به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز»، آذربایجانغربی استانی است که هنوز بسیاری از گوشههای بکر آن ناشناخته مانده است. این خطه با برخورداری از اقلیم متنوع، کوهستانهای سرسبز، رودخانههای خروشان و مردمانی مهماننواز، پتانسیلی بیبدیل برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی طبیعتگردی کشور دارد. در این میان، دریاچه مارمیشو در غرب ارومیه، یکی از ارزشمندترین گنجینههای طبیعی است که هر بینندهای را مسحور زیبایی خود میکند.
دریاچه مارمیشو در فاصله ۴۵ کیلومتری غرب ارومیه و در همجواری مرز ایران و ترکیه واقع شده است. مساحت آن حدود ۵ هکتار برآورد میشود و عمقی بین ۵۰ تا ۶۰ متر دارد که آن را به یکی از عمیقترین دریاچههای طبیعی منطقه تبدیل کرده است. آنچه مارمیشو را از دیگر جاذبههای آبی متمایز میکند، رنگ نیلی و زلال آب آن است که در آفتاب، صحنهای رویایی خلق میکند.
پدیدهای طبیعی حاصل از زلزله
برخلاف تصور بسیاری که گمان میکنند این دریاچه مصنوعی است، کارشناسان زمینشناسی بر این باورند که مارمیشو بر اثر یک زلزله باستانی شکل گرفته است. در آن حادثه، بخشی از کوه ریزش کرده و سدی طبیعی ایجاد شده که آب رودخانه نازلوچای در پشت آن جمع شده و این دریاچه را پدید آورده است. نازلوچای که از کوههای بابیون و ستارهلوند در مرز ایران و ترکیه سرچشمه میگیرد، همچنان حیاتبخش این پهنه آبی است.
سفری از میان تاریخ و طبیعت
مسیر دسترسی به مارمیشو خود بخشی از جذابیتهای این منطقه است. جاده از حاشیه رودخانه نازلوچای عبور میکند و از روستاهای پسان، بانی و هلانی میگذرد. این مسیر در درهای زیبا و کوهستانی قرار دارد و چشماندازهای بدیعی را به گردشگران هدیه میدهد. پس از رسیدن به روستای مارمیشو، مسافران با زیارتگاهی به نام «پیر خراسانی» روبرو میشوند و سپس با طی مسیری کوتاه اما سنگلاخ به دریاچه دسترسی مییابند.
ریشهای تاریخی در دل نام
وجه تسمیه مارمیشو شنیدنی است. بر اساس روایات تاریخی، ساکنان پیشین این منطقه مسیحیان بودهاند و نام دریاچه از رهبر آنان، «بنیامین مارشیمون» برگرفته شده است. این روایت به حدود سالهای ۱۲۰۰ هجری شمسی بازمیگردد و گواهی بر قدمت سکونت و تنوع فرهنگی در این منطقه است.
زیستگاهی غنی از گونههای کمیاب
مارمیشو فقط یک دریاچه نیست؛ زیستبومی ارزشمند است که میزبان جانوران و گیاهان بسیاری میباشد. ماهی قزلآلای بومی این دریاچه در میان مردم منطقه شهرت فراوانی دارد و مقصدی جذاب برای علاقهمندان به ماهیگیری ورزشی محسوب میشود. در حاشیه دریاچه نیز درختان صنوبر، بلوط و زالزالک خودنمایی میکنند و زمین پوشیده از گونههای نادری چون لاله کوهی، زنبق وحشی و گون است که در فصل بهار، فرش رنگارنگی را میگسترانند.
ظرفیتهای گردشگری و چشمانداز توسعه
با توجه به ظرفیتهای بیننظیر این منطقه، کارشناسان گردشگری معتقدند مارمیشو میتواند به یکی از مقاصد اصلی اکوتوریسم در شمال غرب کشور تبدیل شود. هماکنون گردشگرانی که به ارومیه سفر میکنند، میتوانند با رزرو هتلهای مطرحی نظیر هتل آنا و هتل ساحل ارومیه، اقامتی دلپذیر را تجربه کرده و از این جاذبه بینظیر دیدن کنند.
توسعه زیرساختهای اقامتی، ایجاد مسیرهای دسترسی استاندارد و معرفی شایسته این منطقه در رسانههای ملی و بینالمللی میتواند مارمیشو را از یک مقصد محلی به برندی شناختهشده در عرصه گردشگری تبدیل کند. همچنین ایجاد اقامتگاههای بومگردی در روستاهای مسیر، علاوه بر حفظ بافت سنتی، به رونق اقتصادی ساکنان منطقه کمک شایانی خواهد کرد.
