نیز می‌تواند به افزایش شفافیت و پاسخگویی در مدیریت منابع آب منجر شود.
رستم‌پور با تأکید بر ضرورت دقت در انتشار اطلاعات مرتبط با بحران آب گفت: رسانه‌ها باید میان آمارهای رسمی، مشاهدات میدانی و تحلیل‌های کارشناسی تفاوت قائل شوند و گزارش‌های خود را بر اساس اطلاعات معتبر و منابع مستقل تنظیم کنند همچنین در کنار بیان مشکلات و کاستی‌ها، معرفی اقدامات موفق و راهکارهای عملی و قابل اجرا نیز باید در دستور کار رسانه‌ها قرار گیرد.
بحران آب؛ مسئولیتی مشترک میان مردم و دولت
وی در بخش دیگری از سخنان خود، مدیریت موفق بحران آب را مستلزم تقسیم مسئولانه وظایف میان مردم و دستگاه‌های اجرایی دانست و بیان کرد: شهروندان باید با اصلاح الگوی مصرف و پرهیز از هدررفت آب در مدیریت این بحران مشارکت کنند؛ در مقابل، مسئولان نیز موظف‌اند زیرساخت‌های فرسوده را اصلاح کنند، میزان نشت و هدررفت آب در شبکه‌های توزیع را کاهش دهند، بر برداشت از منابع آبی به‌ویژه آب‌های زیرزمینی نظارت مؤثر داشته باشند و برنامه‌های علمی و کارآمدی برای مدیریت مصرف، به‌خصوص در بخش کشاورزی، اجرا کنند.
رستمی خاطرنشان کرد: نباید مسئولیت بحران آب صرفاً بر دوش مردم گذاشته شود و صرفه‌جویی خانگی، با وجود اهمیت آن، جایگزین اصلاحات ساختاری در مدیریت منابع آب شود و از سوی دیگر، اصلاح زیرساخت‌ها و اجرای سیاست‌های مدیریتی نیز بدون مشارکت مردم و پذیرش اجتماعی با چالش مواجه خواهد شد و دستیابی به نتایج مطلوب را دشوار می‌کند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت ایجاد توازن میان مسئولیت شهروندان و وظایف دستگاه‌های اجرایی گفت: برای مدیریت مؤثر منابع آب، ابتدا باید وظایف هر بخش به‌روشنی مشخص شود و سپس عملکرد دستگاه‌های مسئول به‌صورت شفاف و مستمر مورد ارزیابی قرار گیرد و در کنار این اقدامات، آموزش و حمایت از مصرف‌کنندگان برای اصلاح رفتارهای مصرفی ضروری است و سیاست‌های محدودکننده مصرف آب نیز باید عادلانه، متناسب با شرایط مناطق مختلف و همراه با حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر اجرا شوند.
انتهای خبر/ م
