کمآبی برخی سدها با وجود بارندگی مناسب
وضعیت بحرانی ذخایر آبی آذربایجانغربی
مجید رستگاری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «اروم نیوز» به وضعیت بحرانی ذخایر آب سطحی و زیرزمینی استان اشاره و اظهار کرد: کاهش بارشها و برداشت بیرویه آب، این استان را با چالشهای جدی در تأمین منابع آبی مواجه کرده است.
️مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی ادامه داد: آذربایجان غربی دارای سه حوزه آبریز اصلی و ۲۳ محدوده مطالعاتی است که شامل بیش از ۳۲ آبخوان و حدود ۵۶۰ حلقه چاه مشاهدهای میشود.
رستگاری ادامه داد: طبق آخرین بررسیها، امسال افت سطح آب مخازن سدهای استان حدود ۲۱ سانتیمتر گزارش شده است که معادل از دست دادن تقریبی یک میلیارد و ۷۰ میلیون متر مکعب آب میباشد.
️مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی گفت: این کاهش چشمگیر در کنار افت مستمر سطح آبخوانها، بستر بروز تنشهای آبی در مناطق مختلف استان را فراهم کرده است.
وی تصریح کرد: بارشها در سال جاری نسبت به سال گذشته ۳۲ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۱۸ درصد کاهش یافته است. این کاهش بارندگی در کنار برداشتهای بیرویه آبهای زیرزمینی و سطحی، موجب کاهش ۶۰ درصدی حجم ذخیره آب در سد شهید کاظمی شده است.
رستگاری عنوان کرد: کل مخازن آبی استان حدود ۳۷ درصد از حجم خود را از دست دادهاند و تنها ۳۳ درصد ظرفیت آنها پر است.
وی با اشاره به وضعیت اقلیمی استان بیان کرد: میانگین بارش سالانه حدود ۳۵۷ میلیمتر است که بیش از ۷۰ درصد آن به صورت تبخیر و تعرق از دست میرود و تنها حدود ۲۸ درصد آن به صورت روانآب و جذب به منابع زیرزمینی تبدیل میشود.
️مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: تنها حدود ۸ درصد از این بارشها میتواند به آبخوانها نفوذ کند و تغذیه منابع زیرزمینی در استان نیازمند سالها زمان است.
وی بر اهمیت مصرف بهینه و مدیریت منابع آبی تاکید کرد بر از دست رفتن دو تالاب مهم در استان از جمله تالاب دریاچه ارومیه و تالابهای اقماری آن، هشدار داد و گفت: اگر روند برداشت بیرویه آب ادامه یابد، خطر از دست رفتن دیگر منابع آبی و تالابها نیز جدی خواهد بود.
رستگاری از کشاورزان و مصرفکنندگان عمده آب خواست تا در مصرف منابع آبی دقت و صرفهجویی کنند، زیرا بخش کشاورزی ۹۰ درصد مصرف آب استان را به خود اختصاص داده است.
️مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی عنوان کرد: شرکت آب منطقهای با همکاری استانداری و نهادهای ذیربط برنامههای متعددی برای تأمین آب پایدار و مقابله با تنشهای آبی تدوین کرده است.
رستگاری ادامه داد: به رغم چالشهای موجود، تلاشها برای تامین آب شرب و کشاورزی در استان ادامه دارد و در برخی مناطق مانند بوکان و میاندوآب اقدامات ویژهای برای عبور از تنشهای آبی در دست اجرا است.
لزوم بازنگری در شیوه مدیریت منابع آبی
محسن تنابنده در گفتگو با خبرنگار «اروم نیوز» گفت: در پی انتشار آمار جدید وزارت نیرو درباره میزان بارندگی تجمعی استانها و وضعیت ذخایر سدهای کشور، یک کارشناس حوزه آب با اشاره به وجود شکاف میان ارقام بارش و حجم مخازن سدها، بر لزوم بازنگری در شیوه مدیریت منابع آبی تأکید کرد.
این کارشناس با بیان اینکه «افزایش بارندگی لزوماً به معنای افزایش ذخایر سدها نیست، اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از بارشها بهویژه در سالهای اخیر بهصورت رگباری و کوتاهمدت رخ میدهد که به دلیل شدت بالا، فرصت نفوذ و ذخیرهسازی مؤثر را کاهش میدهد و بخش زیادی از آن بهصورت روانآب از دسترس خارج میشود.
وی افزود: علاوه بر نوع و پراکنش زمانی بارشها، عواملی مانند برداشتهای بالادست، توسعه بیرویه اراضی کشاورزی، کاهش پوشش گیاهی، رسوبگذاری در مخازن سدها و همچنین مدیریت رهاسازی آب، در تعیین تراز نهایی ذخایر سدها نقش تعیینکننده دارند. بنابراین نمیتوان صرفاً با اتکا به آمار بارندگی درباره وضعیت منابع آب قضاوت کرد.
این کارشناس حوزه آب با اشاره به اینکه برخی سدها با وجود ثبت بارشهای مناسب همچنان با کاهش حجم مخزن مواجهاند، تصریح کرد: در برخی حوضههای آبریز، میزان مصرف آب از ظرفیت تجدیدپذیر پیشی گرفته و همین مسئله باعث میشود حتی در سالهای نرمال یا نسبتاً پربارش نیز فرصت ترمیم ذخایر فراهم نشود.
وی درباره نگرانیها از پرشدگی بالا و احتمال رهاسازیهای اضطراری نیز گفت: مدیریت سدها یک فرآیند پویا است و در صورت پیشبینی بارشهای شدید، ناگزیر بخشی از ظرفیت مخزن برای کنترل سیلاب تخلیه میشود. این اقدام نه نشانه وفور آب، بلکه بخشی از مدیریت ریسک برای جلوگیری از خسارات احتمالی در پاییندست است.
این کارشناس در ادامه تأکید کرد: برای کاهش فاصله میان آمار بارندگی و وضعیت واقعی منابع آب، باید نگاه حوضهمحور در مدیریت آب تقویت شود. ارتقای سامانههای پایش، بهبود بهرهوری مصرف در بخش کشاورزی، جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز و افزایش ظرفیت آبخوانداری و تغذیه مصنوعی سفرههای زیرزمینی از جمله راهکارهایی است که میتواند به پایداری منابع آبی کمک کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: آنچه بیش از میزان بارش اهمیت دارد، نحوه مدیریت و توزیع این منابع در طول سال است. بدون اصلاح الگوی مصرف و هماهنگی میان دستگاههای مسئول، حتی سالهای پربارش نیز نمیتواند تضمینکننده امنیت آبی بلندمدت کشور باشد.
انتهای خبر/ و
