به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»؛ خبر، فقط چند سطر نوشتهشده روی کاغذ یا چند دقیقه تصویر و صدا در یک رسانه نیست؛ خبر روایت بخشی از واقعیت جامعه است، روایتی که از دل رویدادها عبور میکند و به افکار عمومی میرسد و خبرنگار نیز تنها انتقالدهنده یک رویداد نیست، بلکه چشم و گوش جامعه و حلقه واسط میان مردم، مسئولان و واقعیتهای پیرامون است، پشت هر خبر، ساعتها جستجو، پیگیری، گفتگو، بررسی و گاهی حضور در موقعیتهایی قرار دارد که برای بسیاری از مردم دیده نمیشود.
روز خبرنگار فرصتی است برای قدردانی از کسانی که بخش مهمی از زندگی حرفهای خود را صرف روایت زندگی مردم و پیگیری مسائل جامعه میکنند اما در کنار تبریک و تجلیل، این روز میتواند فرصتی برای شنیدن صدای خود خبرنگاران نیز باشد خبرنگارانی که در بسیاری از مواقع، مشکلات و مطالبات دیگران را روایت میکنند، اما کمتر فرصتی برای بیان مشکلات صنفی و حرفهای خود پیدا میکنند.
حرفه خبرنگاری از مشاغلی است که با فشار زمانی، استرس، مسئولیت اجتماعی و حساسیت بالای کاری همراه است. خبرنگار باید در کوتاهترین زمان ممکن خود را به محل رویداد برساند، اطلاعات دقیق جمعآوری کند، صحت مطالب را بررسی و در نهایت گزارشی تهیه کند که هم برای مخاطب قابل فهم باشد و هم اصول حرفهای و اخلاقی رسانه را رعایت کند این روند گاهی در شرایط دشوار، خارج از ساعات معمول کاری و بدون برخورداری از امنیت شغلی کافی انجام میشود.
با وجود این مسئولیتها، یکی از مهمترین دغدغههای جامعه خبرنگاری، مشکلات معیشتی و درآمد پایین است و بسیاری از خبرنگاران با وجود سالها فعالیت و تجربه، همچنان از حقوق و دستمزد متناسب با مسئولیت و سختی کار خود برخوردار نیستند و افزایش هزینههای زندگی در سالهای اخیر نیز این فاصله را بیشتر کرده و ادامه فعالیت حرفهای را برای بخشی از فعالان رسانهای دشوار ساخته است.
در کنار مسائل اقتصادی، نبود بیمه مناسب و پایدار یکی دیگر از مطالبات جدی خبرنگاران است. خبرنگاری شغلی است که سالها سابقه و تجربه در آن ارزشمند است، اما نبود پوشش بیمهای مطمئن میتواند آینده شغلی و معیشتی فعالان این حوزه را با نگرانی مواجه کند. بسیاری از خبرنگاران دغدغه این را دارند که پس از سالها فعالیت، از حداقل امنیت اجتماعی و شغلی برخوردار نباشند.
از سوی دیگر، امنیت شغلی نیز یکی از چالشهای جدی این حرفه است و فعالیت بسیاری از خبرنگاران به شرایط اقتصادی رسانه، میزان درآمد، حمایتهای مدیریتی و گاهی تصمیمهای کوتاهمدت وابسته است و در چنین شرایطی، خبرنگار ممکن است با وجود تجربه و تخصص، همچنان آینده شغلی خود را نامطمئن ببیند.
خبرنگاری در عین دشواری، حرفهای اثرگذار و ضروری برای جامعه است. رسانه بدون خبرنگار حرفهای نمیتواند نقش خود را در آگاهیبخشی، مطالبهگری، شفافیت و انعکاس صدای مردم بهدرستی ایفا کند، بنابراین حمایت از خبرنگار، در واقع حمایت از جریان اطلاعرسانی و حق جامعه برای دسترسی به اطلاعات دقیق و معتبر است.
در همین راستا پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» در میزگردی با حضور «نصیبه نیکزاد قوشجی»، سردبیر خبرگزاری تقریب و «سمیرا محمدی»، سردبیر خبرگزاری ایکنا، تلاش کرده است بخشی از دغدغهها، چالشها و واقعیتهای کمتر دیدهشده این حرفه را به گفتگو بگذارد؛ از سختیهای کار خبرنگاری و مشکلات معیشتی گرفته تا درآمد پایین، بیمه، امنیت شغلی و آینده این حرفه. این میزگرد تلاشی است برای شنیدن صدای کسانی که خود، سالها روایتگر صدای جامعه بودهاند.