مارمیشو فراتر از یک جاذبه طبیعی، نمادی از پتانسیلهای مغفولمانده آذربایجانغربی است. استانی که با وجود داشتن مرزهای طولانی، اقلیم متنوع و آثار تاریخی متعدد، هنوز در سایه کمتوجهی به زیرساختهای گردشگری قرار دارد. احیای جایگاه گردشگری در این خطه، نه یک انتخاب که یک ضرورت اقتصادی و فرهنگی است. مارمیشو با زیباییهای خیرهکننده و بکر بودنش، میتواند نقطه شروعی باشد برای معرفی دوباره آذربایجان غربی به عنوان بهشتی ناشناخته در غرب ایران. آنچه امروز نیاز است، نگاه ویژه مسئولان، سرمایهگذاری هدفمند و معرفی حرفهای این ظرفیتها برای جذب گردشگران داخلی و خارجی است.
مارمیشو؛ گنجینه پنهان گردشگری آذربایجان غربی در انتظار توسعه
یوسف عظیمی کارشناس گردشگری در گفتگو با خبرنگار ارومنیوز گفت: در دریاچه نیلیرنگ مارمیشو در ۴۵ کیلومتری غرب ارومیه و در همجواری مرز ایران و ترکیه، سالهاست که بهرغم زیباییهای کمنظیر، همچنان ناشناخته باقی مانده است. این پهنه آبی با مساحتی حدود ۵ هکتار و عمقی بین ۵۰ تا ۶۰ متر، بر اثر ریزش کوه و ایجاد سدی طبیعی شکل گرفته و از رودخانه نازلوچای تغذیه میشود.
وی با اشاره به ویژگیهای منحصربهفرد این دریاچه اظهار داشت: مارمیشو از جهات مختلف یک گنجینه ارزشمند محسوب میشود. اولاً از نظر زمینشناسی، پدیدهای نادر است که بر اثر زلزله و ریزش کوه شکل گرفته. دوماً از نظر زیستمحیطی، میزبان گونههای جانوری و گیاهی کمیابی همچون ماهی قزلآلای بومی، لاله کوهی و زنبق وحشی است. سوماً از نظر تاریخی، نام آن برگرفته از رهبر مسیحیان منطقه در حدود ۱۲۰۰ سال شمسی است که نشاندهنده عمق فرهنگی این خطه میباشد.
عظیمی افزود: متأسفانه با وجود این همه پتانسیل، مارمیشو هنوز به جایگاه واقعی خود در صنعت گردشگری استان دست نیافته است. مسیر دسترسی اگرچه از مناظر بدیعی عبور میکند، اما نیازمند بهسازی است. همچنین در روستاهای مسیر مانند پسان، بانی، هلانی و روستای مارمیشو، زیرساختهای اقامتی و رفاهی برای پذیرایی از گردشگران کافی نیست.
این کارشناس گردشگری با تأکید بر لزوم برنامهریزی اصولی برای توسعه گردشگری در این منطقه گفت: اولین گام، معرفی صحیح و هدفمند مارمیشو در سطح ملی و بینالمللی است. متأسفانه بسیاری از مردم استان و حتی کشور، این جاذبه بینظیر را نمیشناسند. دومین گام، ایجاد زیرساختهای اولیه شامل راه دسترسی استاندارد، سکوهای تماشا، پارکینگ، سرویسهای بهداشتی و مراکز پذیرایی با حفظ بافت طبیعی منطقه است.
عظیمی در ادامه تصریح کرد: سومین و مهمترین گام، توسعه اقامتگاههای بومگردی در روستاهای منطقه است. این کار علاوه بر ایجاد درآمد برای ساکنان محلی، از مهاجرت روستاییان جلوگیری میکند و تجربه متفاوتی برای گردشگران رقم میزند. گردشگرانی که به ارومیه سفر میکنند، معمولاً هتلهایی مانند هتل آنا و هتل ساحل ارومیه را انتخاب میکنند، اما اگر امکانات اقامتی در نزدیکی مارمیشو فراهم شود، میتواند مقصد سفرهای یکروزه و چندروزه را متحول کند.
ضرورت همکاری دستگاههای اجرایی
وی با اشاره به نقش دستگاههای مختلف در توسعه گردشگری منطقه خاطرنشان کرد: احیای جایگاه مارمیشو نیازمند همکاری تنگاتنگ میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، منابع طبیعی، آب منطقهای و فرمانداری ارومیه است. هر کدام از این نهادها وظایف مشخصی دارند و اگر هماهنگی لازم وجود داشته باشد، میتوان ظرف سه تا پنج سال، مارمیشو را به یکی از قطبهای اصلی اکوتوریسم در شمال غرب کشور تبدیل کرد.
کارشناس گردشگری در پایان با اشاره به ظرفیتهای گردشگری ترکیبی در این منطقه گفت: مارمیشو تنها یک جاذبه مجزا نیست. در مسیر دسترسی به آن، مناظر کوهستانی دره نازلوچای، روستاهای پلکانی، زیارتگاه پیر خراسانی و طبیعت بکر منطقه، مجموعهای از جاذبهها را در کنار هم قرار داده است که میتواند یک تور چندروزه کامل را برای طبیعتگردان رقم بزند. امیدواریم مسئولان با نگاه ویژه به این ظرفیت، شاهد شکوفایی گردشگری در غرب استان باشیم.