۱۵ سال خبرنگاری؛ از حل مشکلات مردم تا دغدغه بیمه
نصیبه نیکزاد قوشچی سردبیر خبرگزاری تقریب در آذربایجانغربی در خصوص ورود خود به عرصه خبرنگاری گفت: اردیبهشت سال ۱۳۹۰، زمانی که مشغول تماشای اخبار ۲۰:۳۰ بودم، گزارشی از «کامران نجفزاده» توجهم را جلب کرد موضوع گزارش درباره پل یک روستا بود که به دلیل تخریب، دانشآموزان آن روستا امکان رفتوآمد به مدرسه را نداشتند؛ اما پیگیری رسانهای و انعکاس این مشکل موجب شد مسئولان برای رفع آن اقدام کنند دیدن اینکه یک گزارش خبری میتواند مستقیماً گرهی از زندگی مردم باز کند، برایم بسیار تأثیرگذار بود.
وی افزود: همان گزارش باعث شد با خودم فکر کنم خبرنگاری میتواند شغلی باشد که علاوه بر جذابیت، اثر اجتماعی واقعی داشته باشد؛ حرفهای که خبرنگار در آن میتواند صدای مردم باشد و برای حل مشکلات آنها قدم بردارد همین اتفاق به جرقهای برای آغاز مسیر حرفهای من تبدیل شد و از فردای آن روز تصمیم گرفتم بهطور جدی به دنبال فرصتی برای ورود به دنیای خبر و رسانه باشم.
سردبیر خبرگزاری تقریب در آذربایجانغربی عنوان کرد: البته پیش از ورود من به این حرفه، خواهرم حدود ۱۰ سال قبلتر، برای چند ماه در خبرگزاری ایسنا فعالیت کرده بود و به همین دلیل تا حدودی با فضای خبر، تیتر و لید آشنایی داشتم از سوی دیگر، در آن مقطع در سالهای پایانی دانشجویی بودم و از میان رسانههای رسمی، بیشتر خبرگزاری ایسنا را میشناختم و فعالیت خود را از جهاد دانشگاهی و مجموعه ایسنا آغاز کردم؛ مسیری که به مرور ادامه پیدا کرد و طی این سالها در بیشتر خبرگزاریهای رسمی از جمله ایسنا، ایکنا، فارس، تسنیم و در حال حاضر خبرگزاری تقریب، در جایگاه خبرنگار و سردبیر فعالیت داشتهام.
نیکزاد بیان کرد: در کنار این تجربهها، مدتی نیز به صورت دورکاری و غیررسمی با پایگاه خبری تحلیلی ارومنیوز همکاری داشتم و چند ماه نیز با روزنامه همشهری همکاری کردم فعالیت در رسانههای مختلف، تجربههای متفاوتی برایم به همراه داشت و باعث شد با شیوههای گوناگون کار خبری، فضای تحریریه و ضرورتهای حرفهای این حوزه بیشتر آشنا شوم.
وی عنوان کرد: آنچه باعث شده بعد از حدود ۱۵ سال همچنان در این حرفه بمانم، جذابیت و اثرگذاری خبرنگاری است گاهی ممکن است یک تماس تلفنی ساده یا پیگیری یک خبرنگار، مشکلی را که سالها باقی مانده، به نتیجه برساند اینکه بتوانی با انعکاس درست یک مطالبه یا پیگیری مستمر، بخشی از مشکلات یک شهر یا شهروندان را حل کنی، برای من ارزش بسیار زیادی دارد تجربه نشان داده است که بسیاری از مسائل مردم زمانی جدیتر مورد توجه قرار میگیرد که رسانه آن را به شکل دقیق و مسئولانه پیگیری کند.
نیکزاد بیان کرد: شیرینترین تجربههای خبرنگاری برای من زمانی رقم خورده که احساس کردهام رسالتم را درست انجام دادهام و توانستهام گرهی از مشکلات مردم باز کنم. شاید انتشار یک خبر در ظاهر اتفاق سادهای باشد، اما وقتی همان خبر موجب میشود مسئولی برای حل یک مشکل اقدام کند یا حقی از شهروندی احقاق شود، خبرنگار احساس میکند تلاشهایش نتیجه داده و حرفهاش معنا پیدا کرده است.
وی گفت: در مقابل، یکی از سختترین تجربههای این حرفه زمانی است که هرچه تلاش میکنید، پیگیری میکنید و موضوع را از مسیرهای مختلف دنبال میکنید، اما در نهایت نمیتوانید گرهی از مشکل یک فرد یا یک جامعه باز کنید برای خبرنگاری که خود را در برابر مردم مسئول میداند، ناتوان ماندن در حل یک مطالبه میتواند بسیار سنگین و آزاردهنده باشد؛ بهخصوص زمانی که پای مشکلات معیشتی، درمانی یا مسائل اساسی زندگی مردم در میان باشد.
نیکزاد گفت: به اعتقاد من، مهمترین رسالت خبرنگار در قبال مردم و جامعه، شنیدن صدای آنان و رساندن این صدا به مسئولان است خبرنگار را میتوان نماینده افکار عمومی در حوزه مطالبهگری دانست؛ فردی که به دلیل ارتباط گستردهتر با مسئولان و دسترسی به مدیران، میتواند مطالبات مردم را پیگیری و حقوق آنها را مطالبه کند. البته این مسئولیت زمانی معنا پیدا میکند که خبرنگار در انعکاس مطالب، امانتدار، دقیق، منصف و متعهد به حقیقت باشد.
سردبیر خبرگزاری تقریب در آذربایجانغربی بیان کرد: با وجود همه این اثرگذاریها، خبرنگاران خود با مشکلات جدی مواجه هستند بزرگترین دغدغه من پس از ۱۵ سال فعالیت در حوزه خبر، این است که همچنان بدون بیمه کار میکنم این مسئله فقط دغدغه شخصی من نیست و بخش قابل توجهی از خبرنگاران با مشکلات مشابه دستوپنجه نرم میکنند. در کنار بیمه، مسائل مربوط به مسکن، معیشت و هزینههای زندگی نیز فشار زیادی بر همکاران رسانهای وارد کرده است.
وی در پایان بیان کرد: امنیت شغلی نیز یکی دیگر از مشکلات جدی این حرفه است. خبرنگاری از یک سو نیازمند تجربه، تخصص و سالها فعالیت مستمر است و از سوی دیگر، بسیاری از خبرنگاران از آینده شغلی مطمئنی برخوردار نیستند.
امنیت شغلی، دغدغه اصلی خبرنگاران است
سمیرا محمدی سردبیر خبرگزاری ایکنا در خصوص چگونگی ورود خود به حرفه خبرنگاری گفت: از دوران نوجوانی به دنبال شغلی بودم که هیجان و کنجکاوی در آن حرف اول را بزند از یکجانشینی و کارهای ثابت و تکراری چندان خوشم نمیآمد و همیشه دوست داشتم حرفهای را انتخاب کنم که هر روز آن با روز قبل متفاوت باشد. خبرنگاری به دلیل برخورداری از همین ویژگیها، از همان سالها برایم جذاب بود؛ با این حال، در آن مقطع نمیدانستم از چه مسیری باید وارد این حرفه شوم.
وی گفت: تا اینکه یک روز با مشاهده تیزر مربوط به برگزاری دورههای آموزش خبرنگاری از شبکه استانی صداوسیما، فرصتی برای آشنایی جدیتر با این حرفه پیدا کردم. در این دورهها شرکت کردم و با کسب نمره بالای ۱۸ توانستم مسیرم را در حوزه خبرنگاری ادامه دهم. پس از آن نیز با شرکت در آزمون یکی از خبرگزاریها، به شکل حرفهای وارد عرصه خبر شدم و فعالیت رسانهای خود را به صورت جدی آغاز کردم.
سردبیر خبرگزاری ایکنا تصریح کرد: سال ۱۳۹۶، زمانی که به صورت حرفهای وارد حوزه خبرنگاری شدم، خیلی زود متوجه شدم که این شغل تنها هیجان، کنجکاوی و حضور در رویدادهای مختلف نیست؛ خبرنگاری مسئولیتهای سنگینی نیز بر دوش فرد میگذارد خبرنگار باید در میانه جامعه و مسئولان قرار بگیرد، صدای مردم را بشنود و مطالبات آنان را به مدیران و مسئولان منتقل کند و تا حد امکان پاسخ مناسبی برای مشکلات و دغدغههای مردم مطالبه کند.
وی بیان کرد: گاهی این مسئولیت و پیگیری مداوم باعث میشود خبرنگار آنقدر درگیر مشکلات مردم باشد که مطالبات شخصی و صنفی خودش را فراموش کند خبرنگار از یک سو برای مسکن، معیشت، اشتغال، خدمات شهری و مشکلات مختلف مردم مطالبهگری میکند، اما ممکن است خودش در همان زمان با دغدغههای مشابهی مواجه باشد و فرصت یا توان کافی برای پیگیری حقوق خودش نداشته باشد این یکی از تناقضهای جدی حرفه خبرنگاری است؛ فردی که باید صدای مطالبهگری جامعه باشد، گاهی صدای مطالبات خودش را کمتر میشنود.
محمدی بیان کرد: شاید بسیاری تصور کنند سختترین بخش خبرنگاری، حضور در شرایط بحرانی مانند سیل، زلزله یا حوادث باشد. البته پوشش خبری چنین شرایطی واقعاً دشوار و پراسترس است، اما از نگاه من خبرنگاری در همه شرایط سختیهای خاص خودش را دارد حتی یک جلسه خبری معمولی میتواند برای خبرنگار بسیار چالشبرانگیز باشد؛ تصور کنید خبرنگار از صبح تا ظهر در یک جلسه حضور داشته باشد، چهار یا پنج ساعت به سخنان یک مسئول یا سخنران گوش دهد و در تمام این مدت، بدون اینکه فرصت صحبت کردن داشته باشد، باید با دقت تمام مطالب را دنبال کند.