گردشگری میتواند زندگی ما را متحول کند
علی اکبری، یکی از ساکنان باسابقه روستای مارمیشو، در گفتگو با خبرنگار ارومنیوز با اشاره به زیباییهای منحصربهفرد منطقه گفت: ما از کودکی با این دریاچه بزرگ شدهایم. آب زلال و نیلی آن، ماهیهای قزلآلای بومی، کوهستانهای اطراف و هوای پاک، نعمتهایی است که شاید قدرشان را کمتر میدانیم. اما هر وقت گردشگری از راه میرسد و از این همه زیبایی شگفتزده میشود، تازه میفهمیم چه گنجینهای در حیاط خلوت خود داریم.
وی افزود: متأسفانه با وجود همه این ظرفیتها، ما روستاییان از این موهبت بهره چندانی نمیبریم. بیشتر گردشگران میآیند، چند ساعتی کنار دریاچه مینشینند، عکس میگیرند و برمیگردند. اگر امکانات اولیه مثل اقامتگاه، فروشگاه صنایع دستی، رستوران محلی یا حتی راهنمای محلی داشتیم، هم گردشگران بیشتر ماندگار میشدند، هم زندگی ما رونق میگرفت.
دسترسی؛ بزرگترین چالش روستا
اکبری با اشاره به مشکلات مسیر دسترسی به روستا و دریاچه گفت: جادهای که از ارومیه به سمت مارمیشو میآید، اگرچه از مناظر زیبایی عبور میکند، اما در برخی بخشها باریک و فرسوده است. مخصوصاً مسیر سنگلاخی که از روستا تا خود دریاچه باید طی شود، برای بسیاری از گردشگران بهخصوص خانوادههایی که کودک یا سالمند دارند، دشوار است. اگر این مسیر بهسازی شود، حتماً تعداد بازدیدکنندگان چند برابر خواهد شد.
این ساکن روستای مارمیشو در ادامه تصریح کرد: «ما آمادهایم در هر طرحی که به توسعه روستا کمک کند، مشارکت کنیم. بسیاری از جوانان روستا به دلیل نبود شغل و درآمد مجبور به مهاجرت به شهر شدهاند. اگر گردشگری در منطقه رونق بگیرد، همین جوانان برمیگردند و میتوانند در کنار خانوادههایشان زندگی کنند.
بومگردی؛ راه نجات روستا
محمد صمدی یکی دیگر از ساکنان روستای مارمیشو در گفتگو با خبرنگار ارومنیوز با اشاره به تجربه موفق روستاهای همجوار در زمینه بومگردی گفت: در روستاهای اطراف، برخی از اهالی خانههای خود را به اقامتگاه بومگردی تبدیل کردهاند و خوشبختانه بازخورد خوبی هم گرفتهاند. ما هم اگر حمایت شویم، میتوانیم چنین کاری کنیم. مردم این منطقه مهماننواز هستند و از پذیرایی از مسافران استقبال میکنند.
وی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای دیگر روستا خاطرنشان کرد: در روستای ما زیارتگاه پیر خراسانی هم قرار دارد که سالانه زائرانی از نقاط مختلف به آنجا میآیند. این هم یک ظرفیت دیگر است که میتواند در کنار دریاچه، گردشگری مذهبی و طبیعتگردی را تلفیق کند. متأسفانه تاکنون برنامه منسجمی برای معرفی این جاذبهها وجود نداشته است.
این ساکن روستای مارمیشو در پایان با ابراز امیدواری از توجه مسئولان به این منطقه گفت: شنیدهایم که در ستاد احیای دریاچه ارومیه و همچنین در برنامههای میراث فرهنگی، صحبت از توسعه گردشگری در مناطق هدف شده است. ما از مسئولان میخواهیم نگاه ویژهای به مارمیشو داشته باشند. این منطقه پتانسیل تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری آذربایجان غربی را دارد، فقط کافی است زیرساختهای اولیه فراهم شود و معرفی شایستهای از آن صورت گیرد.
وی تأکید کرد: ما به عنوان ساکنان این منطقه، آماده همکاری با مسئولان و سرمایهگذاران هستیم تا مارمیشو به جایگاه واقعی خود برسد. این دریاچه، این کوهستان و این روستا، میراثی است که باید به نسل بعد بسپاریم. نباید اجازه دهیم این گنجینه همچنان ناشناخته بماند.
گفتنی است دریاچه مارمیشو با رنگ نیلی و آب زلال خود، زیستگاه ماهیان قزلآلا بوده و درختان بلوط، صنوبر و زالزالک در حاشیه آن، منظرهای چشمنواز را خلق کردهاند. این منطقه در فصل بهار با شکوفهدهی گیاهان خودرو و لالههای کوهی، جلوهای بدیع پیدا میکند و میتواند مقصدی جذاب برای علاقهمندان به عکاسی طبیعت و تماشای پرندگان باشد.
گزارش از: رقیه وکیلی
انتهای خبر/ و