وی گفت: بعد از پایان جلسه، تازه بخش مهم دیگری از کار آغاز میشود؛ خبرنگار باید از میان ساعتها سخنرانی، مهمترین مطالب، اظهارات و نکات خبری را استخراج و با رعایت سرعت، دقت و امانتداری، آنها را در قالب یک خبر منسجم منتشر کند این کار در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما نیازمند تمرکز بالا، قدرت تشخیص، حافظه، سرعت عمل و مهارت حرفهای است خبرنگار در تمام مدت باید مراقب باشد تمرکزش از بین نرود، حواسش پرت نشود و هیچ نکته مهمی را از دست ندهد.
محمدی خاطرنشان کرد: با این حال، به اعتقاد من یکی از دشوارترین و در عین حال مهمترین مسئولیتهای خبرنگار، مطالبهگری برای مردم است خبرنگار باید حرفهایی را که شاید مردم به دلایل مختلف امکان یا توان بیان مستقیم آنها را ندارند، بدون واسطه و با رعایت اصول حرفهای به مسئولان منتقل کند.
وی بیان کرد: شاید جمله «خبرنگار باید چشم و زبان گویای جامعه باشد» در نگاه نخست یک عبارت کلیشهای یا شعاری به نظر برسد، اما در واقع این جمله بخش مهمی از فلسفه وجودی خبرنگاری را بیان میکند. خبرنگار باید چشم جامعه باشد؛ مشکلاتی را ببیند که شاید از نگاه دیگران پنهان مانده باشد، صدای کسانی را بشنود که کمتر شنیده میشوند و برای مسائلی که نیازمند پیگیری هستند، پاسخ بخواهد.
محمدی عنوان کرد: در کنار همه این مسئولیتها، نبود امنیت شغلی یکی از مهمترین دغدغههای من در حوزه خبرنگاری است در شرایط فعلی، بسیاری از خبرگزاریها و رسانههای دولتی یا وابسته، امکان استخدام رسمی یا پایدار خبرنگاران را ندارند یا تمایلی به این کار نشان نمیدهند و بخش قابل توجهی از خبرنگاران به صورت حقالتحریر فعالیت میکنند.
وی افزود: خبرنگاری که سالها تجربه و تخصص کسب کرده، نباید نگران این باشد که هر لحظه به دلیل تصمیم کارفرما یا تغییر شرایط رسانه، شغل خود را از دست بدهد خبرنگاری حرفهای است که برای رسیدن به مهارت و شناخت کافی از جامعه، سالها زمان نیاز دارد؛ بنابراین از دست رفتن یک خبرنگار باتجربه تنها یک مسئله فردی نیست، بلکه به معنای از دست رفتن بخشی از سرمایه حرفهای رسانه نیز خواهد بود.
سردبیر خبرگزاری ایکنا در ادامه افزود: ادامه فعالیت به صورت حقالتحریر، در بلندمدت میتواند مشکلات دیگری نیز ایجاد کند خبرنگار با افزایش سن و تغییر شرایط زندگی، نیازمند درآمد پایدار، بیمه، مسکن و امنیت شغلی است؛ اما وقتی این پشتوانهها وجود نداشته باشد، طبیعی است که به فکر پیدا کردن شغل یا مسیر دیگری برای تأمین آینده خود بیفتد.
وی عنوان کرد: وقتی خبرنگار دغدغه آینده شغلی خود را دارد، بخشی از انرژی و تمرکز او به جای پیگیری مسائل جامعه، صرف حل مشکلات شخصی و معیشتی میشود. بنابراین حمایت از خبرنگاران تنها یک مطالبه صنفی نیست؛ بلکه مستقیماً با کیفیت اطلاعرسانی، استمرار مطالبهگری و سلامت فضای رسانهای جامعه ارتباط دارد. خبرنگاری که از حداقل امنیت شغلی برخوردار باشد، میتواند با آرامش و استقلال بیشتری به رسالت حرفهای خود عمل کند.
محمدی بیان کرد: خبرنگار مردمی کسی است که درد جامعه را میبیند، صدای مردم را میشنود، مطالبه میکند و برای پاسخ گرفتن از مسئولان تلاش میکند. شاید در این مسیر همیشه نتواند همه مشکلات را حل کند، اما مهم این است که مردم بدانند کسی هست که صدای آنها را به گوش مسئولان برساند و مسائلشان را پیگیری کند.
تنظیم و گفتگو از: نجیبه معصومی سرای
انتهای خبر/
